Σημαντική επιτάχυνση καταγράφει ο σχεδιασμός για την ενεργειακή αναδιάταξη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τον όμιλο AKTOR να αναλαμβάνει κομβικό ρόλο στην προώθηση του αμερικανικού LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και νέων υποδομών στα Δυτικά Βαλκάνια.
AKTOR: Επιταχύνει στην ενεργειακή μετάβαση με έργα άνω του 1 δισ. ευρώ
Συμφωνίες-ορόσημο στην Αλβανία
Οι συμφωνίες της AKTOR στην Αλβανία δεν αποτελούν απλώς ένα επιχειρηματικό deal, αλλά κρίκο σε μια ευρύτερη αλυσίδα ενεργειακής αναδιάταξης στην Ευρώπη. Με αιχμή το αμερικανικό LNG και τη δημιουργία νέων υποδομών, διαμορφώνεται ένα νέο ενεργειακό τοπίο στα Δυτικά Βαλκάνια, όπου η Ελλάδα φιλοδοξεί να διαδραματίσει ρόλο-κλειδί.
Ειδικότερα, ένα ακόμη κρίσιμο βήμα προς την πλήρη ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου πραγματοποιήθηκε στα Τίρανα, όπου ο επικεφαλής της AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, υπέγραψε σειρά συμφωνιών παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, και του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα.
Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η μακροχρόνια σύμβαση προμήθειας LNG, βάσει της οποίας η AKTOR LNG USA θα προμηθεύει την κρατική εταιρεία Albgaz με 1 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως για διάστημα 20 ετών, με έναρξη το 2030. Το LNG θα προέρχεται από την αμερικανική Venture Global, ενισχύοντας τον διατλαντικό ενεργειακό άξονα.
Η συμφωνία εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για τη δημιουργία ενεργειακού κόμβου στον Αυλώνα, ο οποίος θα τροφοδοτείται από LNG της Venture Global. Το σχέδιο περιλαμβάνει την αξιοποίηση υφιστάμενης –παροπλισμένης– πετρελαϊκής μονάδας ηλεκτροπαραγωγής, η οποία θα μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου, καθώς και την κατασκευή νέας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο ισχύος 380 MW. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία Πλωτού Σταθμού Αποθήκευσης και Αεριοποίησης LNG (FSRU), όπως και αγωγού φυσικού αερίου με αφετηρία τον Αυλώνα.
Καθοριστικό ρόλο στο εγχείρημα διαδραματίζει η AKTOR ENERGY, θυγατρική του ομίλου AKTOR Group, η οποία υπέγραψε Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με το Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανία για την εκπόνηση μελετών σχετικά με την ανάπτυξη, κατασκευή και λειτουργία του κόμβου.
Η πιθανή ένταξη FSRU στο σχέδιο φαίνεται να απαντά στο κρίσιμο ζήτημα της μεταφοράς αμερικανικού LNG στην Αλβανία. Η εναλλακτική του Trans Adriatic Pipeline (TAP), που μεταφέρει αζέρικο φυσικό αέριο από τη λεκάνη της Κασπίας, δεν θεωρείται επαρκής, καθώς η ετήσια δυναμικότητά του (10 δισ. κυβικά μέτρα) είναι ήδη πλήρως αξιοποιημένη. Επιπλέον, στην παρούσα φάση ο αγωγός διέρχεται από την Αλβανία χωρίς να διαθέτει σημείο εξόδου στη χώρα.
Στο ενδεχόμενο δημιουργίας FSRU στην Αλβανία είχε αναφερθεί και η διοίκηση της AKTOR με αφορμή συμφωνίες που υπογράφηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη Φεβρουαρίου, μεταξύ άλλων με τη Naftogaz, τη Bulgargaz και την Aluminij Industries. Τότε είχε επισημανθεί ότι απαιτείται τουλάχιστον ένα ακόμη FSRU στην Ελλάδα, ενώ ένα δεύτερο θεωρείται βέβαιο ότι θα αναπτυχθεί στην Αλβανία.
Δημιουργία ενεργειακού κόμβου στον Αυλώνα
Οι συμφωνίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο για την ανάπτυξη ενεργειακού κόμβου στον Αυλώνα, ο οποίος αναμένεται να αποτελέσει βασική πύλη εισόδου LNG στην περιοχή.
Το project περιλαμβάνει:
Μετατροπή υφιστάμενης πετρελαϊκής μονάδας σε μονάδα φυσικού αερίου
Κατασκευή νέας μονάδας παραγωγής ισχύος 380 MW
Πιθανή ανάπτυξη Πλωτού Σταθμού Αποθήκευσης και Αεριοποίησης (FSRU)
Δημιουργία νέου αγωγού φυσικού αερίου με αφετηρία τον Αυλώνα
Καθοριστικός είναι ο ρόλος της AKTOR ENERGY, για την ωρίμανση και υλοποίηση του έργου.
Η επιλογή του FSRU απαντά στις τεχνικές προκλήσεις μεταφοράς LNG, καθώς ο αγωγός TAP –που ήδη λειτουργεί στο μέγιστο της δυναμικότητάς του– δεν διαθέτει σημείο εξόδου στην Αλβανία.
Στρατηγική σημασία των μακροχρόνιων συμβολαίων
Οι συμφωνίες ενισχύουν τη στρατηγική σημασία των μακροπρόθεσμων συμβάσεων LNG, οι οποίες αποτελούν προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση νέων ενεργειακών υποδομών.
Όπως επισημαίνει η διοίκηση της AKTOR, τέτοιου τύπου συμβόλαια:
Διασφαλίζουν σταθερή ζήτηση
Μειώνουν την αβεβαιότητα τιμών
Δημιουργούν επενδυτική ασφάλεια για μεγάλα έργα
Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου, με προοπτική εξυπηρέτησης αγοράς έως και 100 εκατ. καταναλωτών.
Διείσδυση στα Δυτικά Βαλκάνια
Οι εξελίξεις στην Αλβανία αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου γεωοικονομικού σχεδίου για τη μείωση της εξάρτησης των Δυτικών Βαλκανίων από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι νέες διασυνδέσεις:
Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας (σε λειτουργία το 2027)
Βουλγαρίας – Σερβίας
Σερβίας – Βόρειας Μακεδονίας (υπό κατασκευή)
Οι υποδομές αυτές θα επιτρέψουν τη διοχέτευση LNG από ελληνικά τερματικά, με αιχμή το FSRU Αλεξανδρούπολης, προς αγορές με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση.
Αμερικανική στρατηγική και περιφερειακές συνέργειες
Η ενίσχυση της παρουσίας του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη αποτελεί βασικό άξονα της ενεργειακής πολιτικής των ΗΠΑ, όπως επιβεβαιώθηκε και στη Σύνοδο της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών στο Ντουμπρόβνικ.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συμφωνία Βοσνίας – Κροατίας για τον αγωγό Southern Interconnection, ο οποίος θα επιτρέψει την τροφοδοσία της Βοσνίας με LNG μέσω του τερματικού της Κροατίας, περιορίζοντας τον ρόλο της Gazprom στην περιοχή. Στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων και σε χώρες όπως η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία εμφανίζουν υψηλή εξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Μ.Η.Τ. 242183