Αντιπυρική περίοδος 2026: Οι απαγορεύσεις, τα πρόστιμα έως 50.000€ και οι βαριές ποινές έως και 200.000€ για εμπρησμό
Με αυστηρές προειδοποιήσεις και σαφές μήνυμα ευθύνης προς τους πολίτες, το Πυροσβεστικό Σώμα σηματοδοτεί την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου 2026, η οποία ξεκίνησε την Πρωτομαγιά. Ο βασικός στόχος δεν είναι άλλος από την πρόληψη, καθώς τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των πυρκαγιών οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες στην ύπαιθρο.
Η εικόνα είναι ήδη ανησυχητική. Από την αρχή του έτους έχουν επιβληθεί περισσότερα από 174 διοικητικά πρόστιμα και έχουν πραγματοποιηθεί 35 συλλήψεις για παραβάσεις που σχετίζονται με πρόκληση πυρκαγιών ή παραβίαση μέτρων πρόληψης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι παραβάσεις αυτές εξελίχθηκαν σε δασικές πυρκαγιές, επιβεβαιώνοντας ότι η αμέλεια ή η άγνοια μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες.
Η νέα αντιπυρική περίοδος έρχεται σε ένα περιβάλλον όπου τα φυσικά οικοσυστήματα έχουν ήδη δοκιμαστεί έντονα τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας την πρόληψη όχι απλώς επιλογή, αλλά κρίσιμη εθνική ανάγκη. Το μήνυμα των αρχών είναι σαφές: η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στο κράτος, αλλά και στους πολίτες.
Τι απαγορεύεται στην πράξη – Οι δραστηριότητες που βρίσκονται στο στόχαστρο
Η Πυροσβεστική δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε τέσσερις βασικούς άξονες δραστηριοτήτων που συνδέονται άμεσα με την εκδήλωση πυρκαγιών. Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η καύση υπολειμμάτων βλάστησης, όπως κλαδιά, ξερά χόρτα και αγροτικά υπολείμματα, η οποία απαγορεύεται πλήρως στην ύπαιθρο, ανεξαρτήτως δείκτη επικινδυνότητας.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στις λεγόμενες «θερμές εργασίες», όπως ηλεκτροσυγκολλήσεις, κοπές μετάλλων και κάθε εργασία που παράγει σπινθήρες ή θερμότητα. Οι δραστηριότητες αυτές απαγορεύονται όταν ο δείκτης επικινδυνότητας φτάνει σε υψηλά επίπεδα, ενώ ακόμη και σε χαμηλότερες κατηγορίες απαιτείται αυστηρή τήρηση μέτρων προστασίας.
Παράλληλα, περιορισμοί επιβάλλονται στη χρήση πυροτεχνημάτων και βεγγαλικών στην ύπαιθρο, καθώς και στο κάπνισμα μελισσών, δραστηριότητες που στο παρελθόν έχουν προκαλέσει πυρκαγιές σε ευαίσθητες περιοχές. Οι απαγορεύσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της 9ης Πυροσβεστικής Διάταξης του 2024, η οποία καθορίζει αναλυτικά τις υποχρεώσεις πολιτών και επαγγελματιών.
Η στόχευση των μέτρων είναι σαφής: να περιοριστούν οι ανθρώπινες παρεμβάσεις που μπορούν, ακόμη και ακούσια, να προκαλέσουν φωτιά σε δάση, αγροτικές εκτάσεις, πάρκα, άλση και περιοχές με αυξημένο περιβαλλοντικό κίνδυνο.
Βαριές ποινές και κακουργήματα – Το κόστος της αμέλειας
Το νομικό πλαίσιο που συνοδεύει την αντιπυρική περίοδο είναι ιδιαίτερα αυστηρό και δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Οι διοικητικές κυρώσεις για παραβάσεις μπορούν να φτάσουν έως και τις 50.000 ευρώ, ενώ σε περιπτώσεις σοβαρής αμέλειας ή πρόκλησης πυρκαγιάς ενεργοποιείται και η ποινική διαδικασία.
Σύμφωνα με τον νέο Ποινικό Κώδικα, η παράνομη χρήση φωτιάς ή η εκτέλεση επικίνδυνων εργασιών σε ημέρες υψηλού κινδύνου τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή άνω των 10.000 ευρώ. Αν από αυτές τις ενέργειες προκληθεί πυρκαγιά με σοβαρές συνέπειες, η δίωξη μετατρέπεται σε κακούργημα.
Ακόμη πιο αυστηρές είναι οι ποινές για εμπρησμό, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν κάθειρξη χωρίς αναστολή, πρόστιμα έως 200.000 ευρώ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δήμευση περιουσίας. Το μήνυμα των αρχών είναι ξεκάθαρο: η πρόκληση πυρκαγιάς δεν αποτελεί απλώς παράβαση, αλλά σοβαρό ποινικό αδίκημα με βαριές συνέπειες.
Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας τονίζει ότι η πρόληψη αποτελεί τον βασικό πυλώνα προστασίας της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος. Η ευθύνη, όμως, δεν είναι μόνο θεσμική. Σε μια χώρα που έχει πληρώσει ακριβά τις πυρκαγιές, η ατομική στάση του κάθε πολίτη καθορίζει πλέον το συλλογικό αποτέλεσμα.
Η οδηγία είναι απλή αλλά κρίσιμη: Σε περίπτωση καπνού ή φωτιάς, άμεση ειδοποίηση στις αρχές μέσω του 199 ή του 112. Γιατί στην αντιπυρική περίοδο, κάθε λεπτό μετρά.
Μ.Η.Τ. 242183