Μπιρόλ προειδοποιεί ότι ο Απρίλιος θα είναι χειρότερος από τον Μάρτιο για την ενέργεια, με ζημιές στις υποδομές και σχέδια στήριξης έως $60 δισ.
Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση περνά σε νέα, ακόμη πιο επιθετική φάση, με τον εκτελεστικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, να προειδοποιεί ευθέως ότι ο Απρίλιος εξελίσσεται σε μήνα βαθύτερης αποσταθεροποίησης σε σχέση με τον ήδη πιεσμένο Μάρτιο.
Η εκτίμηση δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Παρά το γεγονός ότι οι διεθνείς αγορές ενέργειας άντεξαν προσωρινά χάρη σε φορτία που είχαν ήδη δρομολογηθεί πριν την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η πραγματικότητα του Απριλίου είναι εντελώς διαφορετική. Όπως τόνισε ο Μπιρόλ, οι ροές έχουν ουσιαστικά «παγώσει», καθώς δεν πραγματοποιούνται νέες φορτώσεις πετρελαίου, γεγονός που δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η εικόνα αυτή μεταφράζεται σε αυξημένο ρίσκο για τις τιμές, την επάρκεια και τελικά τη συνολική σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας. Το πρόβλημα δεν είναι πλέον θεωρητικό. Είναι ήδη σε εξέλιξη.
Η «μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία» και το ντόμινο επιπτώσεων
Ο επικεφαλής του ΔΟΕ περιέγραψε την κατάσταση με δραματικούς όρους, κάνοντας λόγο για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση που έχει καταγραφεί. Δεν πρόκειται μόνο για πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η διαταραχή διαχέεται σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής, επηρεάζοντας κρίσιμα αγαθά όπως τα λιπάσματα, τα πετροχημικά προϊόντα αλλά και το ήλιο, με άμεσες συνέπειες στη βιομηχανία, τη γεωργία και την τεχνολογία.
Οι εξελίξεις αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο υψηλού επιπέδου συντονισμού μεταξύ του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, της Παγκόσμια Τράπεζα και του ΔΟΕ. Στη συνάντηση συμμετείχαν η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα και ο Ατζάι Μπάγκα, με βασικό στόχο την αποτίμηση των επιπτώσεων και τον σχεδιασμό άμεσων παρεμβάσεων.
Η ανησυχία είναι διάχυτη. Η κρίση δεν περιορίζεται σε ενεργειακούς δείκτες, αλλά απειλεί να μετατραπεί σε ευρύτερο οικονομικό σοκ, πλήττοντας ιδιαίτερα τις πιο ευάλωτες οικονομίες.
Κατεστραμμένες υποδομές και «κλειστό» Ορμούζ: Ο παράγοντας που αλλάζει τα πάντα
Η γεωπολιτική διάσταση της κρίσης επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΟΕ, πάνω από το ένα τρίτο των ενεργειακών υποδομών στις χώρες του Κόλπου έχει υποστεί σοβαρές ζημιές μετά την έναρξη των συγκρούσεων στα τέλη Φεβρουαρίου.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και το de facto κλείσιμο του Στενό του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα σημεία διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως. Η διακοπή αυτής της «αρτηρίας» προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στις ροές εφοδιασμού και εντείνει την αβεβαιότητα στις αγορές.
Ακόμη και σε ένα σενάριο άμεσης αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης, οι ζημιές στις υποδομές ενδέχεται να παρατείνουν την κρίση για μήνες. Η ανάκαμψη δεν θα είναι άμεση, ούτε δεδομένη.
Δισεκατομμύρια σε ετοιμότητα και προειδοποίηση για παγκόσμια ευθύνη
Μπροστά σε αυτή την πρωτοφανή συγκυρία, οι διεθνείς οργανισμοί ενεργοποιούν τα διαθέσιμα εργαλεία τους. Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα δηλώνουν έτοιμοι να κινητοποιήσουν τουλάχιστον 20 δισεκατομμύρια δολάρια έκαστος, ενώ υπό προϋποθέσεις το συνολικό πακέτο στήριξης μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 50 έως 60 δισεκατομμύρια μέσα στο επόμενο εξάμηνο.
Την ίδια στιγμή, ο Μπιρόλ επιχειρεί να συγκρατήσει τον πανικό, επισημαίνοντας ότι πάνω από το 80% των παγκόσμιων στρατηγικών αποθεμάτων παραμένει διαθέσιμο. Ωστόσο, η επισήμανση αυτή συνοδεύεται από σαφή προειδοποίηση: οι χώρες οφείλουν να αποφύγουν περιορισμούς στις εξαγωγές και να λειτουργήσουν με όρους συλλογικής ευθύνης.
Η ισορροπία είναι εύθραυστη. Και όπως όλα δείχνουν, ο Απρίλιος θα αποτελέσει το πρώτο πραγματικό crash test για την αντοχή του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.
Διαβάστε επίσης; ΔΟΕ: «Μην αποθηκεύετε καύσιμα τώρα – Κίνδυνος δεν είναι η έλλειψη, αλλά ο πανικός»
Μ.Η.Τ. 242183