«Έρχεται κραχ»: Ο Μάικλ Μπέρι βλέπει νέα φούσκα μεγαλύτερη από το 2000

Ο Μάικλ Μπέρι, ο επενδυτής που προέβλεψε την κρίση 2008, προειδοποιεί για χρηματιστηριακή κατάρρευση. Οι ομοιότητες με τη φούσκα των dot-com

Οι διεθνείς αγορές μπορεί να καταγράφουν νέα ιστορικά υψηλά, όμως πίσω από τη βιτρίνα της ευφορίας κρύβεται, σύμφωνα με τον Μάικλ Μπέρι, ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σκηνικό που θυμίζει τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης οικονομικής ιστορίας. Ο άνθρωπος που έγινε σύμβολο της κρίσης του 2008, όταν στοιχημάτισε απέναντι στην αμερικανική στεγαστική αγορά και δικαιώθηκε πανηγυρικά, επιστρέφει με μία νέα δυσοίωνη προειδοποίηση, υποστηρίζοντας ότι οι επενδυτές βρίσκονται μπροστά σε μία φούσκα μεγαλύτερη ακόμη και από εκείνη των dot-com.

Ο διάσημος επενδυτής περιγράφει τη σημερινή εικόνα της Wall Street με μία ιδιαίτερα σκληρή παρομοίωση, λέγοντας πως η αγορά θυμίζει «τη σκηνή ενός αιματηρού τροχαίου ατυχήματος λίγα λεπτά πριν συμβεί». Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να αποτυπώσει την αίσθηση υπερβολής, αλαζονείας και επικίνδυνης αυτοπεποίθησης που, όπως υποστηρίζει, κυριαρχεί πλέον στους επενδυτικούς κύκλους.

Η παρέμβασή του έρχεται σε μία χρονική στιγμή όπου οι αμερικανικοί δείκτες συνεχίζουν να κινούνται σε επίπεδα-ρεκόρ, τροφοδοτούμενοι από τον ενθουσιασμό γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, τα κέρδη των τεχνολογικών κολοσσών και τα σενάρια γεωπολιτικής αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, πίσω από το αφήγημα της «αέναης ανόδου», ο Μπέρι βλέπει ένα σύστημα που διογκώνεται επικίνδυνα και πλησιάζει σε σημείο ασφυξίας.

«Déjà vu» πριν από την καταστροφή – Οι ανατριχιαστικές ομοιότητες με τη φούσκα του 2000

Σε ανάρτησή του στο Substack, ο Μάικλ Μπέρι εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος, σημειώνοντας ότι η τρέχουσα κατάσταση τού προκαλεί έντονη αίσθηση déjà vu. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, παρακολουθώντας τη συμπεριφορά της αγοράς τις τελευταίες εβδομάδες, ένιωσε ότι «το έχει ξαναζήσει», παραπέμποντας ξεκάθαρα στην περίοδο λίγο πριν από το σκάσιμο της φούσκας των dot-com στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Ο ίδιος θεωρεί πως ο Nasdaq 100 έχει εισέλθει σε μία φάση ακραίας υπερτίμησης, με τις αποτιμήσεις να κινούνται σε επίπεδα που δεν δικαιολογούνται ούτε από τα εταιρικά αποτελέσματα ούτε από τις πραγματικές συνθήκες της οικονομίας. Παράλληλα, εκτιμά ότι η μαζική στροφή κεφαλαίων προς τις μετοχές τεχνολογίας και ημιαγωγών δημιουργεί μία επικίνδυνη επενδυτική μονοκαλλιέργεια, η οποία μπορεί να καταρρεύσει με αφορμή ακόμη και μία περιορισμένη γεωπολιτική ή οικονομική αναταραχή.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αναφορά του στην έκρηξη των λεγόμενων momentum stocks, δηλαδή των μετοχών που ανεβαίνουν διαρκώς επειδή απλώς… συνεχίζουν να ανεβαίνουν. Ο Μπέρι βλέπει σε αυτό ακριβώς το στοιχείο το πιο ανησυχητικό σημάδι της αγοράς, καθώς –όπως τονίζει– η ιστορία έχει δείξει πως όταν η επενδυτική λογική αντικαθίσταται από την ψυχολογία της αγέλης, η κατάρρευση συνήθως δεν αργεί.

Σύμφωνα με ανάλυση της BTIG, την οποία επικαλέστηκε ο ίδιος, οι δέκα κορυφαίες μετοχές του Nasdaq 100 έχουν σημειώσει μέση άνοδο 784% μέσα σε έναν χρόνο. Το ποσοστό αυτό ξεπερνά ακόμη και τις επιδόσεις των μεγαλύτερων «αστέρων» της αγοράς λίγο πριν από την κατάρρευση του 2000, όταν οι δέκα ισχυρότερες μετοχές είχαν καταγράψει μέση άνοδο 622%.

Για τον Μπέρι, αυτή η σύγκριση δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό στοιχείο, αλλά ένα ξεκάθαρο καμπανάκι κινδύνου. Γι’ αυτό και σε σειρά γραφημάτων που δημοσίευσε, αποτύπωσε τις ιστορικές κορυφές των μεγάλων χρηματιστηριακών φουσκών – από το κραχ του 1929 μέχρι τη φούσκα των dot-com – τοποθετώντας τη φράση «Είστε εδώ» ακριβώς στο σημείο πριν από τη μεγάλη κατάρρευση.

Η γεωπολιτική βόμβα, το πετρέλαιο και ο φόβος για ντόμινο πανικού

Ο Αμερικανός επενδυτής θεωρεί ότι η αγορά βρίσκεται πλέον σε εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία και πως αρκεί ένας μόνο καταλύτης για να πυροδοτηθεί μαζικό sell-off. Ανάμεσα στα πιθανά σενάρια που απαριθμεί περιλαμβάνονται η κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν, μία νέα εκτίναξη στις τιμές του πετρελαίου ή ακόμη και ένα σοβαρό επεισόδιο στην αγορά private credit, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει διογκωθεί αθόρυβα και χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.

Η προειδοποίησή του αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα καθώς στρέφεται έμμεσα και κατά της εικόνας «τεχνητής σταθερότητας» που, όπως υποστηρίζουν αρκετοί αναλυτές, επιχειρούν να συντηρήσουν κυβερνήσεις, κεντρικές τράπεζες και μεγάλα funds. Στο περιβάλλον αυτό, η Wall Street μοιάζει να λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός πολιτικής αυτοεπιβεβαίωσης παρά ως καθρέφτης της πραγματικής οικονομίας.

Ο Μπέρι εμφανίζεται πεπεισμένος ότι οι επενδυτές αγνοούν συστηματικά τους κινδύνους, εγκλωβισμένοι στην ψευδαίσθηση ότι η αγορά θα συνεχίσει επ’ άπειρον την ανοδική της πορεία. Ωστόσο, όπως σημειώνει, οι μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία των αγορών γεννήθηκαν ακριβώς μέσα σε περιόδους απόλυτης αισιοδοξίας.

«Η μόνη μου σκέψη είναι να ενημερώσω τον κόσμο για το πού βρισκόμαστε. Γινόμαστε μάρτυρες της ιστορίας. Και στις αγορές, αυτό συνήθως δεν είναι καλό», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί πως η σημερινή χρηματιστηριακή έκρηξη μπορεί να αποτελεί το τελευταίο στάδιο πριν από μία βίαιη ανατροπή.