Έντονα προειδοποιητικό μήνυμα για την πορεία της οικονομίας και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος εκπέμπει η Τράπεζα της Ελλάδος, καταγράφοντας αυξημένους συστημικούς κινδύνους σε διεθνές και εγχώριο επίπεδο και εστιάζοντας στον κίνδυνο στασιμοπληθωριστικών πιέσεων.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, επισημαίνει ότι, παρά τη βελτίωση βασικών οικονομικών και τραπεζικών δεικτών, το συνολικό περιβάλλον καθίσταται ολοένα και πιο εύθραυστο, λόγω της ενίσχυσης εξωτερικών και εσωτερικών κινδύνων.
Διεθνές περιβάλλον με υψηλή αβεβαιότητα
Σύμφωνα με την έκθεση, η παγκόσμια οικονομία επηρεάζεται από την άνοδο του προστατευτισμού, τις γεωπολιτικές εντάσεις – με αιχμή τη Μέση Ανατολή – αλλά και τις διαρκείς διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η αύξηση των τιμών ενέργειας και η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος απότομης ανατιμολόγησης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται το ενδεχόμενο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή συνδυασμού χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού.
Πιέσεις και στην ελληνική οικονομία
Παρότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί.
Η άνοδος του κόστους ενέργειας, πρώτων υλών και μεταφορών συμπιέζει την κερδοφορία των επιχειρήσεων, ενώ οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στη λειτουργία τους. Παράλληλα, η αυξημένη αβεβαιότητα και το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης ενδέχεται να περιορίσουν τις επενδύσεις.
Σημαντική θεωρείται και η επίδραση του πληθωρισμού στα νοικοκυριά, καθώς μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα και επηρεάζει αρνητικά την κατανάλωση.
Συσσώρευση συστημικών κινδύνων
Η έκθεση καταγράφει ότι, αν και δεν υπάρχει εικόνα υπερβολικής πιστωτικής επέκτασης, εμφανίζονται εστίες κινδύνου σε συγκεκριμένους τομείς, όπως:
η χρηματοδότηση επιχειρήσεων
η αγορά οικιστικών ακινήτων
το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών
Οι εξελίξεις αυτές, όπως σημειώνεται, ενδέχεται να δημιουργήσουν μεσοπρόθεσμες πιέσεις εάν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα με μακροπροληπτικά μέτρα.
Τραπεζικός τομέας: ανθεκτικός αλλά υπό πίεση
Οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν βελτιωμένη κερδοφορία, ρευστότητα και ποιότητα ενεργητικού, ωστόσο οι προκλήσεις παραμένουν.
Η μείωση των επιτοκίων αναμένεται να επηρεάσει τα έσοδα από τόκους, ενώ η αύξηση των λειτουργικών δαπανών και οι επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό ασκούν πρόσθετες πιέσεις.
Παράλληλα, ενισχύονται οι κίνδυνοι κυβερνοασφάλειας λόγω της αυξημένης εξάρτησης από τεχνολογικές υποδομές και τρίτους παρόχους.
Κεφαλαιακή επάρκεια και εποπτεία
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών παραμένει σε ικανοποιητικά επίπεδα, ωστόσο απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, κυρίως λόγω της υψηλής συμμετοχής αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων στα ίδια κεφάλαια.
Σε αυτό το πλαίσιο αποφασίστηκε η αύξηση του αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος έναντι μελλοντικών κραδασμών.
Ευρωπαϊκή διάσταση
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας απαιτεί ευρωπαϊκό συντονισμό, με έμφαση στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και την προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ως βασικών εργαλείων για μια πιο ανθεκτική και ανταγωνιστική οικονομία.
Μ.Η.Τ. 242183