Η συζήτηση για τις τιμές του πετρελαίου επιστρέφει με ένταση, καθώς τα σενάρια για Brent στα 150–200 δολάρια το βαρέλι φαίνονται πιθανότερα υπό το πρίσμα γεωπολιτικών εντάσεων.
Brent πάνω από τα 112 δολάρια – Εκτίναξη λόγω ανησυχιών για παγκόσμια προσφορά
Ωστόσο, η αγορά διαθέτει έναν λιγότερο ορατό αλλά αποτελεσματικό μηχανισμό που μπορεί να συγκρατήσει ή και να μειώσει τις τιμές: Το demand destruction, δηλαδή η μείωση της ζήτησης λόγω υψηλού κόστους.
Όταν οι τιμές ενέργειας αυξάνονται, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις περιορίζουν τη χρήση τους: λιγότερες μετακινήσεις, μικρότερη βιομηχανική παραγωγή, αλλαγές στα logistics και γενικά χαμηλότερη κατανάλωση. Η ιστορία δείχνει ότι αυτός ο μηχανισμός λειτουργεί: το 2008 η άνοδος του πετρελαίου στα 147 δολάρια οδήγησε σε μείωση ζήτησης και κατάρρευση των τιμών στα 40 δολάρια. Παρόμοιο φαινόμενο παρατηρήθηκε και το 2022, όταν η τιμή πέρασε τα 120 δολάρια.
Σήμερα, με το Brent στα 112,3 δολάρια και την τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων στην Ελλάδα να ξεπερνά τα 2 ευρώ το λίτρο, η αγορά πλησιάζει ξανά επίπεδα όπου η ζήτηση πιέζεται, με εκτιμήσεις ότι μία αύξηση 10% στα καύσιμα μειώνει την κατανάλωση κατά 1%-2% μέσα σε λίγους μήνες.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει προτείνει 10 άμεσα μέτρα εξοικονόμησης, τα οποία μπορούν να μειώσουν τη ζήτηση κατά 2%-3% σε μόλις τέσσερις μήνες, χωρίς να απαιτείται βαθιά ύφεση:
Μείωση ορίων ταχύτητας κατά 10 χλμ./ώρα
Τηλεργασία έως 3 ημέρες την εβδομάδα
Κυριακές χωρίς αυτοκίνητο
Ενίσχυση δημόσιων συγκοινωνιών και car pooling
Εναλλασσόμενη κυκλοφορία (δακτύλιος)
Eco-driving και μετατόπιση σε σιδηροδρομικά ταξίδια
Περιορισμός επαγγελματικών ταξιδιών
Επιτάχυνση χρήσης ηλεκτρικών και αποδοτικών οχημάτων
Ακόμη και μικρές μειώσεις στη ζήτηση μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για σταθεροποίηση ή αποκλιμάκωση των τιμών, χωρίς να απαιτείται άμεση αύξηση της προσφοράς. Με άλλα λόγια, το demand destruction δεν είναι μόνο αποτέλεσμα των υψηλών τιμών, αλλά και εργαλείο διαχείρισης της κρίσης.
Μ.Η.Τ. 242183