Ενεργοποιούνται δύο νέοι μηχανισμοί προστασίας της πρώτης κατοικίας – Τι αλλάζει για δανειολήπτες με χρέη σε τράπεζες και funds
Δύο διακριτούς μηχανισμούς ενεργοποιεί η κυβέρνηση προκειμένου να περιορίσει τον κίνδυνο απώλειας της πρώτης κατοικίας για δανειολήπτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με κόκκινα δάνεια, πλειστηριασμούς και διαδικασίες πτώχευσης. Από τη μία πλευρά προχωρά η δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ενός νέου θεσμού που απευθύνεται κυρίως στα ευάλωτα νοικοκυριά. Από την άλλη, διευρύνεται η δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, δίνοντας διέξοδο σε μεγαλύτερο αριθμό οφειλετών.
Το νέο πλαίσιο αποτελεί μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους τα τελευταία χρόνια, καθώς επιχειρεί να εξισορροπήσει τις απαιτήσεις των πιστωτών με την ανάγκη κοινωνικής προστασίας χιλιάδων νοικοκυριών που βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία μέσα στο φθινόπωρο, μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών ανάθεσης και την κύρωση της σχετικής σύμβασης από τη Βουλή.
Προσωρινός ανάδοχος έχει αναδειχθεί το επενδυτικό σχήμα Christofferson, Robb & Co., το οποίο θα αναλάβει τόσο τη λειτουργία όσο και τη διαχείριση του φορέα. Στη χρηματοδότηση του εγχειρήματος θα συμμετάσχουν και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, με κεφάλαια που ανέρχονται συνολικά στα 100 εκατ. ευρώ.
Η δημιουργία του φορέα φιλοδοξεί να καλύψει ένα κενό που υπήρχε στο ισχύον πτωχευτικό πλαίσιο, προσφέροντας μόνιμη προστασία σε ευάλωτα νοικοκυριά που διαφορετικά θα οδηγούνταν σε απώλεια της κατοικίας τους και ενδεχόμενη έξωση.
Πώς θα λειτουργεί ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Η βασική φιλοσοφία του νέου μηχανισμού είναι η διατήρηση του πολίτη μέσα στο σπίτι του, ακόμη και όταν έχει χάσει την κυριότητα του ακινήτου λόγω πτώχευσης.
Ο φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία του οφειλέτη και στη συνέχεια θα τη μισθώνει στον ίδιο για χρονικό διάστημα έως 12 ετών. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται η άμεση έξωση και διασφαλίζεται η παραμονή της οικογένειας στην κατοικία της.
Παράλληλα, το κράτος μέσω του ΟΠΕΚΑ θα παρέχει στεγαστική ενίσχυση από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, μειώνοντας το οικονομικό βάρος του ενοικίου που θα καταβάλλει ο δικαιούχος.
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του νέου σχήματος είναι η δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου. Εφόσον ο πολίτης ανακτήσει την οικονομική του δυνατότητα και παραμένει συνεπής στις υποχρεώσεις του, θα έχει το δικαίωμα να αποκτήσει ξανά το σπίτι του.
Μάλιστα, οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις καθιστούν τη διαδικασία ευνοϊκότερη. Ο δανειολήπτης δεν θα χρειάζεται πλέον να περιμένει τη συμπλήρωση της 12ετίας για να επαναγοράσει το ακίνητο, ούτε θα υποχρεούται να καταβάλει προκαταβολικά τα μελλοντικά μισθώματα μέχρι τη λήξη της περιόδου μίσθωσης.
Επιπλέον, ο φορέας θα αγοράζει το ακίνητο με έκπτωση περίπου 30% σε σχέση με την εμπορική του αξία, γεγονός που δημιουργεί προϋποθέσεις ώστε και η μελλοντική επαναγορά να πραγματοποιηθεί με χαμηλότερο τίμημα.
Παρά τις ευνοϊκές προβλέψεις, η συμμετοχή μέχρι σήμερα παραμένει περιορισμένη. Μόλις περίπου 400 ευάλωτα νοικοκυριά έχουν ενταχθεί στο μεταβατικό πρόγραμμα που λειτουργεί ως γέφυρα μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση του φορέα.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Η δεύτερη ευκαιρία για τη διάσωση της κύριας κατοικίας
Παράλληλα με τον νέο φορέα, η κυβέρνηση επεκτείνει τη χρήση του εξωδικαστικού μηχανισμού ως εργαλείου προστασίας της πρώτης κατοικίας.
Η σημαντική διαφορά είναι ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους ευάλωτους οφειλέτες, αλλά μπορεί να αξιοποιηθεί από ευρύτερες κατηγορίες δανειοληπτών που επιδιώκουν να διασώσουν την κύρια κατοικία τους μέσα από διαδικασία συνολικής ρύθμισης των οφειλών τους.
Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στον οφειλέτη να διαχωρίσει την πρώτη κατοικία από τα υπόλοιπα χρέη του, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη προστασία για το βασικό περιουσιακό του στοιχείο. Ωστόσο, η διατήρηση της κατοικίας συνοδεύεται από την υποχρέωση αξιοποίησης ή εκποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον αυτά υπάρχουν.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση εντάσσεται στο ευρύτερο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη διαχείριση ιδιωτικών και φορολογικών οφειλών.
Στο ίδιο νομοθετικό πακέτο περιλαμβάνεται και η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης θα εξοφλήσει το 25% της βασικής οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η δέσμευση και θα προχωρήσει σε ρύθμιση των υπόλοιπων βεβαιωμένων χρεών του προς τη φορολογική διοίκηση.
Με τις δύο αυτές παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο δίχτυ ασφαλείας για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά, προσφέροντας εναλλακτικές λύσεις πριν από την οριστική απώλεια της πρώτης κατοικίας και ενισχύοντας τις δυνατότητες επανένταξης των οφειλετών στην οικονομική δραστηριότητα.
Διαβάστε επίσης: Με τη στήριξη των τραπεζών «πατάει γκάζι» ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Μ.Η.Τ. 242183