Κρατικά Λαχεία: Πέρασε από την Επιτροπή της Βουλής η νέα παραχώρηση – Το τίμημα, οι εγγυήσεις και το μήνυμα για τον παράνομο τζόγο
Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε από την Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την κύρωση της σύμβασης παραχώρησης των Κρατικών Λαχείων, πριν από την εισαγωγή του στην Ολομέλεια. Η Νέα Δημοκρατία ψήφισε υπέρ επί της αρχής, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ καταψήφισαν, ενώ ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Νέα Αριστερά, Νίκη και Πλεύση Ελευθερίας επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην τελική κοινοβουλευτική συζήτηση.
Η σύμβαση αφορά την παραχώρηση του αποκλειστικού δικαιώματος παραγωγής, διαχείρισης, λειτουργίας, προβολής και εκμετάλλευσης των κρατικών λαχείων στην «Ελληνικά Λαχεία», εταιρεία του ευρύτερου ομίλου ΟΠΑΠ. Η συζήτηση στην Επιτροπή ανέδειξε δύο βασικές γραμμές αντιπαράθεσης: από τη μία, το εάν το Δημόσιο εξασφάλισε το μέγιστο δυνατό οικονομικό αντάλλαγμα· από την άλλη, το πώς θα προστατευθεί μια αγορά με ιστορικό κοινωνικό αποτύπωμα, αλλά σαφώς φθίνουσα εμπορική δυναμική.
Το τίμημα των €80 εκατ. και η απάντηση Πετραλιά
Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς υπερασπίστηκε τη διαδικασία και το οικονομικό αποτέλεσμα, επισημαίνοντας ότι ο διαγωνισμός έγινε με αυστηρά κριτήρια και ότι το Δημόσιο εισέπραξε το μέγιστο που μπορούσε να λάβει υπό τις σημερινές συνθήκες της αγοράς. Όπως ανέφερε, οι προβλέψεις του 2013 αποδείχθηκαν υπεραισιόδοξες, καθώς το τότε επιχειρηματικό σχέδιο προέβλεπε έσοδα 4 δισ. ευρώ σε βάθος δωδεκαετίας, ενώ τελικά τα έσοδα διαμορφώθηκαν στο 1,5 δισ. ευρώ.
Η αγορά των λαχείων, σύμφωνα με τον ίδιο, ακολουθεί σταθερά φθίνουσα πορεία λόγω της μείωσης της ζήτησης, των φορολογικών εξελίξεων και της στροφής σημαντικού μέρους των παικτών σε ηλεκτρονικά παίγνια. Τα ακαθάριστα έσοδα από τα κρατικά λαχεία έχουν μειωθεί κατά 32% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που επηρέασε καθοριστικά την αποτίμηση.
Το Υπερταμείο, όπως ειπώθηκε στην Επιτροπή, διεξήγαγε διεθνή ανοικτό πλειοδοτικό διαγωνισμό δύο φάσεων. Στην πρώτη φάση υπήρξε περισσότερη από μία συμμετοχή, όμως στη δεύτερη προχώρησε μόνο η ΟΠΑΠ, καθώς η άλλη εταιρεία δεν κατέθεσε πλήρη φάκελο. Η αρχική προσφορά των 75 εκατ. ευρώ βελτιώθηκε στα 80 εκατ. ευρώ, ύστερα από σχετικό αίτημα του Υπερταμείου.
Κρίσιμο στοιχείο της συζήτησης ήταν η αποτίμηση του τιμήματος. Σύμφωνα με όσα κατατέθηκαν, ανεξάρτητος εκτιμητής είχε προσδιορίσει εύρος αξίας από 64,17 εκατ. έως 75,35 εκατ. ευρώ. Η τελική προσφορά των 80 εκατ. ευρώ κινήθηκε πάνω από το ανώτατο όριο της αποτίμησης, στοιχείο που χρησιμοποιήθηκε από την κυβερνητική πλευρά ως βασικό επιχείρημα για την επάρκεια του οικονομικού ανταλλάγματος.
Έλεγχος, εποπτεία και το φυσικό δίκτυο πωλήσεων
Θετική ήταν η αποτίμηση από τους φορείς που κλήθηκαν στην Επιτροπή, με έμφαση στη διαφάνεια της διαδικασίας, τη διατήρηση του φυσικού δικτύου και την εποπτεία της αγοράς. Από την πλευρά του Ελεγκτικού Συνεδρίου διευκρινίσθηκε ότι ο προσυμβατικός έλεγχος ήταν έλεγχος νομιμότητας και όχι σκοπιμότητας. Εξετάστηκε δηλαδή αν τηρήθηκε το νόμιμο πλαίσιο, αν υπήρξε αξιόπιστη αποτίμηση και αν η διαδικασία εξασφάλισε διαφάνεια, ίση μεταχείριση και υγιή ανταγωνισμό.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων Αντώνης Βαρθολομαίος χαρακτήρισε τη σύμβαση θεσμικά θωρακισμένη για το δημόσιο συμφέρον, με ισχυρό εποπτικό ρόλο της ΕΕΕΠ. Υπογράμμισε ότι τα κρατικά λαχεία διατηρούν τον παραδοσιακό χαρακτήρα τους, χωρίς να αλλοιώνεται η εμπειρία συμμετοχής των παικτών, ενώ παράλληλα εκσυγχρονίζεται η λειτουργία τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διατήρηση του φυσικού δικτύου πωλήσεων. Οι εκπρόσωποι του ΟΠΑΠ, των πρακτόρων και των λαχειοπωλών τόνισαν ότι η σύμβαση στηρίζει περίπου 3.000 πρακτορεία, 1.300 λαχειοπώλες και χιλιάδες σημεία μικρής λιανικής, όπως περίπτερα και μίνι μάρκετ. Για τις μικρές επιχειρήσεις του δικτύου, τα λαχεία δεν αποτελούν το κύριο έσοδο, αλλά λειτουργούν ως συμπληρωματική πηγή ρευστότητας σε μια περίοδο αυξημένου κόστους.
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη ότι η νέα σύμβαση δεν περιλαμβάνει ηλεκτρονικό λαχείο. Αυτό καθησύχασε τους εκπροσώπους των πρακτόρων και των λαχειοπωλών, οι οποίοι βλέπουν τη μετακίνηση των παικτών στο online περιβάλλον ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το παραδοσιακό δίκτυο.
Παράνομος τζόγος και κοινωνική ανταποδοτικότητα
Η συζήτηση για τα Κρατικά Λαχεία συνδέθηκε ευθέως με το ευρύτερο ζήτημα του παράνομου τζόγου. Ο υφυπουργός Γιώργος Κώτσηρας προανήγγειλε ότι η κυβέρνηση θα φέρει σύντομα νέα νομοθετική πρωτοβουλία για την πάταξή του, με πλαίσιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της νέας εποχής.
Το μήνυμα αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι νόμιμοι πάροχοι και το φυσικό δίκτυο πωλήσεων προβάλλονται ως ανάχωμα απέναντι σε μη εποπτευόμενες ή παράνομες δραστηριότητες. Οι φορείς της αγοράς υποστήριξαν ότι η σταθερή λειτουργία των κρατικών λαχείων μέσα από ελεγχόμενο δίκτυο μειώνει τα περιθώρια ανάπτυξης παράνομων παιγνίων και ενισχύει την προστασία των παικτών.
Από την πλευρά της Ελληνικά Λαχεία και του ΟΠΑΠ αναδείχθηκε και η κοινωνική διάσταση της σύμβασης. Έγινε αναφορά στα μη διανεμηθέντα κέρδη που κατευθύνονται σε κοινωνικούς σκοπούς, αλλά και στη νέα πρόνοια για ειδικές κληρώσεις ή εκδόσεις κοινωνικού χαρακτήρα, με έσοδα που θα μπορούν να αξιοποιούνται για έκτακτες ανάγκες, στήριξη πληγέντων ή αθλητικών συλλόγων που εποπτεύονται από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού.
Η νέα παραχώρηση, επομένως, δεν κρίνεται μόνο από το τίμημα των 80 εκατ. ευρώ. Κρίνεται από το αν μπορεί να κρατήσει ζωντανή μια αγορά που συρρικνώνεται, να προστατεύσει το φυσικό δίκτυο, να διασφαλίσει σταθερά έσοδα για το Δημόσιο και να περιορίσει τον χώρο του παράνομου τζόγου. Εκεί θα μετρηθεί στην πράξη η αξία της σύμβασης, πέρα από την κοινοβουλευτική της κύρωση.
Διαβάστε επίσης: ΟΠΑΠ: Μοναδικός διεκδικητής στο διαγωνισμό για τα κρατικά λαχεία
Μ.Η.Τ. 242183