Κοπεγχάγη σε εκλογικό πυρετό: Η Μέτε Φρέντερικσεν κυνηγά τρίτη θητεία σε κλίμα αβεβαιότητας – Τα μέτωπα που κρίνουν τις κάλπες
Η Δανία προσέρχεται σήμερα στις κάλπες για πρόωρες βουλευτικές εκλογές, με την πρωθυπουργό Μέτε Φρέντερικσεν να εμφανίζεται ως το ισχυρότερο πρόσωπο της αναμέτρησης, αλλά χωρίς να διαφαίνεται εύκολη ή αυτοδύναμη λύση για την επόμενη κυβέρνηση. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδιναν οριακό προβάδισμα στο κεντροαριστερό μπλοκ, χωρίς όμως κανένα στρατόπεδο να εξασφαλίζει μόνο του την πλειοψηφία των 90 εδρών στο 179μελές κοινοβούλιο, γεγονός που προϊδεάζει για δύσκολες μετεκλογικές διαπραγματεύσεις. Οι κάλπες στην ηπειρωτική Δανία κλείνουν στις 20:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 21:00 ώρα Ελλάδας, ενώ τα πρώτα exit polls αναμένονται αμέσως μετά.
Η Φρέντερικσεν διεκδικεί τρίτη συνεχόμενη θητεία, σε μια συγκυρία όπου η προσωπική της εικόνα φαίνεται να έχει ενισχυθεί από τη στάση της απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις για τη Γροιλανδία. Παρότι οι Σοσιαλδημοκράτες μπαίνουν στην αναμέτρηση με χαμηλότερα ποσοστά σε σχέση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις και με εμφανή κόπωση στο εσωτερικό, η απερχόμενη πρωθυπουργός παραμένει η επικρατέστερη επιλογή για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης, κυρίως επειδή η δεξιά εμφανίζεται κατακερματισμένη και χωρίς εύκολη δυνατότητα σύνθεσης ενός σταθερού κυβερνητικού σχήματος.
Η Γροιλανδία έδωσε πολιτική ώθηση, αλλά δεν έσβησε τα εσωτερικά προβλήματα
Η υπόθεση της Γροιλανδίας λειτούργησε ως καταλύτης για την προεκλογική ατζέντα και αναβάθμισε τη διεθνή εικόνα της Φρέντερικσεν. Η σκληρή γραμμή της απέναντι στις αμερικανικές βλέψεις για το ημιαυτόνομο νησί προκάλεσε ένα είδος συσπείρωσης γύρω από την πρωθυπουργό, προσφέροντάς της ένα «γεωπολιτικό μπόνους» σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνησή της δεχόταν έντονη εσωτερική φθορά. Ωστόσο, το ζήτημα αυτό δεν κατάφερε να εξαφανίσει τα καθημερινά προβλήματα των ψηφοφόρων, καθώς το κόστος ζωής, το κράτος πρόνοιας, η υγεία, η εκπαίδευση και η φορολογία παρέμειναν στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης.
Η ίδια η εκλογική μάχη αποτυπώνει αυτή τη διπλή πραγματικότητα. Από τη μία, η Δανία ψηφίζει υπό το βάρος μιας πρωτοφανούς γεωπολιτικής έντασης στον αρκτικό χώρο και μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής ανασφάλειας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Από την άλλη, ο μέσος Δανός εξακολουθεί να αξιολογεί την κυβέρνηση με πολύ πιο καθημερινούς όρους: τι συμβαίνει με τις τιμές, πόσο αντέχει το κοινωνικό κράτος και πόσο αποτελεσματικά απαντά το πολιτικό σύστημα στις πιέσεις της μετανάστευσης και της ασφάλειας.
Οι 179 έδρες, οι Μετριοπαθείς και ο ρόλος των υπερπόντιων εδαφών
Το δανικό εκλογικό σύστημα καθιστά σχεδόν βέβαιη την ανάγκη κυβερνητικών συνεργασιών. Από τις 179 έδρες του Folketing, οι 175 εκλέγονται στη μητροπολιτική Δανία και οι τέσσερις προέρχονται από τη Γροιλανδία και τα Νησιά Φερόε. Αυτές οι τέσσερις έδρες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές σε μια τόσο οριακή αναμέτρηση, ειδικά αν το τελικό αποτέλεσμα αφήσει πολύ μικρές αποστάσεις μεταξύ των δύο βασικών μπλοκ. Παράλληλα, οι Μετριοπαθείς του Λαρς Λόκε Ράσμουσεν εμφανίζονται ξανά ως πιθανός ρυθμιστής, καθώς μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα ή ως παράγοντας ανατροπής στην τελική αρχιτεκτονική του επόμενου κυβερνητικού σχήματος.
Στη Γροιλανδία, μάλιστα, η εκλογική διαδικασία έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα από ό,τι στο παρελθόν. Το ενδιαφέρον είναι αυξημένο, η κινητοποίηση μεγαλύτερη και το ερώτημα για τη μελλοντική σχέση του νησιού με την Κοπεγχάγη πιο ανοιχτό από ποτέ. Το αποτέλεσμα εκεί δεν θα επηρεάσει μόνο τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς, αλλά και τη συζήτηση για το κατά πόσο ενισχύεται ή όχι η δυναμική της αυτονομίας και της απομάκρυνσης από τη Δανία.
Η μάχη των θεμάτων: Ακρίβεια, περιβάλλον, μετανάστευση
Παρά τη διεθνή διάσταση της αναμέτρησης, η προεκλογική εκστρατεία στη Δανία περιστράφηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω από τα εσωτερικά ζητήματα. Η ακρίβεια, η πίεση στο κοινωνικό κράτος, οι προτάσεις για νέα φορολογία στον μεγάλο πλούτο, η δημόσια υγεία και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εντατικής αγροτικής παραγωγής βρέθηκαν στον πυρήνα της αντιπαράθεσης. Ειδικά το ζήτημα της ποιότητας του πόσιμου νερού και η επιβάρυνση από τα νιτρικά και τα φυτοφάρμακα αναδείχθηκαν σε σοβαρό πολιτικό μέτωπο, ενισχύοντας την οικολογική και αριστερή ατζέντα.
Την ίδια ώρα, η μετανάστευση παρέμεινε από τα πιο ευαίσθητα θέματα της εκλογικής μάχης. Οι Σοσιαλδημοκράτες επέλεξαν και πάλι σκληρή γραμμή, επιχειρώντας να αναχαιτίσουν τη διαρροή ψηφοφόρων προς τα δεξιά και την ακροδεξιά. Αυτή η επιλογή επιβεβαιώνει ότι η Φρέντερικσεν συνεχίζει να επενδύει στο μοντέλο του «σκληρού κέντρου»: κοινωνικό κράτος από τη μία, αυστηρότητα στη μετανάστευση από την άλλη. Είναι ένα πολιτικό μείγμα που της έχει δώσει αντοχές, αλλά έχει ταυτόχρονα βαθύνει και τις αντιδράσεις εναντίον της, ακόμη και μέσα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποια θα έρθει πρώτη, αλλά ποια θα κυβερνήσει
Το πιθανότερο σενάριο, με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν είναι μια καθαρή νίκη που θα λύσει αυτόματα τον γρίφο της εξουσίας, αλλά μια νέα φάση περίπλοκων διαβουλεύσεων. Η Φρέντερικσεν μπορεί να παραμένει το φαβορί για την πρωθυπουργία, όμως η επόμενη κυβέρνηση θα εξαρτηθεί από λεπτές ισορροπίες, από τη στάση των μικρότερων κομμάτων, από την επίδοση των Μετριοπαθών και από το πώς θα μοιραστούν οι έδρες που προέρχονται από τη Γροιλανδία και τα Νησιά Φερόε. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η εκλογική πρωτιά δεν αρκεί από μόνη της. Το κρίσιμο στοίχημα είναι ποιος θα μπορέσει να χτίσει βιώσιμη πλειοψηφία.
Διαβάστε επίσης; Ογκώδεις διαδηλώσεις σε Δανία και Γροιλανδία κατά των απειλών Τραμπ για προσάρτηση του νησιού
Η Δανία μεταφέρει στρατό στη Γροιλανδία πριν το κρίσιμο ραντεβού με τις ΗΠΑ
Αρκτικός πυρετός: Η Δανία υψώνει τείχος στις πιέσεις Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ
Μ.Η.Τ. 242183