Ανατροπή στη γεωπολιτική σκακιέρα: Μνημόνιο ειρήνης ΗΠΑ-Ιράν εντός ημερών

ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται ένα βήμα πριν από μνημόνιο ειρήνης στη Γενεύη. Τι προβλέπει το σχέδιο συμφωνίας, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters

Μια σημαντική διπλωματική εξέλιξη που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή βρίσκεται υπό διαμόρφωση, καθώς μνημόνιο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό της πολεμικής σύγκρουσης στον Κόλπο ενδέχεται να υπογραφεί ακόμη και την προσεχή Κυριακή, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters.

Η Γενεύη εμφανίζεται ως η επικρατέστερη επιλογή για τη φιλοξενία της ιστορικής συνάντησης, ενώ οι διαπραγματεύσεις εισέρχονται στο τελικό τους στάδιο με τις δύο πλευρές να επιχειρούν να γεφυρώσουν τις τελευταίες διαφορές που παραμένουν ανοιχτές.

Αγώνας δρόμου για την οριστικοποίηση του κειμένου

Σύμφωνα με δυτική διπλωματική πηγή, η διατύπωση του μνημονίου εξακολουθεί να βρίσκεται υπό επεξεργασία, με στόχο να ολοκληρωθεί έως το Σάββατο ώστε να καταστεί δυνατή η υπογραφή του την επόμενη ημέρα.

Το σχέδιο προβλέπει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, την υπογραφή του εγγράφου από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.

Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να συνδέεται και με τον τερματισμό των συγκρούσεων στον Λίβανο, όπου συνεχίζονται οι εχθροπραξίες μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη σύνθετη φύση της διαπραγμάτευσης, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να εντάξει στη συμφωνία ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής αποκλιμάκωσης και όχι μόνο τη διευθέτηση της άμεσης αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν «κόκκινη γραμμή» για την Τεχεράνη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πληροφορίες που μετέδωσε το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA σχετικά με το περιεχόμενο του σχεδίου συμφωνίας.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ιρανική πλευρά δεν πρόκειται να αποδεχθεί οποιαδήποτε ρύθμιση που θα περιορίζει τον έλεγχο που ασκεί στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.

Η Τεχεράνη φέρεται να θεωρεί το συγκεκριμένο ζήτημα αδιαπραγμάτευτο, υπογραμμίζοντας ότι δεν αναλαμβάνει καμία δέσμευση για αλλαγή του υφιστάμενου καθεστώτος στην περιοχή ούτε για επιστροφή στις συνθήκες που επικρατούσαν πριν από τις αμερικανικές και ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η στάση αυτή καταδεικνύει ότι, παρά τη διάθεση για αποκλιμάκωση, το Ιράν δεν εμφανίζεται πρόθυμο να προχωρήσει σε στρατηγικές παραχωρήσεις που θεωρεί ότι θίγουν τα κυριαρχικά και γεωπολιτικά του συμφέροντα.

Στο επίκεντρο των επόμενων διαπραγματεύσεων το πυρηνικό πρόγραμμα

Ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο σύμφωνα με το σχέδιο συμφωνίας δεν θα επιλυθεί άμεσα αλλά θα αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστών διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Το IRNA αναφέρει ότι η ιρανική ηγεσία επιμένει στη διατήρηση του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου, θεωρώντας το θεμελιώδες στοιχείο της εθνικής της κυριαρχίας και βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε τελική συμφωνία.

Η συγκεκριμένη διάταξη αποτυπώνει τη δυσκολία επίτευξης μιας συνολικής διευθέτησης, καθώς το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει διαχρονικά το πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα στις σχέσεις Ιράν και Δύσης.

Εφόσον τελικά επιβεβαιωθεί η υπογραφή του μνημονίου στη Γενεύη, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα περίοδο διαπραγματεύσεων με στόχο τη σταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής.

Διαβάστε επίσης: ΗΠΑ: Η Βουλή απαιτεί τέλος στον πόλεμο με το Ιράν – «Κλειδί» το Σαββατοκύριακο για συμφωνία