Ο ΟΗΕ προετοιμάζει πενταμερή διάσκεψη για το Κυπριακό στη Γενεύη τον Ιούλιο – Το διπλωματικό παρασκήνιο της νέας πρωτοβουλίας Γκουτέρες
Σε νέα φάση φαίνεται να εισέρχεται το Κυπριακό, καθώς ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών προετοιμάζει πολυμερή διάσκεψη με αντικείμενο όχι πλέον τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα του προβλήματος και τις προοπτικές επανεκκίνησης της πολιτικής διαδικασίας.
Η επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, στη Λευκωσία σηματοδοτεί μια νέα διπλωματική κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μετά τη συνάντησή της με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, η κ. Ολγκίν επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία διάσκεψης «5+1» υπό την αιγίδα του Αντόνιο Γκουτέρες. Η αποστολή της, αυτή τη φορά, δεν επικεντρώνεται σε τεχνικές διευθετήσεις ή σε επιμέρους μέτρα συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων, αλλά στη διαμόρφωση των πολιτικών προϋποθέσεων για μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από το μέλλον του Κυπριακού.
Η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ αναμένεται να μεταβεί αμέσως μετά σε Αθήνα, Άγκυρα και Βρυξέλλες, επιχειρώντας να διασφαλίσει το αναγκαίο διπλωματικό έδαφος πριν από τη νέα πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα.
Γενεύη, Ιούλιος και νέες προτάσεις από τον ΟΗΕ
Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες, ο σχεδιασμός του ΟΗΕ προβλέπει τη διεξαγωγή της διάσκεψης στη Γενεύη, είτε κατά την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου είτε στις αρχές Αυγούστου.
Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν, καθώς και οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών εγγυητριών δυνάμεων – Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου. Παρούσα αναμένεται να είναι και η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια εξέλιξη που αποτυπώνει τη σταδιακή αναβάθμιση του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για το Κυπριακό.
Το στοιχείο που διαφοροποιεί τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία από προηγούμενες προσπάθειες είναι ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες φέρεται αποφασισμένος να παρουσιάσει συγκεκριμένες ιδέες και πολιτικές κατευθύνσεις που αφορούν την ουσία του προβλήματος και όχι απλώς την εφαρμογή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Στόχος του ΟΗΕ είναι να καταγραφούν συγκλίσεις και να τεθεί ένα σαφές χρονοδιάγραμμα πολιτικών κινήσεων μέχρι το τέλος του 2026, σε μια προσπάθεια να σπάσει το πολυετές αδιέξοδο που χαρακτηρίζει τις συνομιλίες μετά το ναυάγιο του Κραν Μοντανά.
Η Μέση Ανατολή αλλάζει τις προτεραιότητες της Ευρώπης
Πίσω από τη νέα κινητικότητα διακρίνεται και ένας ευρύτερος γεωπολιτικός παράγοντας: η μεταβαλλόμενη στρατηγική αντίληψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με πληροφορίες από ευρωπαϊκές και κυπριακές διπλωματικές πηγές, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η αυξημένη αστάθεια στην περιοχή έχουν επαναφέρει το Κυπριακό στο ραντάρ των Βρυξελλών ως ζήτημα που συνδέεται πλέον άμεσα με την περιφερειακή ασφάλεια, τις ενεργειακές διαδρομές και τη στρατηγική παρουσία της Ευρώπης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ΕΕ επιδιώκει να αποκτήσει πιο ενεργό ρόλο στις εξελίξεις και να συμμετάσχει ουσιαστικά στις προσπάθειες επανεκκίνησης των συνομιλιών. Στο πλαίσιο αυτό, διπλωματικοί κύκλοι δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο νέας πολιτικής επαφής υψηλού επιπέδου μεταξύ της ευρωπαϊκής ηγεσίας και του Τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν μέσα στους επόμενους μήνες.
Το Κυπριακό, που για χρόνια αντιμετωπιζόταν κυρίως ως διμερές ή περιφερειακό πρόβλημα, φαίνεται να αποκτά εκ νέου ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση. Και αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που καθιστά την επερχόμενη πενταμερή διάσκεψη ίσως τη σημαντικότερη διπλωματική πρωτοβουλία των τελευταίων ετών για το νησί.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση στη Γενεύη. Είναι κατά πόσο η νέα διεθνής συγκυρία μπορεί να δημιουργήσει τις πολιτικές συνθήκες που μέχρι σήμερα έλειπαν για να επανεκκινήσει μια ουσιαστική διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.
Διαβάστε επίσης: Κομισιόν: Όλα τα εργαλεία μας στη διάθεση για την επίλυση του Κυπριακού
Μ.Η.Τ. 242183