Νέες παρεμβάσεις για ενοίκια και κλειστές κατοικίες: Το μοντέλο Ισπανίας και Ιρλανδίας εξετάζει η Αθήνα και νέα κίνητρα για ιδιοκτήτες

Η στεγαστική κρίση εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για την κυβέρνηση, με τις τιμές των ενοικίων και των ακινήτων να κινούνται διαρκώς ανοδικά και χιλιάδες νοικοκυριά να δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία. Στο πλαίσιο αυτό, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται νέο πλέγμα κινήτρων με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών στην αγορά και να ενεργοποιηθεί σημαντικό μέρος του ανεκμετάλλευτου οικιστικού αποθέματος.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου στεγαστικού προγράμματος στα πρότυπα του «Σπίτι μου», το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί είτε μέσω πόρων του ΕΣΠΑ είτε μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Το νέο μοντέλο, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται να συνδυαστεί με προγράμματα ανακαίνισης κατοικιών, ώστε να επιστρέψουν στην αγορά ακίνητα που σήμερα παραμένουν κλειστά ή εγκαταλελειμμένα.

Το μεγάλο στοίχημα των 794.000 κλειστών κατοικιών

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η προσπάθεια αξιοποίησης περίπου 794.000 κατοικιών που παραμένουν σήμερα εκτός αγοράς, παρά το γεγονός ότι σε πολλές περιοχές της χώρας η ζήτηση για στέγη βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ήδη περιγράψει το στεγαστικό ως ζήτημα κοινωνικής συνοχής αλλά και οικονομικής σταθερότητας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη αύξησης της προσφοράς ακινήτων.

Στο τραπέζι βρίσκονται φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες, ενισχυμένα προγράμματα ανακαίνισης και νέες παρεμβάσεις για την κοινωνική κατοικία. Ήδη η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε μέτρα όπως η τριετής φοροαπαλλαγή για συγκεκριμένες περιπτώσεις, τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», αλλά και το νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής που ξεκινά πιλοτικά σε περιοχές όπως η Παιανία, η Πάτρα, η Λάρισα και οι Σέρρες.

Παράγοντες της αγοράς ακινήτων επισημαίνουν ότι χωρίς ουσιαστικά και ελκυστικά κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες, η επιστροφή κλειστών κατοικιών στην αγορά θα παραμείνει περιορισμένη, ειδικά σε περιοχές όπου οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αποφέρουν υψηλότερες αποδόσεις.

Το τέλος του «Σπίτι μου 2» και οι ευρωπαϊκές λύσεις που εξετάζονται

Η 31η Μαΐου αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία για νέες αιτήσεις στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», καθώς μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία θα σταματήσει η ηλεκτρονική χορήγηση βεβαιώσεων επιλεξιμότητας. Ωστόσο, οι δικαιούχοι θα μπορούν να υπογράψουν τις δανειακές τους συμβάσεις έως τις 31 Αυγούστου.

Την ίδια ώρα, η Αθήνα αναζητεί ευρωπαϊκές πρακτικές που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στην ελληνική αγορά. Το στεγαστικό αποτέλεσε βασικό θέμα συζήτησης στο άτυπο Eurogroup στη Λευκωσία, όπου παρουσιάστηκαν παραδείγματα από την Ισπανία, την Ιρλανδία και την Κροατία.

Η Ισπανία επέλεξε πιο επιθετική παρέμβαση στην αγορά, με περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb και πρόγραμμα ανάπτυξης προσιτής κατοικίας μέσω κρατικής χρηματοδότησης.

Η Ιρλανδία κινήθηκε με πολυετές σχέδιο μαζικής κατασκευής νέων κατοικιών και ενίσχυσης της κοινωνικής στέγης, ενώ η Κροατία προχώρησε σε αυστηρότερη φορολόγηση για κενά ακίνητα και κατοικίες που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τουριστική εκμετάλλευση.

Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι η ελληνική αγορά χρειάζεται συνδυασμό φορολογικών κινήτρων, ανακαίνισης παλαιών ακινήτων και μεγαλύτερης προσφοράς προσιτής κατοικίας, προκειμένου να ανακοπεί η συνεχής άνοδος στα ενοίκια και να βελτιωθεί η πρόσβαση των νέων στην κατοικία.

Διαβάστε επίσης: ΔΝΤ: Οι 3+1 λόγοι που επιμένει η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα