Νερό: Το μεγάλο εθνικό στοίχημα – Σε διαβούλευση η πρώτη Εθνική Στρατηγική

Σε δημόσια διαβούλευση τίθεται η πρώτη Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα – Οι τρεις πυλώνες της νέας στρατηγικής

Μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς η κλιματική αλλαγή, η αυξανόμενη κατανάλωση και οι πιέσεις στους φυσικούς πόρους αναδεικνύουν το νερό σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας και στρατηγικής σημασίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θέτει για πρώτη φορά σε δημόσια διαβούλευση την «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα», ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που φιλοδοξεί να αποτελέσει τον κεντρικό οδηγό για τη διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας τα επόμενα χρόνια.

Η πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια νέα προσέγγιση στη διαχείριση του νερού, μετατοπίζοντας το βάρος από την αποσπασματική αντιμετώπιση προβλημάτων σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που συνδέει την υδατική ασφάλεια με την οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την περιβαλλοντική προστασία.

Το νερό αναδεικνύεται σε κρίσιμο εθνικό πόρο

Η νέα στρατηγική έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει ολοένα συχνότερα φαινόμενα ξηρασίας, ακραίων καιρικών συνθηκών και αυξημένων αναγκών άρδευσης και ύδρευσης.

Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι η κλιματική κρίση αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στη διαχείριση των υδάτων και καθιστά αναγκαία τη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο σχεδιασμού που θα διασφαλίζει την επάρκεια νερού για πολίτες, παραγωγικούς κλάδους και οικοσυστήματα.

Η στρατηγική αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο εθνικό κείμενο πολιτικής για τα ύδατα και εναρμονίζεται με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το νερό και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.

Κεντρικός στόχος είναι η δημιουργία ενός συστήματος διαχείρισης που θα εγγυάται ασφαλή πρόσβαση σε ποιοτικό νερό, θα ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και θα προστατεύει τα υδάτινα οικοσυστήματα για τις επόμενες γενιές.

Οι τρεις πυλώνες της νέας εθνικής πολιτικής

Η Εθνική Στρατηγική οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς πυλώνες που αποτυπώνουν τη φιλοσοφία της νέας πολιτικής.

Ο πρώτος πυλώνας αντιμετωπίζει το νερό ως θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό και βασική προϋπόθεση για τη δημόσια υγεία, την ποιότητα ζωής και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η διασφάλιση επαρκούς και ποιοτικού νερού για όλους τους πολίτες αποτελεί κεντρική δέσμευση της Πολιτείας, ενώ παράλληλα δίνεται έμφαση στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας των υδάτινων συστημάτων.

Ο δεύτερος πυλώνας επικεντρώνεται στην κλιματική θωράκιση της χώρας. Η στρατηγική εισάγει την αρχή της πρόληψης ως βασικό εργαλείο πολιτικής, δίνοντας προτεραιότητα στην έγκαιρη προετοιμασία απέναντι σε ξηρασίες, λειψυδρία και πλημμυρικά φαινόμενα. Η διαχείριση των κινδύνων ενσωματώνεται πλέον στον συνολικό σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.

Ο τρίτος πυλώνας αφορά τη σύγχρονη διακυβέρνηση των υδάτων, με έμφαση στην αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών, στη διαφάνεια, στην αξιόπιστη συλλογή δεδομένων και στην ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας.

Οι μεγάλες παρεμβάσεις για την επόμενη δεκαετία

Η στρατηγική αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα στον τομέα της διαχείρισης υδάτων. Ο διοικητικός κατακερματισμός, η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων, η ανεπαρκής παρακολούθηση των υδατικών πόρων και οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων υποδομής αποτελούν χρόνιες αδυναμίες που επιχειρεί να αντιμετωπίσει το νέο πλαίσιο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής πραγματικότητας. Η έντονη εποχικότητα της ζήτησης λόγω τουρισμού, οι αυξημένες ανάγκες άρδευσης στον πρωτογενή τομέα, η νησιωτικότητα και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δημιουργούν σύνθετες προκλήσεις που απαιτούν εξειδικευμένες λύσεις.

Για τον λόγο αυτό η στρατηγική θέτει επτά βασικούς άξονες δράσης, μεταξύ των οποίων η εξασφάλιση ποσοτικής και ποιοτικής επάρκειας νερού, η δημιουργία κλιματικά ανθεκτικών υποδομών, η ενίσχυση της ψηφιοποίησης, η οικονομική βιωσιμότητα των υπηρεσιών ύδατος και η βελτίωση της διακυβέρνησης μέσω ισχυρότερων και αποτελεσματικότερων παρόχων.

Ψηφιοποίηση, εξοικονόμηση και επαναχρησιμοποίηση νερού

Ένα από τα πλέον φιλόδοξα στοιχεία της στρατηγικής είναι η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και σύγχρονων εργαλείων διαχείρισης. Το ΥΠΕΝ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη ψηφιακών συστημάτων παρακολούθησης, στην αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και στη χρήση προηγμένων τεχνολογιών για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των δικτύων.

Παράλληλα, η εξοικονόμηση νερού αναδεικνύεται σε κεντρική προτεραιότητα, ειδικά στον αγροτικό τομέα, όπου καταγράφεται το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης.

Σημαντική θέση καταλαμβάνει επίσης η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υδάτων, καθώς και η αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών νερού, προκειμένου να μειωθεί η πίεση στους φυσικούς υδατικούς πόρους.

Το νερό ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας

Το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο της νέας στρατηγικής είναι ότι αντιμετωπίζει το νερό όχι μόνο ως περιβαλλοντικό ή αναπτυξιακό ζήτημα, αλλά ως κρίσιμο παράγοντα εθνικής ασφάλειας.

Η διασφάλιση επαρκών αποθεμάτων νερού, η προστασία των λεκανών απορροής, η ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και η δυνατότητα κάλυψης των αναγκών πολιτών και οικονομίας αποκτούν πλέον στρατηγικό χαρακτήρα.

Μέσα από τη δημόσια διαβούλευση, το υπουργείο επιδιώκει να συγκεντρώσει προτάσεις και παρατηρήσεις ώστε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που θα αποτελέσει τη βάση της εθνικής πολιτικής για το νερό τις επόμενες δεκαετίες.

Διαβάστε επίσης: ΕΥΔΑΠ: Οι βροχές έφεραν «ανάσα», αλλά η μάχη για το νερό τώρα ξεκινά – Επενδύσεις €2,5 δισ. στην Αττική