Σενάρια σχετικά με την πολιτική σταθερότητα του Βλαντιμίρ Πούτιν και τις εσωτερικές πιέσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίζει το Κρεμλίνο παρουσιάζονται σε ανάλυση του Forbes, η οποία βασίζεται σε απόψεις και εκτιμήσεις του δημοσιογράφου Μελίκ Κέϊλαν (Melik Kaylan), στο podcast Substack του Σεμπάστιαν Τζούνγκερ καταξιωμένου πολεμικού ανταποκριτή, συγγραφέα και δημιουργού ντοκιμαντέρ.
Το άρθρο εξετάζει τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία, τις επιπτώσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας και τις δυναμικές που διαμορφώνονται γύρω από το ρωσικό καθεστώς.
Ο Κέϊλαν υποστηρίζει ότι, εξαιτίας των συνεχών ουκρανικών επιθέσεων με drones, η Κριμαία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με σοβαρά προβλήματα στον εφοδιασμό καυσίμων. Περιγράφει μεγάλες ουρές οχημάτων που επιχειρούν να εγκαταλείψουν τη χερσόνησο εν μέσω της τουριστικής περιόδου, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα αυτή πλήττει το κύρος του Κρεμλίνου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η γέφυρα του Κερτς παραμένει ο βασικός διάδρομος ανεφοδιασμού της Κριμαίας. Αν και έχει δεχθεί επανειλημμένες επιθέσεις, εξακολουθεί να λειτουργεί, με τα βυτιοφόρα που τη διασχίζουν να αποτελούν, όπως αναφέρει, δυνητικούς στόχους. Ο Kaylan επικαλείται πηγές στις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με τις οποίες επίκειται νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση.
«Όλοι γνωρίζουμε πώς έχει αλλάξει η πορεία του πολέμου στην Ουκρανία, όμως οι εντυπώσεις μετρούν όσο και η πραγματικότητα στο πεδίο της μάχης», σημειώνει. Κατά την εκτίμησή του, μια σειρά θεαματικών πληγμάτων που δεν θα μπορούν να αγνοηθούν ούτε από τον Πούτιν ούτε από τη ρωσική κοινωνία θα μπορούσαν να μεταβάλουν ριζικά την αντίληψη για τον πόλεμο.
Όπως υποστηρίζει, η απώλεια αξιοπιστίας ενός αυταρχικού ηγέτη οδηγεί αναπόφευκτα και σε απώλεια νομιμοποίησης, με αποτέλεσμα να αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για την παραμονή του στην εξουσία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Ρώσο στρατιωτικό μπλόγκερ Αλεξάντρ Λούνιν, βετεράνο της εισβολής στην Ουκρανία, ο οποίος δημοσίευσε βίντεο προειδοποιώντας για σχέδιο ανατροπής του Πούτιν. Σύμφωνα με τον Kaylan, ο Λούνιν επικαλέστηκε πληροφορίες από ανώτερους αξιωματούχους και ζήτησε δημόσια συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο. Το πρώτο βίντεο συγκέντρωσε περίπου 11 εκατομμύρια προβολές.
Ακολούθησαν νέα βίντεο με πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις, καθώς και καταγγελίες στρατιωτών που απειλούσαν να στραφούν εναντίον των διοικητών τους, κατηγορώντας τους για κακομεταχείριση. Ο Λούνιν βρίσκεται πλέον στη φυλακή, γεγονός που, σύμφωνα με τον Kaylan, δημιουργεί αναπόφευκτους παραλληλισμούς με την ανταρσία του Γεβγκένι Πριγκόζιν.
Παράλληλα, συνεχίζουν να κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βίντεο από ουκρανικά πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και αποθήκες καυσίμων, τόσο κοντά στη Μόσχα όσο και σε άλλες περιοχές της Ρωσίας. Ο Kaylan αναφέρεται επίσης σε εικόνες ελλείψεων καυσίμων, καθώς και σε περιστατικά βίαιης στρατολόγησης ανδρών στους δρόμους, με συγγενείς να επιχειρούν να εμποδίσουν την αναγκαστική επιστράτευσή τους.
Κατά τον αρθρογράφο, η ιστορία δείχνει ότι η ρωσική αυτοκρατορία κατέρρευσε δύο φορές τον προηγούμενο αιώνα έπειτα από αποτυχημένες στρατιωτικές εκστρατείες: μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ύστερα από τον πόλεμο στο Αφγανιστάν.
Υποστηρίζει ακόμη ότι, όσο αυξάνεται η πίεση προς τον Πούτιν, τόσο περισσότερο οι ελίτ ανησυχούν για τη δική τους τύχη. Αν θεωρήσουν ότι ο πρόεδρος δεν μπορεί πλέον να προστατεύσει τα συμφέροντά τους, ενδέχεται να κινηθούν εναντίον του πριν ακόμη εκδηλωθεί δυσαρέσκεια στο στράτευμα.
Οι μηχανισμοί ασφαλείας και το σενάριο εμφύλιας σύγκρουσης
Ο Kaylan σημειώνει ότι ο Πούτιν έχει δημιουργήσει ένα πολύπλοκο σύστημα αλληλοελέγχου μεταξύ των υπηρεσιών ασφαλείας. Διαθέτει προσωπικές μονάδες προστασίας, την FSB, τη Rosgvardia με περίπου 300.000 άνδρες, καθώς και ισχυρή προσωπική φρουρά.
Ωστόσο, εκτιμά ότι κάθε μία από αυτές τις δομές εξουσίας θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να εξελιχθεί σε απειλή για τον ίδιο, καθώς η πίστη των στελεχών τους στρέφεται πρωτίστως προς τη δική τους ηγεσία. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν αποκλείει ακόμη και το ενδεχόμενο σύγκρουσης μεταξύ των υπηρεσιών ασφαλείας.
Η «επιλογή Τσαουσέσκου»
Κατά τον Kaylan, ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να τερματιστεί η διακυβέρνηση του Πούτιν θα εξαρτηθεί από τις επιδιώξεις όσων ενδεχομένως κινηθούν εναντίον του.
Υποστηρίζει ότι μια άμεση απομάκρυνσή του θα εξασφάλιζε τον έλεγχο της εξουσίας, όμως θα στερούσε από τις ελίτ τη δυνατότητα να τον χρησιμοποιήσουν ως αποκλειστικό υπεύθυνο για τα προβλήματα της χώρας μέσω μιας δίκης-παρωδίας. Περιγράφει αυτό το ενδεχόμενο ως την «επιλογή Τσαουσέσκου», παραπέμποντας στην εκτέλεση του Ρουμάνου δικτάτορα και στη διατήρηση σημαντικού μέρους του κρατικού μηχανισμού μετά την αλλαγή καθεστώτος.
Ο μυστηριώδης θάνατος του Σεργκέι Ιβάνοφ
Ο Kaylan συνδέει επίσης με το κλίμα αβεβαιότητας τον πρόσφατο θάνατο του Σεργκέι Ιβάνοφ, επί δεκαετίες συμμάχου του Πούτιν και πρώην κορυφαίου αξιωματούχου του Κρεμλίνου. Όπως αναφέρει, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε τον θάνατό του χωρίς να γνωστοποιήσει τα αίτια.
Κατά την άποψή του, όσο περισσότερο απομακρύνονται ή εξαφανίζονται πρόσωπα που θεωρούνται πιθανοί αντίπαλοι, τόσο αυξάνεται η καχυποψία και η αίσθηση κινδύνου στο εσωτερικό της ρωσικής ελίτ, γεγονός που θα μπορούσε να επιταχύνει εξελίξεις.
Ο ρόλος της Κίνας
Ο Kaylan θεωρεί ότι καθοριστικός μπορεί να αποδειχθεί και ο ρόλος της Κίνας. Εάν το Πεκίνο κρίνει ότι ένας αποδυναμωμένος Πούτιν δεν εξυπηρετεί πλέον τα στρατηγικά του συμφέροντα, θα μπορούσε να περιορίσει περαιτέρω την οικονομική και τεχνολογική του στήριξη προς τη Μόσχα.
Ως παράδειγμα αναφέρει την άρνηση της Κίνας να χρηματοδοτήσει τον αγωγό Power of Siberia 2, εκτιμώντας ότι τέτοιες αποφάσεις αυξάνουν την πίεση προς τη ρωσική ηγεσία.
Καταλήγοντας, ο Kaylan εκτιμά ότι, εφόσον οι σημερινές τάσεις διατηρηθούν ή επιδεινωθούν, ο Βλαντιμίρ Πούτιν ενδέχεται να ανατραπεί μέσα στην επόμενη τριετία. Πρόκειται, ωστόσο, για προσωπική εκτίμηση του αρθρογράφου και όχι για επιβεβαιωμένη πρόβλεψη ή πληροφορία.
Μ.Η.Τ. 242183