Γιορτή της Μητέρας: Γιατί οι ειδικοί λένε ότι κάθε μητέρα πρέπει να χτίσει το δικό της οικονομικό «δίχτυ ασφαλείας»
Η Γιορτή της Μητέρας δεν αποτελεί πλέον μόνο μια ημέρα αφιερωμένη στην προσφορά, τη δύναμη και την αντοχή των γυναικών που στηρίζουν τις οικογένειές τους. Τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται και σε αφορμή για μια πιο ουσιαστική συζήτηση γύρω από την οικονομική ανεξαρτησία των μητέρων, την προστασία του εισοδήματος και τη δημιουργία μακροπρόθεσμης ασφάλειας σε ένα περιβάλλον γεμάτο αβεβαιότητες, αυξημένο κόστος ζωής και συνεχείς οικονομικές πιέσεις.
Οικονομικοί σύμβουλοι και ειδικοί στις επενδύσεις επισημαίνουν ότι η σωστή διαχείριση χρημάτων δεν αποτελεί πλέον «πολυτέλεια» ή επιλογή μόνο για υψηλά εισοδήματα. Αντίθετα, θεωρείται βασική προϋπόθεση για να μπορέσει μια μητέρα να προστατεύσει το μέλλον της οικογένειάς της, να εξασφαλίσει σπουδές για τα παιδιά της και να δημιουργήσει ένα σταθερό αποθεματικό για τα επόμενα χρόνια.
Αακόμη και μικρές, σταθερές τοποθετήσεις κεφαλαίων σε επενδυτικά προϊόντα, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια μέσω προγραμμάτων συστηματικής επένδυσης SIPs, μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικό κεφάλαιο σε βάθος χρόνου. Το στοιχείο που θεωρείται καθοριστικό δεν είναι απαραίτητα το ύψος του αρχικού ποσού, αλλά η συνέπεια και η πειθαρχία στη διαδικασία αποταμίευσης και επένδυσης.
Η Sejal Gupta, διευθύντρια διαχείρισης πλούτου στην Mercer India, εξηγεί ότι για τις μητέρες που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον χώρο των επενδύσεων, τα flexicap και largecap funds αποτελούν μια ασφαλέστερη και πιο ισορροπημένη αφετηρία. Ο λόγος είναι ότι προσφέρουν διαφοροποίηση χαρτοφυλακίου και δυνατότητα μακροπρόθεσμης ανάπτυξης χωρίς να απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις των αγορών.
Όπως αναφέρει, ειδικά για στόχους όπως η εκπαίδευση των παιδιών, η μακροχρόνια στρατηγική θεωρείται μονόδρομος. Ένα πρόγραμμα συστηματικών επενδύσεων με μικρές μηνιαίες καταβολές μπορεί, σε ορίζοντα 10 έως 15 ετών, να δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα σημαντικό κεφαλαιακό «μαξιλάρι». Ακόμη και επενδύσεις χαμηλού ύψους που ξεκινούν έγκαιρα έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε ουσιαστική οικονομική στήριξη για τις μελλοντικές ανάγκες της οικογένειας.
Οι διαφορετικές ανάγκες εργαζόμενων μητέρων και νοικοκυρών
Οι οικονομικοί σύμβουλοι υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο μοντέλο επενδυτικής στρατηγικής για όλες τις μητέρες. Οι ανάγκες μιας εργαζόμενης γυναίκας με σταθερό εισόδημα διαφέρουν αισθητά από εκείνες μιας νοικοκυράς που βασίζεται περισσότερο στο οικογενειακό εισόδημα και χρειάζεται αυξημένη ρευστότητα και ασφάλεια.
Για τις εργαζόμενες μητέρες, οι ειδικοί θεωρούν ότι μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη έκθεση σε επενδύσεις μετοχικού χαρακτήρα, καθώς το σταθερό εισόδημα επιτρέπει μεγαλύτερη αντοχή στις διακυμάνσεις της αγοράς. Η προτεινόμενη στρατηγική περιλαμβάνει ισχυρή παρουσία σε μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια, μικρότερη συμμετοχή σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος και ένα περιορισμένο ποσοστό σε χρυσό ή πολύτιμα μέταλλα ως αντιστάθμιση κινδύνου.
Αντίθετα, για τις μητέρες που δεν διαθέτουν δικό τους σταθερό εισόδημα, προτείνεται πιο συντηρητική κατανομή κεφαλαίων. Η έμφαση δίνεται στη σταθερότητα, στη διατήρηση ρευστότητας και στην προστασία από απρόβλεπτες οικονομικές πιέσεις. Οι αναλυτές εξηγούν ότι σε αυτές τις περιπτώσεις αυξάνεται η συμμετοχή επενδύσεων χαμηλότερου ρίσκου, όπως τα ομολογιακά προϊόντα ή τα υβριδικά funds.
Ο Pallav Agarwal, πιστοποιημένος financial planner της Bhava Services LLP, αναφέρει ότι τα aggressive hybrid funds μπορούν να λειτουργήσουν ως ιδανική «γέφυρα» για όσες μητέρες κάνουν τώρα την είσοδό τους στις επενδύσεις. Τα συγκεκριμένα προϊόντα συνδυάζουν μετοχές και ομόλογα, μειώνοντας τις έντονες διακυμάνσεις που συχνά αποθαρρύνουν τους νέους επενδυτές. Παράλληλα, θεωρεί ιδιαίτερα χρήσιμα τα multi-asset allocation funds, τα οποία κατανέμουν τα κεφάλαια σε διαφορετικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, όπως μετοχές, ομόλογα και πολύτιμα μέταλλα. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται ανάπτυξη κεφαλαίου με πιο ελεγχόμενο επίπεδο κινδύνου.
Πολλές μητέρες συμμετέχουν ελάχιστα στις μεγάλες οικονομικές αποφάσεις της οικογένειας. Όπως επισημαίνουν, η οικονομική ανεξαρτησία ξεκινά όταν οι γυναίκες αποκτούν ενεργό ρόλο στη διαχείριση των χρημάτων, διατηρούν επενδύσεις στο όνομά τους και γνωρίζουν ακριβώς πού κατευθύνονται τα οικογενειακά κεφάλαια.
Το μεγαλύτερο λάθος στις οικογένειες: «Ό,τι περισσέψει θα το επενδύσουμε»
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που εντοπίζουν οι αναλυτές αφορά τη λογική της «υπολειμματικής αποταμίευσης». Πρόκειται για την πρακτική όπου οι οικογένειες πληρώνουν πρώτα δάνεια, λογαριασμούς, δίδακτρα και καθημερινά έξοδα και μόνο αν απομείνουν χρήματα επενδύουν ή αποταμιεύουν. Οι ειδικοί θεωρούν αυτή τη νοοτροπία καταστροφική για τη μακροπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα. Όπως τονίζουν, στην πράξη σχεδόν ποτέ δεν περισσεύουν χρήματα, ειδικά σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού και διαρκούς αύξησης του κόστους ζωής.
Η πρόταση που κυριαρχεί πλέον διεθνώς είναι η φιλοσοφία «pay yourself first». Με απλά λόγια, η αποταμίευση και οι επενδύσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ως σταθερή και αδιαπραγμάτευτη μηνιαία υποχρέωση, ακριβώς όπως ένα στεγαστικό δάνειο ή ένας λογαριασμός ρεύματος.
Οι οικονομικοί σύμβουλοι συστήνουν την αυτοματοποίηση των επενδύσεων μέσω πάγιων εντολών, ώστε τα χρήματα να μεταφέρονται άμεσα σε SIPs ή άλλες μορφές επενδυτικών λογαριασμών μόλις καταβάλλεται ο μισθός. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται οι παρορμητικές καταναλωτικές δαπάνες και δημιουργείται σταδιακά ένα οργανωμένο κεφάλαιο για το μέλλον.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία ξεχωριστών «κουμπαράδων» για κάθε στόχο. Οι ειδικοί εξηγούν ότι διαφορετικό ρόλο έχει το ταμείο έκτακτης ανάγκης, διαφορετικό οι αποταμιεύσεις για σπουδές παιδιών και διαφορετικό η επένδυση για τη συνταξιοδότηση.
Το στοιχείο όμως που θεωρείται απολύτως απαραίτητο πριν από οποιαδήποτε επιθετική επενδυτική στρατηγική είναι η ύπαρξη ισχυρού προστατευτικού πλαισίου μέσω ασφαλειών και αποθεματικών έκτακτης ανάγκης. Οι οικονομικοί σύμβουλοι υπογραμμίζουν ότι ένα emergency fund που καλύπτει τουλάχιστον έξι έως δώδεκα μήνες βασικών εξόδων αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι σε απρόβλεπτες εξελίξεις, όπως απώλεια εργασίας, προβλήματα υγείας ή έκτακτες οικογενειακές ανάγκες.
Την ίδια στιγμή, η ιδιωτική ασφάλιση υγείας και οι ασφαλιστικές καλύψεις ζωής θεωρούνται πλέον αναγκαίες και όχι προαιρετικές. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι ιδιαίτερα σε οικογένειες όπου υπάρχουν παιδιά, η απουσία ασφαλιστικής προστασίας μπορεί να μετατραπεί σε τεράστιο οικονομικό κίνδυνο μέσα σε λίγες ημέρες.
Επιπλέον, δίνεται έμφαση και στην ασφάλιση περιουσιακών στοιχείων, όπως κατοικίες, αυτοκίνητα, κοσμήματα και ηλεκτρονικές συσκευές, καθώς οι φυσικές καταστροφές, οι κλοπές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνονται διεθνώς.
Μ.Η.Τ. 242183