Τι φέρνει η απόφαση του Αρείου Πάγου για το νόμο Κατσέλη στις ελληνικές τράπεζες

Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία δικαιώνει χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου Κατσέλη (3869/2010) για την προστασία της κύριας κατοικίας, δεν αναμένεται να επιφέρει ουσιαστικές επιβαρύνσεις στους ισολογισμούς των συστημικών τραπεζών, σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών.

Παρόλα αυτά, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στον τομέα της διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων, επηρεάζοντας κυρίως τις τιτλοποιήσεις που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής».

Βάσει της δικαστικής απόφασης, οι τόκοι στις σχετικές ρυθμίσεις θα υπολογίζονται πάνω στο ποσό της μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί από το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου. Ως αποτέλεσμα, το τελικό ποσό αποπληρωμής για τους προστατευόμενους δανειολήπτες περιορίζεται αισθητά.

Στοιχεία που είχε αποστείλει η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ) προς το υπουργείο Οικονομικών τον Φεβρουάριο του 2025 ανέφεραν ότι δάνεια συνολικής μεικτής λογιστικής αξίας 6,1 δισ. ευρώ υπάγονται στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη, καλύπτοντας περίπου 197.000 δανειολήπτες.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των απαιτήσεων έχει ήδη μεταφερθεί σε τιτλοποιημένα χαρτοφυλάκια που υποστηρίζονται από το πρόγραμμα «Ηρακλής».

Η ΕΕΔΑΔΠ είχε επισημάνει ότι, εφόσον υιοθετούνταν ο υπολογισμός των τόκων επί της δόσης, οι αναμενόμενες εισπράξεις από τα εν λόγω χαρτοφυλάκια θα μειώνονταν σημαντικά. Μάλιστα, σύμφωνα με μελέτη της KPMG που επικαλείται η Ένωση, οι απώλειες στις προβλεπόμενες χρηματοροές των τιτλοποιήσεων θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 1,041 δισ. ευρώ.

Μέχρι σήμερα, οι επενδυτές, οι servicers και οι οίκοι αξιολόγησης είχαν στηρίξει τους υπολογισμούς τους στην παραδοχή ότι τα δάνεια του νόμου Κατσέλη θα εξυπηρετούνταν με τον συνήθη τοκοχρεολυτικό τρόπο, δηλαδή με υπολογισμό τόκων επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής.

Πηγές από τον τραπεζικό κλάδο εκτιμούν ότι οι άμεσες επιπτώσεις για τις τράπεζες θα είναι περιορισμένες, δεδομένου ότι τα περισσότερα από τα συγκεκριμένα δάνεια έχουν ήδη απομακρυνθεί από τους ισολογισμούς τους μέσω διαδικασιών τιτλοποίησης. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι απαιτείται ενδελεχής εξέταση του πλήρους σκεπτικού της απόφασης, προκειμένου να αποτιμηθεί με ακρίβεια το εύρος των συνεπειών της.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί εάν η απόφαση θα επηρεάσει ουσιαστικά την αγορά των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τις αποτιμήσεις των σχετικών χαρτοφυλακίων, καθώς και τα επιχειρηματικά πλάνα των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Στην ίδια επιστολή, η ΕΕΔΑΔΠ είχε εκφράσει ανησυχίες ότι μια τέτοια ερμηνεία θα μπορούσε να ενισχύσει την αβεβαιότητα γύρω από τη νομική ασφάλεια των συναλλαγών, στέλνοντας, όπως ανέφερε, αρνητικά μηνύματα προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα σχετικά με τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού πλαισίου.

Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι αν η εκτιμώμενη απώλεια ύψους 1,041 δισ. ευρώ θα παραμείνει σε θεωρητικό επίπεδο ή αν θα οδηγήσει σε αναπροσαρμογές των επιχειρηματικών σχεδίων συγκεκριμένων τιτλοποιήσεων του «Ηρακλή» και των προβλέψεων για τις μελλοντικές ανακτήσεις των επενδυτών.

Διαβάστε επίσης: Άρειος Πάγος: «Ανάσα» για 350.000 δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη – Πώς θα υπολογίζονται πλέον οι τόκοι