Με κλειστά τα Στενά του Ορμούζ και το πετρέλαιο σε τροχιά εκτόξευσης, ο OPEC+ αναζητά λύσεις αλλά χάνει την επιρροή του
Η σημερινή υπουργική σύνοδος του OPEC+ ίσως αποδειχθεί μία από τις πιο κρίσιμες των τελευταίων ετών, καθώς ο διεθνής πετρελαϊκός συνασπισμός καλείται να διαχειριστεί μια πρωτοφανή ενεργειακή αναταραχή που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Παρότι στο τραπέζι βρίσκεται πρόταση για αύξηση των ποσοστώσεων παραγωγής κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή δύσκολα θα αλλάξει τις ισορροπίες στην αγορά, καθώς η γεωπολιτική κρίση έχει πλέον υπερκεράσει τη δυνατότητα του καρτέλ να επηρεάζει ουσιαστικά τις τιμές.
Με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ουσιαστικά εκτός λειτουργίας, περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου βρίσκεται σε καθεστώς αβεβαιότητας, προκαλώντας ισχυρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και αναζωπυρώνοντας τον πληθωρισμό διεθνώς.
Το μεγάλο πρόβλημα: Υπάρχουν ποσοστώσεις, αλλά όχι δυνατότητα εξαγωγών
Παρά την πρόθεση αύξησης της παραγωγής, η πραγματικότητα είναι ότι μόνο επτά χώρες του OPEC+ διαθέτουν σήμερα ουσιαστικά περιθώρια να αντλήσουν περισσότερο πετρέλαιο.
Η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Καζακστάν, η Αλγερία και το Ομάν μπορούν θεωρητικά να αυξήσουν την παραγωγή τους, όμως η ενεργειακή κρίση δεν αφορά πλέον μόνο την προσφορά, αλλά κυρίως τη μεταφορά του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Η συνεχιζόμενη ένταση στον Περσικό Κόλπο έχει περιορίσει δραματικά τις ροές, καθιστώντας τις αποφάσεις για επιπλέον βαρέλια λιγότερο αποτελεσματικές από ό,τι στο παρελθόν.
Όπως σημειώνουν διεθνείς αναλυτές, ακόμη και μια σημαντική αύξηση παραγωγής δύσκολα μπορεί να αντισταθμίσει τις απώλειες που προκαλεί ο αποκλεισμός μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Από κυρίαρχος παίκτης σε θεατής των εξελίξεων;
Η κρίση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο OPEC+ αντιμετωπίζει και εσωτερικές προκλήσεις.
Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον οργανισμό θεωρείται από πολλούς αναλυτές ισχυρό πλήγμα για τη συνοχή του συνασπισμού, καθώς πρόκειται για μία από τις χώρες με τις μεγαλύτερες δυνατότητες παραγωγής και εξαγωγών πετρελαίου.
Η κίνηση αυτή έχει αναζωπυρώσει τα σενάρια για νέες αποχωρήσεις, με το Ιράκ να βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο σχετικών συζητήσεων.
Στην αγορά ενέργειας εκφράζονται φόβοι ότι μια νέα έξοδος σημαντικού παραγωγού θα μπορούσε να αποδυναμώσει δραστικά τον ρόλο του OPEC+ ως βασικού ρυθμιστή της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.
Η Σαουδική Αραβία κρατά το «κλειδί» της επόμενης ημέρας
Σε αυτό το περιβάλλον, η Σαουδική Αραβία καλείται να διαδραματίσει για ακόμη μία φορά τον ρόλο του εγγυητή της συνοχής του οργανισμού.
Το Ριάντ διαθέτει τόσο την ισχυρότερη παραγωγική βάση όσο και τη μεγαλύτερη πολιτική επιρροή στο εσωτερικό του OPEC+, γεγονός που του επιτρέπει να λειτουργεί ως παράγοντας ισορροπίας ανάμεσα στα διαφορετικά συμφέροντα των κρατών-μελών.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η σαουδαραβική ηγεσία θα επιδιώξει μεγαλύτερη ευελιξία στις ποσοστώσεις και πιο ήπια αντιμετώπιση των χωρών που υπερβαίνουν τους στόχους παραγωγής, προκειμένου να αποφευχθούν νέες αποχωρήσεις.
Το μεγαλύτερο δίδαγμα της σημερινής κρίσης είναι ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα από τις ίδιες τις αποφάσεις του OPEC+.
Η παρατεταμένη σύγκρουση στην περιοχή, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών μετατρέπουν την αγορά πετρελαίου σε πεδίο στρατηγικής αντιπαράθεσης.
Έτσι, ακόμη και αν ο OPEC+ εγκρίνει νέα αύξηση παραγωγής, το ερώτημα δεν είναι πόσο πετρέλαιο μπορεί να αντληθεί, αλλά πόσο από αυτό μπορεί να φτάσει με ασφάλεια στις διεθνείς αγορές.
Διαβάστε επίσης: Πετρέλαιο: Ιστορική συρρίκνωση παραγωγής στον OPEC – Ούτε στην πανδημία τόσο χαμηλά
Μ.Η.Τ. 242183