Η πιθανή επιστροφή του φαινομένου Ελ Νίνιο μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 προκαλεί ανησυχία στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, καθώς ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω τις ήδη έντονες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι ωκεανοί «βράζουν» πριν καν επιστρέψει το Ελ Νίνιο: Συναγερμός για νέο παγκόσμιο ρεκόρ ζέστης
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός εκτιμά ότι υπάρχει 80% πιθανότητα να αναπτυχθούν συνθήκες Ελ Νίνιο την περίοδο Ιουνίου – Αυγούστου και περίπου 90% πιθανότητα το φαινόμενο να διατηρηθεί έως και τον Νοέμβριο. Αν και τα περισσότερα κλιματικά μοντέλα συγκλίνουν σε ένα επεισόδιο τουλάχιστον μέτριας έντασης, δεν αποκλείεται να εξελιχθεί σε ισχυρό.
Η γενική γραμματέας του Οργανισμού, Celeste Saulo, προειδοποιεί ότι ο κόσμος πρέπει να προετοιμαστεί για ένα ενδεχομένως ισχυρό Ελ Νίνιο, το οποίο θα μπορούσε να εντείνει τα φαινόμενα ξηρασίας, να προκαλέσει ισχυρές βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές, αλλά και να αυξήσει τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων τόσο στην ξηρά όσο και στους ωκεανούς.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο αποτελεί τη θερμή φάση του φαινομένου ENSO (El Niño–Southern Oscillation) και χαρακτηρίζεται από την ασυνήθιστη αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια και επηρεάζει τα παγκόσμια πρότυπα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων, μεταβάλλοντας την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Το προηγούμενο επεισόδιο, κατά την περίοδο 2023-2024, συγκαταλέγεται στα πέντε ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ και συνέβαλε καθοριστικά ώστε το 2024 να αναδειχθεί ως το θερμότερο έτος στην ιστορία των μετρήσεων.
Πώς μπορεί να επηρεαστεί η Ευρώπη
Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο είναι συνήθως πιο έντονες στον Ειρηνικό, στη Νότια Αμερική, στην Αυστραλία και σε περιοχές της Ασίας. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι συνέπειες φτάνουν συχνά και στην Ευρώπη μέσω έμμεσων ατμοσφαιρικών μηχανισμών.
Ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες βιώνουν ακραίες θερμοκρασίες. Η Ισπανία κατέγραψε ιστορικά υψηλό αριθμό θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη κατά τον Μάιο, ενώ η Γαλλία ανακοίνωσε ότι έζησε την θερμότερη άνοιξη που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι εποχικές προβλέψεις του WMO δείχνουν αυξημένες πιθανότητες για θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα σχεδόν σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο κατά το καλοκαίρι του 2026.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Οι Έλληνες μετεωρολόγοι εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι ως προς την άμεση επίδραση του φαινομένου στη χώρα μας. Όπως έχει επισημάνει ο μετεωρολόγος Νίκος Καντερές, οι άμεσες επιδράσεις του Ελ Νίνιο εξασθενούν σημαντικά πριν φτάσουν στον Ατλαντικό και πολύ περισσότερο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η Ελλάδα μένει ανεπηρέαστη. Οι ειδικοί ανησυχούν κυρίως για τις έμμεσες συνέπειες που μπορεί να ενισχύσουν ήδη υπάρχουσες κλιματικές τάσεις:
Πιθανότερους και εντονότερους καύσωνες.
Παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας.
Αυξημένο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών.
Τοπικά ακραία καιρικά φαινόμενα με έντονες βροχοπτώσεις.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει ο Αλέξανδρος Δημητρακόπουλος για την περιοχή της Θεσσαλονίκης, όπου ο υγρός χειμώνας δημιούργησε σημαντικά μεγαλύτερη ποσότητα καύσιμης ύλης. Εάν αυτή συνδυαστεί με παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και ξηρές συνθήκες, θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο μεγάλων δασικών πυρκαγιών.
Τι αναμένουν οι επιστήμονες
Οι ειδικοί τονίζουν ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την ένταση και τις τοπικές επιπτώσεις του φαινομένου. Το Ελ Νίνιο αποτελεί μόνο έναν από τους παράγοντες που διαμορφώνουν το παγκόσμιο κλίμα, ενώ η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής των ακραίων φαινομένων.
Το βασικό μήνυμα των επιστημόνων είναι ότι, ακόμη και αν η Ελλάδα δεν βρεθεί στο επίκεντρο του φαινομένου, το καλοκαίρι του 2026 ενδέχεται να χαρακτηρίζεται από υψηλές θερμοκρασίες, αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών και μεγαλύτερη πιθανότητα ακραίων καιρικών επεισοδίων, σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση συνεχίζει να ενισχύει τις φυσικές διακυμάνσεις του καιρού.
Μ.Η.Τ. 242183