Το ΕΒΕΠ προειδοποιεί ότι οι δασμοί 25% των ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα απειλούν επενδύσεις, εξαγωγές και θέσεις εργασίας
Η νέα κλιμάκωση της εμπορικής έντασης ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση φέρνει στο προσκήνιο έναν βαθύτερο κίνδυνο για τη βιομηχανική ισορροπία της Ευρώπης. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς προειδοποιεί ότι οι δασμοί 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ δεν συνιστούν απλώς ένα προστατευτικό μέτρο, αλλά μια στοχευμένη γεωοικονομική παρέμβαση που επηρεάζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Η αυτοκινητοβιομηχανία δεν είναι ένας απλός κλάδος για την Ευρώπη. Αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της μεταποίησης, απασχολεί 13,6 εκατομμύρια εργαζομένους, αντιστοιχεί στο 8,1% της βιομηχανικής απασχόλησης και παράγει φορολογικά έσοδα άνω των 414 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, δημιουργεί εμπορικό πλεόνασμα σχεδόν 94 δισ. ευρώ, στοιχείο που αποτυπώνει τη στρατηγική σημασία της για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η μετάβαση από έναν ήδη «βαρύ αλλά διαχειρίσιμο» δασμό 15% σε επίπεδα 25% αλλάζει, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, πλήρως την κατηγορία κινδύνου. Δεν πρόκειται πλέον για μια πίεση που μπορεί να απορροφηθεί. Πρόκειται για μια εξέλιξη που απειλεί να αναδιαμορφώσει τις ροές εμπορίου, την παραγωγική βάση και τις επενδυτικές αποφάσεις των μεγάλων βιομηχανικών ομίλων.
Γερμανία στο επίκεντρο, Ευρώπη σε «ντόμινο»: Οι αλυσιδωτές επιπτώσεις
Το πρώτο και πιο ισχυρό πλήγμα εντοπίζεται στη Γερμανία, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα αυτοκινήτων της Ευρώπης προς τις ΗΠΑ. Οι μεγάλες γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την αμερικανική αγορά και η επιβολή δασμών αυξάνει δραματικά το κόστος εξαγωγής, καθιστώντας τα ευρωπαϊκά οχήματα ακριβότερα και λιγότερο ανταγωνιστικά.
Οι εταιρείες βρίσκονται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα. Είτε θα μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές, με κίνδυνο απώλειας μεριδίου αγοράς, είτε θα απορροφήσουν μέρος του κόστους μειώνοντας τα περιθώρια κέρδους. Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, είτε μέσω μείωσης πωλήσεων είτε μέσω συμπίεσης κερδοφορίας.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η Γερμανία μπορεί να χάσει έως και 15 δισ. ευρώ παραγωγής, με μείωση εξαγωγών που μπορεί να φτάσει το 7%. Ωστόσο, το πλήγμα δεν περιορίζεται στους κατασκευαστές. Επεκτείνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας: προμηθευτές εξαρτημάτων, βιομηχανίες ανταλλακτικών, μεταφορικές εταιρείες και logistics.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενεργοποιείται ένα φαινόμενο «ντόμινο». Χώρες όπως η Πολωνία, η Τσεχία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία, που συμμετέχουν στην παραγωγή εξαρτημάτων, επηρεάζονται άμεσα από τη μείωση της ζήτησης. Η μείωση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, που το 2025 διαμορφώθηκαν στα 31 δισ. ευρώ από 39 δισ. ευρώ το 2024, εντείνει την πίεση σε μια ήδη ευάλωτη βιομηχανική συγκυρία.
Μεταφορά παραγωγής και επενδύσεων: Ο κίνδυνος αποβιομηχάνισης
Πέρα από τις άμεσες απώλειες, οι δασμοί λειτουργούν ως μοχλός πίεσης για μια βαθύτερη αναδιάταξη της παραγωγής. Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες καλούνται να εξετάσουν το ενδεχόμενο μεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων στις ΗΠΑ, προκειμένου να αποφύγουν το κόστος των δασμών.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε μακροπρόθεσμες συνέπειες για τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης. Η σταδιακή μεταφορά επενδύσεων εκτός ΕΕ θα μπορούσε να αποδυναμώσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε μια περίοδο όπου ήδη αντιμετωπίζει πίεση από την Κίνα και άλλες αναδυόμενες αγορές.
Το κόστος δεν είναι μόνο παραγωγικό. Είναι και χρηματοοικονομικό. Η αβεβαιότητα που προκαλούν οι δασμοί επηρεάζει τις αγορές, με τις μετοχές των αυτοκινητοβιομηχανιών να δέχονται πιέσεις και τους επενδυτές να επαναξιολογούν το ρίσκο. Η έλλειψη σταθερότητας καθιστά δυσκολότερο τον στρατηγικό σχεδιασμό και την υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η ετήσια επιβάρυνση από τους δασμούς εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 4,6 δισ. ευρώ σε 7,7 δισ. ευρώ, ενώ μόνο η μετάβαση από το 15% στο 25% συνεπάγεται επιπλέον κόστος άνω των 3 δισ. ευρώ.
Κίνδυνος εμπορικού πολέμου: Το γεωπολιτικό στοίχημα ΗΠΑ-ΕΕ
Η παρέμβαση των ΗΠΑ δεν περιορίζεται σε οικονομικούς όρους. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη γεωπολιτική στρατηγική, που ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα φάση εμπορικού πολέμου μεταξύ των δύο πλευρών. Η πιθανότητα ευρωπαϊκών αντιμέτρων, με την επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, δημιουργεί τον κίνδυνο ενός φαύλου κύκλου προστατευτισμού.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει ότι το μέτρο δεν είναι απλώς οικονομικό, αλλά πλήττει τη θέση της Ευρώπης στο παγκόσμιο εμπόριο. Η επιβάρυνση μπορεί να ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ σε άμεσο κόστος, αλλά η πραγματική ζημιά εκτείνεται πολύ πέρα από αυτό, αγγίζοντας την παραγωγή, την απασχόληση και τις επενδυτικές ροές.
Η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων θα είναι καθοριστική. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει συμβιβασμός, αλλά αν η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει τη βιομηχανική της ισχύ σε ένα περιβάλλον όπου οι εμπορικοί κανόνες επανακαθορίζονται με όρους ισχύος.
Διαβάστε επίσης: «Καμπανάκι Μερτς»: Οι δασμοί Τραμπ 25% χτυπούν όλη την Ευρώπη – Πίεση στην ΕΕ
Μ.Η.Τ. 242183