Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου παραμένουν σε καθεστώς αυξημένης μεταβλητότητας, με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή να συνεχίζουν να επηρεάζουν άμεσα τις τιμές των καυσίμων παγκοσμίως.
Παρά τη πρόσφατη υποχώρηση του Brent στα 91,12 δολάρια το βαρέλι, η αποκλιμάκωση δεν έχει ακόμη περάσει στους τελικούς καταναλωτές, καθώς η βενζίνη και το diesel παραμένουν ακριβά σε πολλές χώρες, ειδικά στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, οι έντονες διαφορές στις τιμές ανά τον κόσμο αναδεικνύουν ένα ενεργειακό τοπίο δύο ταχυτήτων, όπου οι επιδοτήσεις και η φορολογία καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό κόστος στην αντλία.
Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση στο Brent, οι τιμές βενζίνης και diesel παραμένουν υψηλές διεθνώς – Οι τεράστιες αποκλίσεις ανά χώρα και ο ρόλος των επιδοτήσεων και της φορολογίας
Πτώση στο Brent, αλλά όχι στις αντλίες
Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο, οι εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ και η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου τις προηγούμενες ημέρες προκάλεσαν νέο κύμα ανατιμήσεων σε βενζίνη, diesel και jet fuel παγκοσμίως.
Παρότι το τελευταίο διήμερο το Brent υποχώρησε στα 91,12 δολάρια το βαρέλι, δημιουργώντας εικόνα προσωρινής αποκλιμάκωσης, οι τιμές στην πραγματική αγορά καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Οι καθυστερημένες επιδράσεις των προηγούμενων αναταράξεων εξακολουθούν να αποτυπώνονται στις αντλίες σε Ευρώπη, Ινδία και ΗΠΑ.
Ελλάδα: Η βενζίνη πάνω από τα 2 ευρώ
Στην ελληνική αγορά, η αμόλυβδη βενζίνη παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, με το diesel να ακολουθεί ανοδική πορεία. Οι καταναλωτές συνεχίζουν να δέχονται ισχυρές πιέσεις από το ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζεται τόσο από τις διεθνείς τιμές όσο και από τη φορολογία.
Παγκόσμιες τιμές καυσίμων: Μεγάλες αποκλίσεις
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της GlobalPetrolPrices, η παγκόσμια μέση τιμή βενζίνης διαμορφώνεται στα 1,52 δολάρια/λίτρο, ενώ το diesel στα 1,58 δολάρια/λίτρο.
Ωστόσο, η πραγματική εικόνα διαφοροποιείται δραματικά από χώρα σε χώρα.
Οι φθηνότερες χώρες στον κόσμο για βενζίνη
Στην κορυφή των χαμηλότερων τιμών βρίσκεται η Λιβύη, όπου η βενζίνη κοστίζει μόλις 0,024 δολάρια/λίτρο.
Ακολουθούν:
Ιράν: 0,029 δολάρια/λίτρο
Βενεζουέλα: 0,03–0,04 δολάρια/λίτρο
Οι εξαιρετικά χαμηλές τιμές οφείλονται κυρίως σε μαζικές κρατικές επιδοτήσεις και εγχώρια παραγωγή, παρά τις διεθνείς κυρώσεις και την οικονομική αστάθεια.
Πετρελαιοπαραγωγές χώρες με χαμηλές τιμές
Σε πολλές παραγωγούς χώρες του ΟΠΕΚ και της ευρύτερης περιοχής οι τιμές παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλές:
Κουβέιτ: 0,340 δολάρια/λίτρο
Αλγερία: 0,354 δολάρια/λίτρο
Αίγυπτος: 0,452 δολάρια/λίτρο
Κατάρ: 0,576 δολάρια/λίτρο
Σαουδική Αραβία: 0,621 δολάρια/λίτρο
Καζακστάν: κάτω από 0,50 δολάρια/λίτρο
Το diesel και οι ακόμη μεγαλύτερες ανισότητες
Στην αγορά diesel οι αποκλίσεις είναι ακόμη πιο έντονες. Σε χώρες όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν, το καύσιμο διατίθεται σε σχεδόν συμβολικές τιμές, ενώ στην Ευρώπη παραμένει πολλαπλάσια ακριβότερο λόγω φόρων και κόστους εισαγωγών.
Δύο ταχύτητες στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά
Το βασικό χαρακτηριστικό της διεθνούς αγοράς καυσίμων είναι η έντονη ανισορροπία:
Πετρελαιοπαραγωγές χώρες με χαμηλή φορολογία και επιδοτήσεις
Εισαγωγικές οικονομίες με υψηλό ενεργειακό κόστος και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια
Στην Ευρώπη, η εξάρτηση από εισαγόμενες πρώτες ύλες και η υψηλή φορολογία διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, την ώρα που η Ινδία και άλλες αναδυόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν αυξημένες πιέσεις στις τιμές καυσίμων.
Jet fuel και αερομεταφορές
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στα αεροπορικά καύσιμα (jet fuel), τα οποία παραμένουν ακριβά διεθνώς, επιβαρύνοντας το κόστος λειτουργίας των αεροπορικών εταιρειών και επηρεάζοντας τις τιμές των εισιτηρίων.
Το κρίσιμο ερώτημα για τις αγορές
Το μεγάλο ζητούμενο είναι αν θα διατηρηθεί αυτή η τεράστια απόκλιση στις τιμές καυσίμων παγκοσμίως.
Το ενεργειακό κόστος παραμένει πλέον καθοριστικός παράγοντας για:
την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών
το κόστος μεταφορών και logistics
την παραγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων
Η παγκόσμια αγορά καυσίμων εξακολουθεί να λειτουργεί σε δύο ταχύτητες, με το γεωπολιτικό ρίσκο να παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τις εξελίξεις.
Μ.Η.Τ. 242183