Η άνοδος της παραγωγικότητας και η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέα διλήμματα για τη Fed, καθώς η ενίσχυση της ζήτησης μπορεί να οδηγήσει σε υπερθέρμανση της οικονομίας.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ στο Σικάγο, Austan Goolsbee, απηύθυνε μια προειδοποίηση με αποδέκτες τις αγορές και τους επενδυτές: η αύξηση της παραγωγικότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως χαμηλότερο πληθωρισμό. Αντίθετα, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων.
Μιλώντας στο Milken Institute Global Conference στο Λος Άντζελες, ο Γκούλσμπι υπογράμμισε ότι η σχέση μεταξύ παραγωγικότητας, τιμών και επιτοκίων είναι πιο περίπλοκη απ’ όσο συχνά εκλαμβάνεται.
Όταν η παραγωγικότητα δεν ρίχνει τις τιμές
Σε θεωρητικό επίπεδο, η αύξηση της παραγωγικότητας μειώνει το κόστος παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος, ασκώντας καθοδική πίεση στις τιμές. Ωστόσο, όπως επισήμανε ο Γκούλσμπι, η πραγματική οικονομία λειτουργεί πιο σύνθετα.
Αν τα νοικοκυριά αναμένουν υψηλότερα μελλοντικά εισοδήματα λόγω της αυξημένης παραγωγικότητας, είναι πιθανό να αυξήσουν άμεσα την κατανάλωσή τους. Αυτό οδηγεί σε ενίσχυση της ζήτησης, η οποία μπορεί να υπερκαλύψει τα οφέλη από τη μείωση του κόστους.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον –ιδίως όταν η αγορά εργασίας παραμένει «σφιχτή»– οι επιχειρήσεις έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια να μετακυλίουν το κόστος στους καταναλωτές, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο κίνδυνος «υπερθέρμανσης» και τα επιτόκια
Η αύξηση της ζήτησης ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερθέρμανση της οικονομίας, αναγκάζοντας τη Federal Reserve System να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Το μήνυμα προς τις αγορές είναι σαφές: η παραγωγικότητα δεν αποτελεί πάντα «μαξιλάρι» κατά του πληθωρισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής του.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως διπλή πρόκληση
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Γκούλσμπι στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως σημείωσε, η AI μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας μέσω αυτοματοποίησης και βελτίωσης της αποδοτικότητας.
Ωστόσο, αυτή η τεχνολογική ώθηση μπορεί να προκαλέσει:
νέο κύκλο επενδύσεων,
αυξημένη κατανάλωση,
άνοδο στις αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων.
Το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι μια νέα φάση οικονομικής επιτάχυνσης, με παράλληλη αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων.
Το δίλημμα για τη Fed
Για τη Fed, η πρόκληση είναι διττή: να αξιολογήσει εάν τα οφέλη από την παραγωγικότητα και την τεχνολογία θα συγκρατήσουν τον πληθωρισμό ή αν, αντίθετα, θα ενισχύσουν τη ζήτηση σε βαθμό που να απαιτεί πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.
Η παρέμβαση Γκούλσμπι αναδεικνύει ότι η «καλή είδηση» της τεχνολογικής προόδου δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε ευνοϊκές συνθήκες για τη νομισματική πολιτική. Αντίθετα, μπορεί να περιπλέξει τις αποφάσεις και να παρατείνει την περίοδο υψηλών επιτοκίων.
Μ.Η.Τ. 242183