CNN: Αυτό είναι το προσχέδιο συμφωνίας 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Η συμφωνία Ουάσιγκτον–Τεχεράνης καθορίζει το πλαίσιο εκεχειρίας και τις παραμέτρους της επόμενης ημέρας

Η προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης καθορίζει τους βασικούς όρους της εκεχειρίας, προβλέποντας την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τη σταδιακή οικονομική αποσυμπίεση του Ιράν και την επαναβεβαίωση της δέσμευσης της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Οι πρόνοιες αυτές περιλαμβάνονται σε προσχέδιο μνημονίου κατανόησης 14 σημείων, το οποίο φέρεται να εξέτασε το CNN.

Το έγγραφο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επισήμως. Ωστόσο, σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, αντίγραφο του προσχεδίου παραδόθηκε από Αμερικανό αξιωματούχο, ενώ το περιεχόμενό του επιβεβαιώθηκε από διπλωματικές πηγές που συμμετείχαν ή είχαν άμεση γνώση των διαβουλεύσεων που πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7.

Με βάση το κείμενο, οι Ηνωμένες Πολιτείες προτίθενται να επιτρέψουν την επανεκκίνηση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, αίροντας μέρος των περιορισμών που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα πρόσβασης της Τεχεράνης σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμμορφωθεί με τις δεσμεύσεις που αφορούν το πυρηνικό της πρόγραμμα και θα ολοκληρωθούν επιτυχώς οι επόμενοι γύροι διαπραγματεύσεων.

Σημειώνεται ότι το προσχέδιο δεν αποσαφηνίζει το καθεστώς του ήδη παραγόμενου ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν, ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα των συνομιλιών.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το CNN, το κείμενο αποτυπώνει τη συμφωνία που εγκρίθηκε ψηφιακά την Κυριακή από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf.

Παρά τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, παραμένει ασαφές κατά πόσο το προσχέδιο αντανακλά την τελική διατύπωση του εγγράφου που αναμένεται να υπογραφεί στην Switzerland την Παρασκευή. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι οι τεχνικές και νομικές λεπτομέρειες εξακολουθούν να βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε τροποποιήσεις του τελικού κειμένου.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τη βαρύτητα του μνημονίου, χαρακτηρίζοντάς το «πολιτικό πλαίσιο αρχών» και όχι δεσμευτική συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι δεν αποτυπώνει το σύνολο των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει η Τεχεράνη, ιδιαίτερα όσον αφορά το μέλλον του πυρηνικού της προγράμματος. Από την πλευρά του, το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim αμφισβήτησε την ακρίβεια των πληροφοριών που διέρρευσαν, ενώ νωρίτερα και το Bloomberg είχε δημοσιεύσει εκδοχή του ίδιου σχεδίου.

Η υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης αναμένεται να ενεργοποιήσει μεταβατική περίοδο 60 ημερών, εντός της οποίας οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να διαμορφώσουν το οριστικό πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας για την ασφάλεια, τις κυρώσεις και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:

1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από τώρα και στο εξής δεν θα εξαπολύσουν καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από τις απειλές ή τη χρήση βίας μεταξύ τους. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις αυτού του Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.
2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις η μία της άλλης.
3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μιας μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και αποτρέπουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και αποκαθιστούν την κυκλοφορία εντός μιας μέγιστης περιόδου 30 ημερών στην πλήρη της κλίμακα. Η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον όγκο κυκλοφορίας προ του πολέμου εκ μέρους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών στα προ του πολέμου επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα συμφωνηθεί και από τα δύο μέρη για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, εξασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλα τα είδη κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και όλες τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, τόσο πρωτογενείς όσο και δευτερογενείς.
8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμπεφωνημένων ζητημάτων που σχετίζονται με την πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου.
9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις του στην περιοχή.
10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορών και των συναφών.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι, υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα διατεθούν πλήρως. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου που καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα για χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες σε αυτή τη βάση.
12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και των μελλοντικών δεσμεύσεων σε σχέση με την Τελική Συμφωνία.
13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μόλις ληφθούν διαβεβαιώσεις σχετικά με την έναρξη εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης και τη συνέχιση της εφαρμογής αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.
14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.