Στις Βρυξέλλες ο Πρωθυπουργός: Τι θα πει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής

Παρέμβαση για αναθεώρηση του μηχανισμού εκπομπών και «ρήτρα διαφυγής» στους ενεργειακούς φόρους – Το γεωπολιτικό ρίσκο από τα Στενά του Ορμούζ και οι πολιτικές πιέσεις στην Ευρώπη

Στις Βρυξέλλες μεταβαίνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, συνοδευόμενος από τον Δημήτρης Πιερρακάκης, για τη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε., με την ενεργειακή κρίση, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και τις παρεμβάσεις στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας. Την ίδια ώρα, θα συμμετάσχει και στην προσύνοδο του Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), εν μέσω αυξανόμενων πολιτικών και οικονομικών πιέσεων στην Ευρώπη.

Γεωπολιτική πίεση και ενεργειακό κόστος

Το ενδεχόμενο διαταραχών στα Στενά του Ορμούζ επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο εκτίναξης των διεθνών τιμών ενέργειας. Πρόκειται για έναν κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο, από τον οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Η αύξηση του κόστους ενέργειας μετακυλίεται άμεσα στις τιμές βασικών αγαθών, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Σε αυτό το περιβάλλον, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής σταθερότητας, ιδιαίτερα ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων όπως οι προεδρικές εκλογές του 2027 στη Γαλλία.

ETS: Από εργαλείο μετάβασης σε παράγοντα κόστους

Κεντρικό σημείο της ελληνικής παρέμβασης αποτελεί το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Ο Πρωθυπουργός αναμένεται να ζητήσει αναθεώρηση του μηχανισμού, υποστηρίζοντας ότι:

Σχεδιάστηκε σε περίοδο χαμηλότερου ενεργειακού κόστους

Λειτουργούσε ως κίνητρο για μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές

Σήμερα, σε συνθήκες ήδη υψηλών τιμών, επιβαρύνει περαιτέρω την αγορά

Η ταυτόχρονη ύπαρξη υψηλού κόστους ενέργειας και ακριβών δικαιωμάτων εκπομπών δημιουργεί, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, ένα «διπλό βάρος» για επιχειρήσεις και καταναλωτές, περιορίζοντας την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Φορολογία ενέργειας και «ρήτρα διαφυγής»

Στο πεδίο της φορολογίας, η Αθήνα θέτει ζήτημα επανεξέτασης των υψηλών ειδικών φόρων στην ενέργεια, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό καθορίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η πρόταση που αναμένεται να τεθεί περιλαμβάνει:

Εισαγωγή περιορισμένης «ρήτρας διαφυγής»

Δυνατότητα προσωρινής μείωσης φόρων από τα κράτη-μέλη

Μη προσμέτρηση του δημοσιονομικού κόστους στους στόχους ελλείμματος ή πλεονασμάτων

Πρόκειται για ένα εργαλείο ευελιξίας, το οποίο θα μπορούσε να επιτρέψει ταχύτερες παρεμβάσεις σε περιόδους έντονων ενεργειακών ανατιμήσεων.

Πολιτικό υπόβαθρο και ευρωπαϊκές ισορροπίες

Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου η ακρίβεια και η ενεργειακή ασφάλεια αναδεικνύονται σε κρίσιμα πολιτικά ζητήματα. Η ενίσχυση ακραίων πολιτικών δυνάμεων σε μεγάλες χώρες της Ε.Ε. λειτουργεί ως πρόσθετη πίεση για πιο άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αναδείξει την ανάγκη για προσαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών στις νέες οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες, δίνοντας έμφαση στην ισορροπία μεταξύ πράσινης μετάβασης και οικονομικής βιωσιμότητας.