Παρά τα βήματα προόδου που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια προς την κατεύθυνση της χρηματοοικονομικής ενοποίησης στην Ευρωζώνη, οι ευρωπαϊκές αγορές μετοχών εξακολουθούν να λειτουργούν με έντονα σημάδια κατακερματισμού. Νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καταγράφει ότι οι διασυνοριακές επενδύσεις εντός της ΕΕ παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, αναδεικνύοντας τα διαρθρωτικά προβλήματα που εξακολουθούν να περιορίζουν την ενιαία αγορά κεφαλαίων.
Η ΕΚΤ, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκει τη δημιουργία μιας πιο ενοποιημένης ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής αγοράς, με στόχο τη διοχέτευση περισσότερων αποταμιεύσεων στην πραγματική οικονομία και την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της Ευρώπης.
Στη διετή έκθεσή της, η κεντρική τράπεζα σημειώνει ότι από το 2022 και μετά οι δείκτες χρηματοοικονομικής ολοκλήρωσης -όπως ο διασυνοριακός δανεισμός, οι επενδύσεις σε ομόλογα και οι αποδόσεις των αγορών- εμφανίζουν βελτιωμένη εικόνα, κινούμενοι πάνω από τους ιστορικούς μέσους όρους. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στο πιο σταθερό επενδυτικό περιβάλλον και στη μείωση των ανησυχιών για ενδεχόμενη αποχώρηση χωρών από τη ζώνη του ευρώ.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έχουν διαδραματίσει και οι ευρωπαϊκές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, όπως το πρόγραμμα Next Generation EU, καθώς και η βελτίωση στη λειτουργία των τραπεζών και των αγορών ομολόγων.
Η μεγαλύτερη πρόοδος εντοπίζεται στις αγορές χρέους και στον διατραπεζικό δανεισμό, όπου η διασυνοριακή δραστηριότητα έχει ενισχυθεί αισθητά. Οι τοποθετήσεις σε κρατικά και εταιρικά ομόλογα αυξήθηκαν, υποστηριζόμενες τόσο από τη βελτίωση των δημοσιονομικών και οικονομικών μεγεθών των κρατών-μελών όσο και από την εξομάλυνση του ισολογισμού του Ευρωσυστήματος.
Ωστόσο, διαφορετική είναι η εικόνα στις αγορές μετοχών. Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι η ενοποίηση του συγκεκριμένου τομέα έχει υποχωρήσει από το 2022, με τις άμεσες διασυνοριακές επενδύσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταγράφουν ιστορικά χαμηλές επιδόσεις.
Σύμφωνα με την έκθεση, βασικό εμπόδιο παραμένουν οι χρόνιες αδυναμίες της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς, οι οποίες περιορίζουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης της καινοτομίας και της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Μεταξύ των παραγόντων που αποθαρρύνουν τις επενδύσεις μεταξύ κρατών-μελών συγκαταλέγονται ο κατακερματισμός της εποπτείας, οι διαφορετικές φορολογικές προσεγγίσεις και οι αποκλίσεις στις υποδομές των αγορών.
Παρά τις αδυναμίες αυτές, η ΕΚΤ εκτιμά ότι η Ευρωζώνη εμφανίζεται πλέον πιο ανθεκτική απέναντι σε οικονομικούς κραδασμούς, καθώς η αυξημένη διασυνοριακή δραστηριότητα συμβάλλει στη μεγαλύτερη διαμοίραση του κινδύνου μεταξύ των χωρών.
Την ίδια στιγμή όμως, η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί ότι το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα εξακολουθεί να μην αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές του για τη στήριξη της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας.
Η επενδυτική δραστηριότητα παραμένει συγκρατημένη, επηρεασμένη από το υψηλό κόστος δανεισμού και το αδύναμο επενδυτικό κλίμα, ενώ ο διαρθρωτικός κατακερματισμός συνεχίζει να λειτουργεί ανασταλτικά για την αποτελεσματική κατανομή κεφαλαίων εντός της Ένωσης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη συμπεριφορά των ευρωπαϊκών νοικοκυριών, τα οποία εξακολουθούν να διατηρούν σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεών τους σε τραπεζικές καταθέσεις χαμηλής απόδοσης, με περιορισμένη συμμετοχή σε επενδύσεις υψηλότερου ρίσκου, όπως οι μετοχές. Η τάση αυτή, σύμφωνα με την ΕΚΤ, περιορίζει τη διαθέσιμη χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις και επηρεάζει αρνητικά τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Παράλληλα, σημαντικό τμήμα των επενδυτικών κεφαλαίων κατευθύνεται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ΕΚΤ εμφανίζεται θετική απέναντι στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για απλοποίηση των φορολογικών κανόνων, μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και ενίσχυση της ευρωπαϊκής εποπτείας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτούνται ακόμη πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις για την άρση των εθνικών εμποδίων που εξακολουθούν να χωρίζουν τις ευρωπαϊκές αγορές κεφαλαίου.
Διαβάστε επίσης; Πόσο εκτίθενται οι ελληνικές και οι ευρωπαϊκές τράπεζες στη Μέση Ανατολή
Μ.Η.Τ. 242183