Ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις; Δημοσκόπηση του ECFR καταγράφει ιστορικό χαμηλό εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων προς τις ΗΠΑ
Σημαντική επιδείνωση καταγράφεται στις αντιλήψεις των Ευρωπαίων πολιτών για τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με νέα πανευρωπαϊκή δημοσκόπηση του European Council on Foreign Relations, η οποία αποτυπώνει τη μεγαλύτερη κρίση εμπιστοσύνης στις διατλαντικές σχέσεις των τελευταίων ετών.
Μόλις το 11% των πολιτών σε 15 ευρωπαϊκές χώρες δηλώνει πλέον ότι θεωρεί τις ΗΠΑ σύμμαχο, ποσοστό που αποτελεί ιστορικό χαμηλό. Η πτώση είναι εντυπωσιακή σε σχέση με το 16% που είχε καταγραφεί πριν από έξι μήνες και το 22% του Νοεμβρίου 2024, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης προς την Ουάσιγκτον ως βασικό εταίρο ασφάλειας και γεωπολιτικής σταθερότητας.
Τα ευρήματα δημοσιοποιούνται λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες συνόδους της G7 και του NATO και αναμένεται να τροφοδοτήσουν τη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και της αμυντικής συνεργασίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι στις περισσότερες χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα οι πολίτες εμφανίζονται δύσπιστοι ως προς το κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παρείχαν άμεση στρατιωτική βοήθεια σε περίπτωση επίθεσης εναντίον ευρωπαϊκού κράτους.
Η τάση αυτή αντανακλά τις αυξανόμενες ανησυχίες για τη μελλοντική πορεία της διατλαντικής συμμαχίας σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και αβεβαιότητας.
Περισσότερη άμυνα, λιγότερη εξάρτηση από αμερικανικά οπλικά συστήματα
Η μείωση της εμπιστοσύνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες συνοδεύεται από αυξανόμενη στήριξη προς την ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η δημοσκόπηση δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες είναι σήμερα περισσότερο πρόθυμοι να υποστηρίξουν αυξημένες αμυντικές δαπάνες σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν. Η Ιταλία αποτελεί τη μοναδική χώρα όπου η πλειοψηφία των πολιτών εξακολουθεί να αντιτίθεται καθαρά στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Παράλληλα, σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες, ποσοστό 47%, τάσσονται υπέρ της έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους για τη χρηματοδότηση αμυντικών επενδύσεων και στρατηγικών πρωτοβουλιών. Τη μεγαλύτερη στήριξη στην πρόταση αυτή εμφανίζουν η Πορτογαλία, η Δανία και η Ολλανδία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι απαντήσεις σχετικά με τις αμυντικές προμήθειες. Στις περισσότερες χώρες οι πολίτες προκρίνουν τη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από αμερικανικά οπλικά συστήματα και τη στροφή προς ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες.
Η Δανία, η Ολλανδία και η Σουηδία εμφανίζονται ως οι ισχυρότεροι υποστηρικτές της πολιτικής «αγοράζουμε ευρωπαϊκά». Αντίθετα, η Πολωνία αποτελεί τη μοναδική χώρα όπου η πλειοψηφία των πολιτών επιθυμεί περισσότερες αγορές αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, αντανακλώντας τις ιδιαίτερες ανησυχίες ασφαλείας που επικρατούν στην ανατολική πτέρυγα του NATO.
Την ίδια στιγμή, σημαντικές διαιρέσεις καταγράφονται σε μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες όπως η Γερμανία και η Ιταλία, όπου η κοινή γνώμη παραμένει πολωμένη ως προς το μοντέλο αμυντικής θωράκισης που θα πρέπει να ακολουθηθεί.
Ουκρανία, Ρωσία και Τραμπ στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών προβληματισμών
Η έρευνα καταγράφει επίσης τις σύνθετες ισορροπίες που διαμορφώνονται γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σχέση της Ευρώπης με τη Ρωσία.
Παρά την κόπωση που παρατηρείται σε ορισμένες κοινωνίες, η πλειονότητα των Ευρωπαίων εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Ουκρανία ως σύμμαχο ή στρατηγικό εταίρο. Ωστόσο, η συναίνεση εμφανίζεται σαφώς πιο αδύναμη όταν τίθενται ζητήματα όπως η αποστολή ειρηνευτικών δυνάμεων μετά το τέλος του πολέμου ή η περαιτέρω διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς ανατολάς.
Στο ενεργειακό μέτωπο, το 44% των ερωτηθέντων δηλώνει αντίθετο στην επανέναρξη εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, ακόμη και υπό συνθήκες αυξημένου ενεργειακού κόστους, γεγονός που δείχνει ότι η ενεργειακή απεξάρτηση από τη Μόσχα εξακολουθεί να απολαμβάνει σημαντική κοινωνική αποδοχή.
Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το εύρημα που αφορά τον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump. Σε όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, πλην της Βουλγαρίας, η πλειοψηφία των πολιτών εκτιμά ότι οι σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών θα βελτιωθούν μετά την αποχώρησή του από την αμερικανική προεδρία.
Η εικόνα που προκύπτει από τη δημοσκόπηση αποτυπώνει μια Ευρώπη που επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας και λιγότερη εξάρτηση από εξωευρωπαϊκούς παράγοντες. Παράλληλα, αναδεικνύει τις βαθιές αλλαγές που συντελούνται στην κοινή γνώμη σχετικά με τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στη διεθνή ασφάλεια και στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής γεωπολιτικής στρατηγικής.
Διαβάστε επίσης: Στα άκρα η κόντρα ΕΕ–ΗΠΑ: Προειδοποίηση Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ
Μ.Η.Τ. 242183