Κομισιόν: Οι προκλήσεις, οι ευκαιρίες και τα «αγκάθια» για τις ελληνικές τράπεζες

Οι ελληνικές τράπεζες συνέχισαν και το 2025 τη θετική πορεία των τελευταίων, βελτιώνοντας τους κύριους δείκτες τους και καταγράφοντας μείωση των μη εξυπηρετουμένων δανείων (NPLs), αναφέρει έκθεση της Κομισιόν για τη χώρα μας, στην οποία καταγράφονται οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

«Οι ελληνικές τράπεζες συνέχισαν να βελτιώνουν τα θεμελιώδη μεγέθη τους και παραμένουν σε καλή θέση για να παρέχουν χρηματοδότηση στην οικονομία, παρά ορισμένες εναπομένουσες προκλήσεις που απορρέουν από το παρελθόν. Χάρη στην σταθερή δημιουργία κερδών, η κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών βελτιώθηκε περαιτέρω το 2025. Οι θέσεις ρευστότητας των τραπεζών παρέμειναν επίσης ισχυρές, υποστηριζόμενες από εκδόσεις ομολόγων και συσσώρευση καταθέσεων» αναφέρει η έκθεση.

Επιπλέον, η ΕΕ κάνει λόγο για τις εκταμιεύσεις των δανείων στον ιδιωτικό τομέα, λέγοντας πως «η  πιστωτική επέκταση προς τις ελληνικές μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) ήταν ισχυρή το 2025, ενώ η δανειοδότηση προς τα νοικοκυριά κατέγραψε θετική πορεία. Η πιστωτική επέκταση προς τον επιχειρηματικό τομέα παρέμεινε ισχυρή το 2025, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 16,6% το τρίτο τρίμηνο του 2025. Η δανειοδότηση προς τα νοικοκυριά, η οποία συρρικνωνόταν για 16 συνεχόμενα έτη, κατέγραψε μέτρια αύξηση το 2025, ωθούμενη από την αύξηση της καταναλωτικής πίστης και τα προγράμματα «Σπίτι Μου», σημειώνει η έκθεση.

Η ΕΕ σημειώνει πως παρά το σημαντικό «καθάρισμα» των ισολογισμών των τραπεζών, τα «κόκκινα» δάνεια και οι αδυναμίες του παρελθόντος συνεχίζουν να επηρεάζουν την πραγματική οικονομία.

Τα 80 δισ. ευρώ των servicers

Σύμφωνα με την έκθεση, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων διαχειρίζονταν στο τέλος του 2025 δάνεια ύψους περίπου 80 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 32,2% του ελληνικού ΑΕΠ.Παρότι τα δάνεια αυτά έχουν φύγει από τους ισολογισμούς των τραπεζών, δεν έχουν εξαφανιστεί από την οικονομία.

Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η διαδικασία εκκαθάρισης των παλαιών «κόκκινων» δανείων εξακολουθεί να κινείται αργά, με αποτέλεσμα το συνολικό απόθεμα προβληματικού ιδιωτικού χρέους να παραμένει σχεδόν αμετάβλητο. Η έκθεση κάνει λόγο για συγκεκριμένους λόγους που καθυστερούν τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων:

• Ελλιπείς πληροφορίες για τα ακίνητα που βγαίνουν σε πλειστηριασμό.
• Χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες μετά τους πλειστηριασμούς.
• Καθυστερήσεις στο Κτηματολόγιο.
• Περιορισμένο ενδιαφέρον επενδυτών για αγορά ακινήτων μέσω δημοπρασιών.

Τα προβλήματα αυτά οδηγούν σε άγονους πλειστηριασμούς και καθυστερούν την ανάκτηση εξασφαλίσεων, στοιχείο που εξακολουθεί να απασχολεί τις ευρωπαϊκές αρχές.

Δεν διαφαίνεται «φούσκα» στην αγορά ακινήτων

Σχετικά με την ελληνική αγορά ακινήτων, η Κομισιόν καταγράφει πως τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 7,8% το 2025, ενώ η άνοδος των ενοικίων και των τιμών κατοικίας ξεπέρασε την αύξηση των εισοδημάτων.

Ακόμα, η έκθεση διαπιστώνει σημάδια υπερτίμησης, χωρίς όμως να θεωρεί ότι υπάρχει πιστωτικά τροφοδοτούμενη «φούσκα», καθώς η στεγαστική πίστη εξακολουθεί να κινείται σε συγκρατημένα επίπεδα.

Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις τράπεζες, καθώς η στεγαστική χρηματοδότηση αποτελεί μία από τις βασικές αγορές στις οποίες αναμένουν ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.

Η σημασία του Ταμείου Ανάκαμψης

Σχετικά με την επίδραση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην ελληνική οικονομία, η Κομισιόν υποστηρίζει πως τονώνει κατά περίπου 4,5% το ΑΕΠ της χώρας μας.Για τις τράπεζες αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη ζήτηση χρηματοδότησης από επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδυτικά σχέδια στους τομείς:

• της ενέργειας,
• της ψηφιοποίησης,
• των υποδομών,
• της βιομηχανίας.

Οι προκλήσεις της επόμενης ημέρας

Παρά τη βελτίωση των τραπεζικών δεικτών, η έκθεση καταγράφει μια σειρά από προκλήσεις που επηρεάζουν έμμεσα και τον χρηματοπιστωτικό τομέα:

• Χαμηλή παραγωγικότητα.
• Υστέρηση στις επενδύσεις και στην καινοτομία.
• Επίμονο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.
• Μεγάλο δημόσιο χρέος, παρά τη συνεχή αποκλιμάκωσή του.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι ελληνικές τράπεζες έχουν ολοκληρώσει σε μεγάλο βαθμό τον κύκλο εξυγίανσης των ισολογισμών τους. Η επόμενη πρόκληση, όμως, είναι η μετατροπή της βελτιωμένης χρηματοοικονομικής τους θέσης σε διατηρήσιμη πιστωτική επέκταση και σε ισχυρότερη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.

Η ελληνική κεφαλαιαγορά

Σχετικά με την πορεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου, η έκθεση σημειώνει πως η ελληνική κεφαλαιαγορά είναι υποανάπτυκτη και βρίσκεται σε φάση ανάκαμψης από την κρίση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Οι πηγές εναλλακτικής μη τραπεζικής χρηματοδότησης παραμένουν περιορισμένες. Ο δείκτης χρηματοδότησης από την αγορά έχει βελτιωθεί από το 2018, αλλά παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, φθάνοντας το 28,8% το 2024, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η κεφαλαιοποίηση της χρηματιστηριακής αγοράς αυξήθηκε, από 17,5% του ΑΕΠ το 2018 σε 40,9% του ΑΕΠ το τρίτο τρίμηνο του 2025, αλλά παραμένει πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 70%».

Ακόμα, η Κομισιόν υποστηρίζει πως μέσος ημερήσιος τζίρος στο Χρηματιστήριο Αθηνών αυξήθηκε το 2025 κατά 56,6%. Ωστόσο, οι συναλλαγές είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένες, με τις μετοχές του τραπεζικού τομέα να αντιπροσωπεύουν το 57% του εν λόγω τζίρου».

Κάνοντας αναφορά στην εξαγορά του Χρηματιστηρίου από την Euronext, η έκθεση υποστηρίζει τα εξής: «Αναμένεται να οδηγήσει στην ενσωμάτωση της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς στην πανευρωπαϊκή υποδομή της Euronext. Ωστόσο, τα συναφή οφέλη όσον αφορά την αύξηση της αποδοτικότητας και την εξοικονόμηση κόστους θα εξακολουθήσουν να περιορίζονται από το γεγονός ότι η Euronext λειτουργεί μέσω ξεχωριστών οντοτήτων σε καθεμία από τις οκτώ χώρες όπου διαθέτει σημαντικό χρηματιστήριο».

Διαβάστε επίσης: ΕΚΤ: Η αύξηση των επιτοκίων, τα νέα δάνεια και οι ελληνικές τράπεζες