Βουλή: Οι αλλαγές στο Σύνταγμα για φόρους, επενδύσεις και δημοσιονομική πειθαρχία

Με στόχο να ενισχύσει τη θεσμική σταθερότητα της οικονομίας και να θωρακίσει βασικές αρχές της δημοσιονομικής πολιτικής, η κυβέρνηση ανοίγει στη Βουλή τη συζήτηση για τις αλλαγές που αφορούν τη φορολογία και τη δημοσιονομική διαχείριση στο πλαίσιο της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος.

Οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας επιχειρούν να μεταφέρουν στο ανώτατο νομοθετικό επίπεδο κανόνες που, σύμφωνα με το κυβερνητικό επιτελείο, ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου, βελτιώνουν το επενδυτικό περιβάλλον και διασφαλίζουν μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος.

Στον πυρήνα των προτεινόμενων αλλαγών βρίσκονται η καθολική απαγόρευση της αναδρομικής επιβολής φόρων, η δυνατότητα καθιέρωσης σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις, η εισαγωγή της αρχής της «βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας» στον κρατικό προϋπολογισμό και η ενίσχυση της λογοδοσίας των φορέων που χρηματοδοτούνται από το Δημόσιο.

Συνταγματική κατοχύρωση κατά της αναδρομικής φορολογίας

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το άρθρο 78 του Συντάγματος, το οποίο ρυθμίζει ζητήματα φορολογίας. Η Νέα Δημοκρατία προτείνει να προβλεφθεί ρητά ότι κανένας φόρος ή οποιαδήποτε άλλη οικονομική επιβάρυνση δεν μπορεί να επιβληθεί με αναδρομική ισχύ.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, καθώς αποκλείει το ενδεχόμενο επιβολής φορολογικών βαρών για χρονικές περιόδους που έχουν ήδη παρέλθει. Σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, η συνταγματική κατοχύρωση της αρχής αυτής θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη πολιτών και επιχειρήσεων προς το φορολογικό σύστημα, περιορίζοντας την αβεβαιότητα που μπορεί να επηρεάσει επενδυτικές και επιχειρηματικές αποφάσεις.

Στο ίδιο άρθρο προτείνεται επίσης να δοθεί η δυνατότητα θέσπισης σταθερού ή «κλειδωμένου» φορολογικού καθεστώτος για ιδιωτικές επενδύσεις στρατηγικής σημασίας για την εθνική οικονομία. Η πρόβλεψη αυτή επιδιώκει να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους μεγάλους επενδυτές, διασφαλίζοντας ότι το φορολογικό πλαίσιο δεν θα μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της υλοποίησης σημαντικών επενδυτικών σχεδίων.

«Βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία» στον πυρήνα του προϋπολογισμού

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αναθεώρηση του άρθρου 79, που αφορά τον κρατικό προϋπολογισμό.

Η Νέα Δημοκρατία εισηγείται να ενταχθεί στο Σύνταγμα η αρχή της «βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας», ώστε η κατάρτιση και η εκτέλεση του προϋπολογισμού να συνδέονται θεσμικά με τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αντανακλά τη φιλοσοφία της κυβέρνησης για συνετή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, ιδιαίτερα μετά την πολυετή δημοσιονομική κρίση που βίωσε η χώρα και την επαναφορά της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα.

Στόχος είναι να αποτυπωθεί στο Σύνταγμα η υποχρέωση άσκησης οικονομικής πολιτικής που δεν θα θέτει σε κίνδυνο τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ενισχύοντας την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στις αγορές και τους διεθνείς επενδυτές.

Περισσότερη διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων πόρων

Το τρίτο σκέλος των προτάσεων αφορά τη λογοδοσία των οργανισμών που χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Σύμφωνα με την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, όλοι οι φορείς που λαμβάνουν άμεση ή έμμεση κρατική χρηματοδότηση θα υποχρεούνται να καταθέτουν και να δημοσιοποιούν ετήσιο απολογισμό της οικονομικής τους διαχείρισης.

Η ρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας και του δημόσιου ελέγχου στη χρήση των κρατικών πόρων, διευρύνοντας τις υποχρεώσεις λογοδοσίας για οργανισμούς, φορείς και δομές που επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οι προτεινόμενες αλλαγές εντάσσονται στη συνολική διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος και αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο έντονης πολιτικής συζήτησης στην Επιτροπή Αναθεώρησης και στην Ολομέλεια της Βουλής. Πέρα από τη νομική τους διάσταση, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και σε οικονομικό επίπεδο, καθώς επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πιο σταθερό θεσμικό πλαίσιο για τη φορολογία, τις επενδύσεις και τη δημοσιονομική διαχείριση τα επόμενα χρόνια.