IMO: Σχέδιο «διάσωσης» για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ – Χωρίς χρονοδιάγραμμα η πρωτοβουλία εν μέσω πολέμου
Σε μια προσπάθεια να αποτραπεί περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης στη διεθνή ναυσιπλοΐα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός του ΟΗΕ προχωρά στην προώθηση σχεδίου για τη δημιουργία «ασφαλούς θαλάσσιου διαδρόμου» στον Περσικό Κόλπο, με στόχο την προστασία των πληρωμάτων και την απομάκρυνση εμπορικών πλοίων από ζώνες υψηλού κινδύνου.
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα σε έκτακτη συνεδρίαση του Οργανισμού, η οποία συγκλήθηκε υπό το βάρος της επιδείνωσης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και της αυξανόμενης απειλής για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Εγκλωβισμένοι ναυτικοί και «παγωμένες» θαλάσσιες οδοί
Η εικόνα που παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης, καθώς περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε σχεδόν 2.000 εμπορικά πλοία στα δυτικά των Στενών του Ορμούζ, μία από τις πιο στρατηγικές θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.
Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει ουσιαστικά παραλύσει, μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων και τις απειλές των ιρανικών δυνάμεων ότι θα στοχοποιούν πλοία που διέρχονται από τα Στενά. Η κατάσταση έχει ήδη οδηγήσει σε σειρά επιθέσεων, με τον IMO να καταγράφει δεκάδες περιστατικά και απώλειες ανθρώπινων ζωών.
Ο διάδρομος ασφαλείας και τα ανοιχτά ερωτήματα
Η πρωτοβουλία του IMO επικεντρώνεται στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα επιτρέψει την ασφαλή απομάκρυνση των πλοίων από τις εμπόλεμες ζώνες, ωστόσο προς το παρόν δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το κρίσιμο ερώτημα της συνεργασίας των εμπλεκόμενων πλευρών, καθώς δεν είναι σαφές εάν το Ιράν θα αποδεχθεί ή θα διευκολύνει την εφαρμογή ενός τέτοιου διαδρόμου, γεγονός που καθιστά την πρωτοβουλία περισσότερο πολιτική και λιγότερο άμεσα επιχειρησιακή.
Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, απηύθυνε σαφή προειδοποίηση προς τα κράτη-μέλη, καλώντας τα να αποτρέψουν τα πλοία που φέρουν τη σημαία τους από το να διασχίσουν τα επικίνδυνα θαλάσσια περάσματα.
Όπως υπογράμμισε, η προστασία της ανθρώπινης ζωής πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, σημειώνοντας ότι οι ναυτικοί ήδη εκτίθενται σε υψηλό επίπεδο κινδύνου και δεν θα πρέπει να επιβαρύνονται περαιτέρω με αποφάσεις που ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέες απώλειες.
Πρωτοβουλία ΗΑΕ και μη δεσμευτική απόφαση
Η έκτακτη συνεδρίαση συγκλήθηκε με πρωτοβουλία των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία επιδίωξαν να φέρουν στο προσκήνιο την ανάγκη συντονισμένων ενεργειών για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας.
Η απόφαση του IMO, αν και ομόφωνη, δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, γεγονός που περιορίζει την άμεση αποτελεσματικότητά της και μεταθέτει την ευθύνη υλοποίησης στα κράτη και στους εμπλεκόμενους φορείς.
Στρατηγικός κόμβος υπό πίεση
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Η αποσταθεροποίηση της περιοχής έχει άμεσες επιπτώσεις όχι μόνο στη ναυτιλία αλλά και στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στο κόστος μεταφορών.
Η εξέλιξη της κατάστασης θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων, με τον κίνδυνο παρατεταμένης διαταραχής να παραμένει υψηλός.
Διαβάστε επίσης; Τρία πλοία του ομίλου Βαφειά εγκλωβισμένα στο Ορμούζ: «Δεν ξέρουμε πώς θα φύγουν»
Μ.Η.Τ. 242183