Στο τραπέζι η αντικατάσταση Visa και Mastercard. Ελληνικές τράπεζες προτείνουν σχέδιο απεξάρτησης, με φόντο γεωπολιτικούς κινδύνους
Μια συζήτηση με έντονο γεωπολιτικό και χρηματοοικονομικό αποτύπωμα φαίνεται να ανοίγει στο εσωτερικό του τραπεζικού συστήματος, με Έλληνες τραπεζίτες να θέτουν στο τραπέζι την ανάγκη δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής εναλλακτικής απέναντι στα διεθνή σχήματα πληρωμών που κυριαρχούν σήμερα. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, μεταξύ όσων κινούν τη συζήτηση είναι και ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, σε μια ευρύτερη κατεύθυνση που δεν περιορίζεται στην Ελλάδα αλλά απασχολεί όλο και περισσότερο την Ευρώπη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ιδέα αντικατάστασης των καρτών που λειτουργούν σήμερα μέσω των διεθνών δικτύων της Visa και της Mastercard, με ένα ή περισσότερα ευρωπαϊκά συστήματα πληρωμών. Στην ελληνική αγορά εκτιμάται ότι κυκλοφορούν περίπου 14 εκατομμύρια ενεργές κάρτες που βασίζονται σε αυτά τα δίκτυα, γεγονός που αποτυπώνει το εύρος της εξάρτησης.
Το βασικό επιχείρημα πίσω από αυτή την κατεύθυνση είναι η ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων εμπορικών και οικονομικών εντάσεων, η εξάρτηση από αμερικανικές εταιρείες θεωρείται από τραπεζικούς κύκλους δυνητικός κίνδυνος. Η ανησυχία εστιάζει στο ενδεχόμενο μελλοντικών πιέσεων ή περιορισμών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν κρίσιμες χρηματοοικονομικές υποδομές, με τις κάρτες πληρωμών να βρίσκονται στον πυρήνα της καθημερινής οικονομικής δραστηριότητας.
Το μεγάλο στοίχημα: Μια νέα ευρωπαϊκή κάρτα από το μηδέν
Η μετάβαση, ωστόσο, μόνο απλή δεν είναι. Η δημιουργία ενός αξιόπιστου ευρωπαϊκού συστήματος που θα μπορεί να αντικαταστήσει τα παγκόσμια δίκτυα απαιτεί χρόνο, κεφάλαια και κυρίως εμπιστοσύνη. Δεν πρόκειται απλώς για μια νέα κάρτα, αλλά για την ανάπτυξη ενός πλήρους οικοσυστήματος πληρωμών που θα πρέπει να λειτουργεί απρόσκοπτα σε διεθνές επίπεδο.
Οι προϋποθέσεις είναι απαιτητικές. Το νέο σύστημα θα πρέπει να είναι αποδεκτό παγκοσμίως, να προσφέρει ασφάλεια και ταχύτητα συναλλαγών, να ενσωματώνεται εύκολα στα τραπεζικά συστήματα και να ανταγωνίζεται σε αξιοπιστία και κόστος τα υπάρχοντα σχήματα. Παράλληλα, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η συμμετοχή μεγάλου αριθμού ευρωπαϊκών τραπεζών, ώστε να αποκτήσει κρίσιμη μάζα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών κύκλων, ακόμη και αν ξεκινούσε άμεσα η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου, θα απαιτούνταν τουλάχιστον δύο έως τρία χρόνια για την ανάπτυξη και δοκιμή του βασικού συστήματος. Η πλήρης αντικατάσταση των υφιστάμενων καρτών, όμως, θα ήταν μια διαδικασία που θα εκτεινόταν σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.
Ρεαλισμός και μεταβατικά σενάρια στην αγορά
Μέχρι να υπάρξει μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή λύση, εξετάζονται και ενδιάμεσα σενάρια. Ένα από αυτά αφορά την πιθανότητα οι τράπεζες να εκδίδουν δικές τους κάρτες, χωρίς τη σήμανση διεθνών δικτύων, τουλάχιστον για εγχώρια χρήση. Ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να περιορίσει την εξάρτηση σε επίπεδο εσωτερικής αγοράς, ωστόσο εγείρει σημαντικά πρακτικά ζητήματα.
Η αποδοχή από τα εμπορικά δίκτυα, η λειτουργικότητα στο εξωτερικό και η ανάγκη ενημέρωσης εκατομμυρίων πελατών αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους που καθιστούν τη μετάβαση περίπλοκη. Επιπλέον, η εμπειρία χρήστη –η οποία σήμερα είναι ενιαία και διεθνώς αναγνωρίσιμη– θα πρέπει να διασφαλιστεί και στο νέο σύστημα, προκειμένου να μην υπάρξουν αντιδράσεις από καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση που ανοίγει δεν είναι συγκυριακή. Αντίθετα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση ενίσχυσης της οικονομικής και τεχνολογικής αυτονομίας, ιδιαίτερα σε κρίσιμους τομείς όπως οι πληρωμές. Το αν και πότε θα μετατραπεί σε πράξη, θα εξαρτηθεί από τον βαθμό συντονισμού των ευρωπαϊκών τραπεζών και τη βούληση για επενδύσεις σε μια νέα, κοινή υποδομή.
Διαβάστε επίσης; Λαγκάρντ: Να απαλλαγεί η Ευρώπη από Visa, Mastercard, PayPal ή Alipay
Μ.Η.Τ. 242183