Πακέτο €450 εκατ. για επιχειρήσεις: Ποιοι κλάδοι μπαίνουν στο παιχνίδι των ενισχύσεων

Αναπτυξιακός Νόμος: 450 εκατ. ευρώ για παραγωγικές επενδύσεις – Προθεσμία έως 30 Ιουνίου – Τρία νέα καθεστώτα, ένα μήνυμα στην αγορά

Νέα γραμμή χρηματοδότησης, ύψους 450 εκατ. ευρώ, ανοίγει για την παραγωγική επιχειρηματικότητα, με τις επιχειρήσεις να έχουν προθεσμία έως τις 30 Ιουνίου για την υποβολή επενδυτικών σχεδίων στα τρία νέα καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου. Οι αιτήσεις έχουν ξεκινήσει από τις 17 Απριλίου και αφορούν τη Μεταποίηση και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, τις Μεγάλες Επενδύσεις και τις Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης.

Κάθε καθεστώς διαθέτει προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ, διαμορφώνοντας ένα συνολικό πακέτο που στοχεύει να κινητοποιήσει κεφάλαια σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Το σήμα που επιχειρεί να εκπέμψει το υπουργείο Ανάπτυξης είναι ότι η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, ισχυρότερη βιομηχανική βάση, πιο ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες και καλύτερες θέσεις εργασίας.

Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, έχει συνδέσει τις νέες προκηρύξεις με τον παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι η επαναπροκήρυξή τους, μετά το αυξημένο ενδιαφέρον του πρώτου κύκλου, δείχνει πως ο Αναπτυξιακός Νόμος αποκτά συνέχεια και αξιοπιστία. Σε ένα διεθνές περιβάλλον γεμάτο πιέσεις από την ενέργεια, τις αγορές και τις αλυσίδες εφοδιασμού, η κυβέρνηση επιχειρεί να στρέψει το επενδυτικό ενδιαφέρον σε δραστηριότητες που αφήνουν πραγματικό αποτύπωμα στην οικονομία.

Μεταποίηση, logistics και μεγάλες επενδύσεις στο επίκεντρο

Το πρώτο καθεστώς αφορά τη Μεταποίηση και την Εφοδιαστική Αλυσίδα και απευθύνεται σε επιχειρήσεις που επιδιώκουν τεχνολογική, παραγωγική, διοικητική και οργανωτική αναβάθμιση. Στο πεδίο αυτό εντάσσονται επενδύσεις για τη δημιουργία νέων μονάδων, την επέκταση υφιστάμενων εγκαταστάσεων, τη διαφοροποίηση παραγωγής και τη θεμελιώδη αλλαγή παραγωγικών διαδικασιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ένταξη των logistics, καθώς η εφοδιαστική αλυσίδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό κρίκο για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εντάσεις έδειξαν ότι η παραγωγή δεν μπορεί να λειτουργεί αποκομμένη από τις μεταφορές, την αποθήκευση, την ταχύτητα διανομής και την ανθεκτικότητα των δικτύων.

Το δεύτερο καθεστώς αφορά τις Μεγάλες Επενδύσεις, με ελάχιστο ύψος επιλέξιμων δαπανών άνω των 15 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι να στηριχθούν έργα που μπορούν να αλλάξουν την κλίμακα τοπικών οικονομιών, να δημιουργήσουν απασχόληση και να επιταχύνουν τον εκσυγχρονισμό παραγωγικών δραστηριοτήτων. Οι ενισχύσεις μπορούν να φτάσουν έως τα 20 εκατ. ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο, ενώ για συνδεδεμένες ή συνεργαζόμενες επιχειρήσεις το συνολικό όριο μπορεί να ανέλθει στα 50 εκατ. ευρώ.

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι τα επενδυτικά σχέδια πρέπει να έχουν χαρακτήρα αρχικής επένδυσης και η έναρξη εργασιών να γίνεται μετά την υποβολή της αίτησης. Με απλά λόγια, το κράτος δεν έρχεται να επιδοτήσει εκ των υστέρων μια απόφαση που έχει ήδη υλοποιηθεί, αλλά να λειτουργήσει ως κίνητρο για νέες παραγωγικές κινήσεις.

Ειδική ενίσχυση σε παραμεθόριες, νησιωτικές και πιο αδύναμες περιοχές

Το τρίτο καθεστώς αφορά τις Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης και είναι ίσως το πιο πολιτικά φορτισμένο, καθώς συνδέει την επενδυτική πολιτική με το δημογραφικό και την περιφερειακή ανισότητα. Στόχος είναι να κατευθυνθούν κεφάλαια σε περιοχές με χαμηλότερο εισόδημα, πληθυσμιακή συρρίκνωση ή αυξημένες γεωγραφικές δυσκολίες.

Στο καθεστώς εντάσσονται, μεταξύ άλλων, η Λέσβος, η Λήμνος, η Χίος, η Σάμος, η Ικαρία, ο Έβρος, η Ξάνθη, η Ροδόπη, η Δράμα, το Κιλκίς, η Φλώρινα, η Καστοριά, τα Ιωάννινα, η Θεσπρωτία, η Άρτα, η Πρέβεζα, η Καρδίτσα, τα Τρίκαλα, η Μαγνησία, η Λάρισα, η Ηλεία, η Ευρυτανία, η Φωκίδα και μικρά νησιά του Νοτίου Αιγαίου, όπως η Κάσος, η Μεγίστη, η Χάλκη, η Σύμη, η Νίσυρος, η Τήλος, οι Λειψοί και το Αγαθονήσι.

Για τις περιοχές αυτές προβλέπεται ελάχιστο ύψος επένδυσης 2 εκατ. ευρώ, ενώ τα κίνητρα μπορούν να φτάσουν στο 100% του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για ορεινές, παραμεθόριες και μικρές νησιωτικές περιοχές. Στο ίδιο πλαίσιο μπορούν να ενταχθούν και επενδύσεις κυκλικής οικονομίας, μεταποίησης, logistics, αλλά και συγκεκριμένες τουριστικές επενδύσεις σε επιλεγμένες περιοχές, με ανώτατο όριο ώστε ο τουρισμός να μη μονοπωλήσει το διαθέσιμο πακέτο.

Η ουσία είναι ότι το νέο πακέτο δεν αφορά απλώς επιδοτήσεις. Αφορά την προσπάθεια να αλλάξει η γεωγραφία της ανάπτυξης. Να περάσει κεφάλαιο εκεί όπου η οικονομική δραστηριότητα έχει ανάγκη από ώθηση, να στηριχθούν περιοχές που χάνουν πληθυσμό και να δοθούν κίνητρα για επενδύσεις που δεν περιορίζονται στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Το κρίσιμο στοίχημα, βέβαια, θα κριθεί στην πράξη. Η αγορά ζητά ταχύτητα αξιολόγησης, καθαρούς κανόνες, περιορισμό της γραφειοκρατίας και πραγματική ροή χρηματοδότησης. Γιατί η παραγωγική ανασυγκρότηση δεν χτίζεται μόνο με προκηρύξεις, αλλά με έργα που ολοκληρώνονται, μονάδες που λειτουργούν και θέσεις εργασίας που μένουν στην ελληνική περιφέρεια.