Η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς προωθεί εκτεταμένη μεταρρύθμιση του εργατικού δικαίου στη Γερμανία, η οποία προβλέπει την αντικατάσταση του υφιστάμενου ημερήσιου ορίου εργασίας με ένα ευέλικτο εβδομαδιαίο πλαίσιο.
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τη συζήτηση για την ουσιαστική αναθεώρηση του παραδοσιακού οκταώρου, όπως αυτό εφαρμόζεται σήμερα στη χώρα.
Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε η υπουργός Εργασίας Μπέρμπελ Μπας στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο, η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία αναμένεται να κατατεθεί εντός Ιουνίου και εντάσσεται στη συμφωνία του κυβερνητικού συνασπισμού CDU/CSU–SPD. Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η μετάβαση από το ημερήσιο όριο των 8 ωρών σε ένα σύστημα εβδομαδιαίου υπολογισμού του χρόνου εργασίας.
Υφιστάμενο νομικό πλαίσιο και προτεινόμενη αλλαγή
Σήμερα, η γερμανική εργατική νομοθεσία προβλέπει ανώτατο ημερήσιο όριο 8 ωρών, με δυνατότητα επέκτασης έως 10 ώρες μόνο υπό προϋποθέσεις, εφόσον ο μέσος όρος εξαμήνου δεν υπερβαίνει το όριο. Παράλληλα ισχύει ανώτατο εβδομαδιαίο πλαίσιο 48 ωρών, σε εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή οδηγία για τον χρόνο εργασίας.
Η προωθούμενη ρύθμιση διατηρεί το ευρωπαϊκό εβδομαδιαίο όριο, αλλά αποδυναμώνει τον ημερήσιο περιορισμό, επιτρέποντας μεγαλύτερη κατανομή ωρών εργασίας μέσα στην εβδομάδα, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης και της συμφωνίας εργοδότη–εργαζομένου.
Εκτιμήσεις για πιθανή επιμήκυνση του ημερήσιου ωραρίου
Νομικοί του εργατικού δικαίου επισημαίνουν ότι, υπό το νέο πλαίσιο, ενδέχεται να καταστεί δυνατή εργασία έως και 12 ώρες και 15 λεπτά ημερησίως. Σε εξαήμερη βάση, το θεωρητικό ανώτατο όριο φθάνει τις 73,5 ώρες εβδομαδιαίως, υπό την προϋπόθεση ότι ο μέσος όρος παραμένει εντός του ευρωπαϊκού ορίου των 48 ωρών.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση ευθυγραμμίζεται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ (2019), η οποία επιβάλλει την υποχρεωτική και συστηματική καταγραφή του χρόνου εργασίας σε όλα τα κράτη-μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται και η εισαγωγή ηλεκτρονικού συστήματος καταγραφής ωραρίου.
Αντιδράσεις συνδικάτων και εργασιακών φορέων
Οι αλλαγές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τα γερμανικά συνδικάτα. Η Συνομοσπονδία Γερμανικών Συνδικάτων (DGB) προειδοποιεί ότι η αποδυνάμωση του ημερήσιου ορίου μπορεί να οδηγήσει σε συστηματική υπερεργασία και αύξηση της εργασιακής πίεσης.
Η πρόεδρος της DGB, Γιασμίν Φαχίμι, εκτιμά ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να φθάσουν έως και τις 13 ώρες ημερήσιας απασχόλησης, εφόσον δεν υπάρχουν επαρκείς δικλείδες προστασίας. Παράλληλα, το συνδικάτο Ver.di εκφράζει ανησυχίες για πιθανή γενίκευση εξαντλητικών ωραρίων σε κλάδους υψηλής έντασης εργασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους τομείς της βιομηχανίας τροφίμων, της αρτοποιίας και της εστίασης, όπου ήδη καταγράφονται ελλείψεις προσωπικού και αυξημένη εργασιακή επιβάρυνση. Το συνδικάτο NGG προειδοποιεί ότι η διεύρυνση του χρόνου εργασίας ενδέχεται να επιδεινώσει τα προβλήματα στελέχωσης και να αυξήσει τα περιστατικά επαγγελματικής εξουθένωσης.
Επιστημονικά δεδομένα για τις επιπτώσεις
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (BAuA) έχει επισημάνει ότι η υπέρβαση των 40 ωρών εβδομαδιαίας εργασίας συνδέεται με αυξημένους κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων. Μεταξύ των επιπτώσεων περιλαμβάνονται καρδιαγγειακές παθήσεις, μεταβολικές διαταραχές, ψυχική επιβάρυνση και αυξημένος κίνδυνος εργατικών ατυχημάτων λόγω κόπωσης και μειωμένης συγκέντρωσης.
«Οι θυσίες άξιζαν»: Η δημόσια αναγνώριση Μερτς στην Ελλάδα από το Άαχεν
Μ.Η.Τ. 242183