Σύμφωνα με διεθνή ρεπορτάζ, οι ιρανικές αρχές οργανώνουν εξαήμερες εκδηλώσεις μεγάλης κλίμακας με επίκεντρο την Τεχεράνη και ιερές πόλεις του σιιτικού Ισλάμ, σε ένα γεγονός με έντονο πολιτικό και θρησκευτικό συμβολισμό.
Τέσσερις μήνες μετά τον θάνατό του, ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ θα τιμηθεί με μια εβδομαδιαία κηδεία
Ξεκίνησαν, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, εκτεταμένες και πολυήμερες τελετές πένθους στο Ιράν για τον Αλί Χαμενεΐ, τις οποίες οι αρχές χαρακτηρίζουν ως μία από τις μεγαλύτερες και πιο σύνθετες κινητοποιήσεις δημόσιου πένθους στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Οι εκδηλώσεις, που εκτείνονται σε περίπου μία εβδομάδα, πραγματοποιούνται σε πέντε πόλεις του Ιράν και του Ιράκ, με τις αρχές να εκτιμούν συμμετοχή δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
Πολυήμερη τελετουργική διαδικασία με πολιτικό βάρος
Οι τελετές, που ξεκίνησαν το βράδυ της Πέμπτης (2/7), εκτείνονται σε ένα ευρύ γεωγραφικό τόξο από την Τεχεράνη έως τις ιερές σιιτικές πόλεις Καρμπάλα και Νατζάφ στο Ιράκ, πριν ολοκληρωθούν στη Μασχάντ, γενέτειρα του εκλιπόντος, όπου και προβλέπεται η ταφή στο ιερό του Ιμάμη Ρεζά.
Η ιρανική κυβέρνηση παρουσιάζει την κινητοποίηση ως μήνυμα ενότητας απέναντι σε εξωτερικές απειλές, με το επίσημο σύνθημα των εκδηλώσεων να είναι «Πρέπει να σηκωθούμε», συνοδευόμενο από συμβολικές εικόνες που προβάλλουν τον εκλιπόντα ηγέτη ως ενοποιητικό σύμβολο.
Ασυνήθιστη καθυστέρηση και θρησκευτικές εξηγήσεις
Σύμφωνα με τα διεθνή ρεπορτάζ, η κηδεία πραγματοποιείται μήνες μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, γεγονός που χαρακτηρίζεται ασυνήθιστο για τα μουσουλμανικά έθιμα, τα οποία προβλέπουν άμεση ταφή. Οι ιρανικές αρχές αποδίδουν την καθυστέρηση στις συνθήκες πολέμου και ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι η σορός διατηρήθηκε με τρόπο σύμφωνο με τις θρησκευτικές επιταγές.
Μαζική κινητοποίηση και εικόνα ενότητας
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, κάλεσε τους πολίτες να συμμετάσχουν στις τελετές ανεξαρτήτως εθνικής ή πολιτικής ταυτότητας, τονίζοντας ότι η μαζική παρουσία αποτελεί «μήνυμα ενότητας απέναντι στη βία και τον εκφοβισμό».
Η Τεχεράνη έχει τεθεί υπό αυστηρό οργανωτικό και επιχειρησιακό έλεγχο, με τριήμερη σχεδόν παράλυση της πρωτεύουσας, μεταφορά προσκυνητών με λεωφορεία και αξιοποίηση σχολείων και στρατώνων ως χώρων φιλοξενίας.
Πολιτικός και θρησκευτικός συμβολισμός
Η τελετή αποκτά ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος, καθώς ο Αλί Χαμενεΐ, ως ανώτατος θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης, υπήρξε κεντρική μορφή της Ισλαμικής Δημοκρατίας επί δεκαετίες και βασικός πυλώνας της ιρανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλούνται οι New York Times, η επιλογή ταφής στη Μασχάντ και όχι σε ειδικά κατασκευασμένο μαυσωλείο, όπως συνέβη με τον Αγιατολάχ Χομεϊνί, επιχειρεί να αποφευχθούν συγκρίσεις πολιτικής και λαϊκής απήχησης μεταξύ των δύο ιστορικών ηγετών.
Αβέβαιη πολιτική μετάβαση
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι ο φερόμενος ως διάδοχος, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένει μέχρι στιγμής εκτός δημόσιας θεσμικής παρουσίας, ενώ η νέα περίοδος για την Ισλαμική Δημοκρατία χαρακτηρίζεται από διεθνείς αναλυτές ως φάση μετάβασης με έντονα στοιχεία αβεβαιότητας.
Θα παραστεί στην κηδεία του πατέρα του ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ;
Ένα κεντρικό ερώτημα που τίθεται κατά την κηδεία είναι εάν ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο νέος ανώτατος ηγέτης και γιος του δολοφονημένου, θα εμφανιστεί στην πομπή για τον πατέρα του, τη μητέρα του και τη σύζυγό του, οι οποίοι σκοτώθηκαν όλοι στην ίδια αμερικανο-ισραηλινή επιδρομή.
Τραυματισμένος σε εκείνη την επίθεση, ο Μοτζτάμπα παρέμεινε κρυμμένος από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, επικοινωνώντας με τους υποστηρικτές του μόνο μέσω γραπτών δηλώσεων, χωρίς ποτέ να δείχνει το πρόσωπό του ή να χρησιμοποιεί τη φωνή του. Ιρανοί αξιωματούχοι δίνουν την εικόνα μιας πλήρους ανάρρωσης, ισχυριζόμενοι ότι είναι εκείνος που κατευθύνει τις διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης με την Ουάσινγκτον.
Όταν ρωτήθηκε αυτή την εβδομάδα αν θα παρευρισκόταν, ο διοργανωτής της κηδείας απέφυγε να απαντήσει, λέγοντας ότι «το θέμα δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητά μας και η απόφαση εμπίπτει αποκλειστικά στο γραφείο του Ηγέτη».
Η εμφάνιση του Μοτζάμπα θα ήταν μνημειώδης, σηματοδοτώντας την πρώτη του δημόσια εμφάνιση και βοηθώντας στην εδραίωσή του. Η μη παρουσία του είναι πιθανό να τροφοδοτήσει αμφιβολίες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό για την ευημερία του, καθώς και ερωτήματα σχετικά με το ποιος κυβερνά τη χώρα. Αυτή την εβδομάδα, ο ηγέτης δεν εμφανίστηκε σε μια ιδιωτική τελετή αποχαιρετισμού της συζύγου του.
Εάν απουσιάζει από την κηδεία, η Ισλαμική Δημοκρατία είναι πιθανό να το παρουσιάσει ως αναγκαίο μέτρο ασφαλείας.
Νέο κεφάλαιο για την Ισλαμική Δημοκρατία
Οι εξαήμερες εκδηλώσεις πένθους δεν αποτελούν μόνο μια τελετουργική διαδικασία, αλλά –όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές– σηματοδοτούν την έναρξη μιας νέας πολιτικής και θρησκευτικής εποχής για το Ιράν, με το εσωτερικό πολιτικό σύστημα να εισέρχεται σε φάση αναπροσαρμογής ισορροπιών και διεθνών συσχετισμών.
Μ.Η.Τ. 242183