Κύπρος: Από τις γεωτρήσεις στις εξαγωγές – Το 2028 στοχεύει η Λευκωσία για το πρώτο φυσικό αέριο

Εγκρίθηκαν τα σχέδια ανάπτυξης για «Κρόνος» και «Αφροδίτη» – Στο επίκεντρο η συνεργασία με την Αίγυπτο και η ενεργειακή στρατηγική της Ανατολικής Μεσογείου

Η Κυπριακή Δημοκρατία επιχειρεί να περάσει οριστικά από τη φάση των εξαγγελιών στην πραγματική αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της ΑΟΖ της, με τη Λευκωσία να δηλώνει ότι για πρώτη φορά διαμορφώνεται συγκεκριμένος οδικός χάρτης παραγωγής και εξαγωγών.

Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής για το κοίτασμα «Κρόνος», αλλά και το πλαίσιο των εμπορικών συμφωνιών πώλησης φυσικού αερίου, ανοίγοντας τον δρόμο για την τελική επενδυτική απόφαση της κοινοπραξίας Eni-TotalEnergies.

Ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, χαρακτήρισε τις αποφάσεις «ορόσημο» για το ενεργειακό πρόγραμμα της χώρας, σημειώνοντας ότι η Κύπρος εισέρχεται πλέον σε τροχιά παραγωγού φυσικού αερίου.

Στόχος η αγορά το 2028

Η Λευκωσία τοποθετεί πλέον επίσημα το 2028 ως χρονιά-στόχο για την πρώτη εμπορική διάθεση κυπριακού φυσικού αερίου. Το κοίτασμα «Κρόνος», στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ, θεωρείται το πλέον ώριμο έργο για γρήγορη ανάπτυξη και εξαγωγική αξιοποίηση.

Το κυπριακό σχέδιο βασίζεται κυρίως στη μεταφορά φυσικού αερίου προς την Αίγυπτο, όπου υπάρχουν ήδη υποδομές υγροποίησης LNG και εξαγωγών προς την Ευρώπη. Η επιλογή αυτή θεωρείται πιο άμεσα υλοποιήσιμη σε σχέση με μεγάλα έργα αγωγών που παραμένουν πολιτικά και οικονομικά αβέβαια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συνεργασία Λευκωσίας–Καΐρου ενισχύθηκε περαιτέρω μετά τη συμφωνία-πλαίσιο που υπεγράφη τον Μάρτιο για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων «Κρόνος» και «Αφροδίτη» μέσω αιγυπτιακών εγκαταστάσεων.

Εξελίξεις και για το «Αφροδίτη»

Παράλληλα, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε και τους βασικούς όρους της συμφωνίας πώλησης φυσικού αερίου για το κοίτασμα «Αφροδίτη», στο τεμάχιο 12 της κυπριακής ΑΟΖ.

Το «Αφροδίτη» αποτελεί τη σημαντικότερη και παλαιότερη ανακάλυψη φυσικού αερίου της Κύπρου, αν και η αξιοποίησή του καθυστέρησε επί χρόνια λόγω τεχνικών και εμπορικών εκκρεμοτήτων.

Η αδειούχος κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχουν Chevron, BG Group και NewMed Energy, αναμένεται να λάβει τελική επενδυτική απόφαση μέσα στο 2027.

Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι οι συμφωνίες αυτές δημιουργούν πλέον πιο σταθερή βάση για την εμπορική αξιοποίηση των κοιτασμάτων και ενισχύουν την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στους διεθνείς επενδυτές.

Ενεργειακή και γεωπολιτική αναβάθμιση

Η Λευκωσία επιχειρεί να συνδέσει το ενεργειακό της πρόγραμμα με τον ευρύτερο γεωπολιτικό σχεδιασμό της Ανατολικής Μεσογείου και της Ευρώπης. Η παρουσία της Eni, της TotalEnergies και της Chevron στα κυπριακά κοιτάσματα θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς συνδέει την κυπριακή ΑΟΖ με ευρωπαϊκά και αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα.

Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να αναζητεί εναλλακτικές ενεργειακές πηγές και ασφαλέστερες διαδρομές προμήθειας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου στον νέο ενεργειακό χάρτη.

Παρά την αισιοδοξία της κυπριακής κυβέρνησης, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η υλοποίηση των χρονοδιαγραμμάτων χωρίς νέες καθυστερήσεις. Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι η απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές ανακοινώσεις και στην πραγματική παραγωγή ενέργειας συχνά αποδεικνύεται μεγαλύτερη από τις αρχικές προβλέψεις.

Αυτή τη φορά, ωστόσο, η Λευκωσία επιμένει ότι οι αποφάσεις αφορούν ώριμα κοιτάσματα, συγκεκριμένες εμπορικές συμφωνίες και σαφή στρατηγική εξαγωγών, με το βλέμμα στραμμένο στις πρώτες πωλήσεις φυσικού αερίου το 2028.