Fed και ΕΚΤ: Διαφορετικές στρατηγικές στη μείωση των επιτοκίων – Τι σημαίνει αυτό για τις αγορές
Το 2025 ξεκινά με αποκλίσεις στη νομισματική πολιτική των δύο μεγαλύτερων κεντρικών τραπεζών του κόσμου, της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Ενώ η Fed διατηρεί στάση αναμονής μετά από τρεις διαδοχικές μειώσεις επιτοκίων, η ΕΚΤ συνεχίζει τη σταδιακή αποκλιμάκωση, ακολουθώντας διαφορετικές προτεραιότητες και προσαρμοζόμενη στις ανάγκες της οικονομίας της Ευρωζώνης.
Fed: Προτεραιότητα στη σταθερότητα
Η Fed αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο στο εύρος 4,25% – 4,5%, επιβεβαιώνοντας την προσεκτική στάση της. Ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει βιασύνη για νέες μειώσεις, τονίζοντας πως η αμερικανική οικονομία παραμένει ισχυρή και η νομισματική πολιτική θα προσαρμοστεί μόνο εφόσον σημειωθεί περαιτέρω αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Με τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ να διαμορφώνεται στο 2,9% τον Δεκέμβριο, η Fed υιοθετεί στάση αναμονής, ενώ ένας επιπλέον παράγοντας που επηρεάζει τη στρατηγική της είναι οι πολιτικές εξελίξεις. Ο Πάουελ άφησε να εννοηθεί ότι οι αποφάσεις της νέας κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ για το εμπόριο και τους δασμούς θα μπορούσαν να έχουν άμεσες επιπτώσεις στις πληθωριστικές πιέσεις και συνεπώς στην πορεία των επιτοκίων.
Παρά την πίεση από τον Τραμπ για μείωση του κόστους δανεισμού, η Fed διατηρεί την ανεξαρτησία της και εμμένει στην ανάλυση των οικονομικών δεδομένων. Ήδη από τον Δεκέμβριο είχε δώσει το στίγμα της, προβλέποντας μόλις δύο μειώσεις επιτοκίων το 2025, από 25 μονάδες βάσης η καθεμία, πολύ πιο συγκρατημένες σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες της αγοράς.
ΕΚΤ: Συνεχίζει τις μειώσεις επιτοκίων
Σε αντίθεση με τη Fed, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει τη χαλάρωση της νομισματικής της πολιτικής. Την περασμένη Πέμπτη προχώρησε στην πέμπτη διαδοχική μείωση των επιτοκίων της, μειώνοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,75%.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, εμφανίστηκε αισιόδοξη ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη, που διαμορφώθηκε στο 2,4% τον Δεκέμβριο, θα συνεχίσει να μειώνεται, αγγίζοντας τον στόχο του 2% μέσα στο 2025. Ωστόσο, επεσήμανε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι ενδεχόμενες νέες εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις μελλοντικές αποφάσεις.
Ουδέτερο επιτόκιο και οι επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ
Οι πληροφορίες του Reuters δείχνουν ότι στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ υπάρχει συναίνεση για νέα μείωση των επιτοκίων τον Μάρτιο, με το επιτόκιο καταθέσεων να αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,5%. Στόχος είναι να φτάσει το λεγόμενο “ουδέτερο επιτόκιο”, δηλαδή το επίπεδο στο οποίο η νομισματική πολιτική ούτε ενισχύει ούτε περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα.
Το ουδέτερο επιτόκιο δεν μπορεί να καθοριστεί με ακρίβεια, αλλά εκτιμάται ότι κυμαίνεται από 1,75% έως 2,5%, σύμφωνα με έρευνες της ίδιας της ΕΚΤ. Ορισμένα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, όπως ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, τοποθετούν το ουδέτερο επιτόκιο κοντά στο 2%, κάτι που θα καθορίσει την πορεία της νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες.
Η Λαγκάρντ, αν και δεν έδωσε συγκεκριμένο guidance για τα επόμενα βήματα, δεν απέκλεισε πρόσθετες μειώσεις επιτοκίων κάτω από το ουδέτερο επίπεδο, εάν η οικονομία της Ευρωζώνης συνεχίσει να αντιμετωπίζει πιέσεις. Η πιθανότητα επιβολής νέων δασμών από τις ΗΠΑ στηρίζει αυτό το σενάριο, καθώς μια εμπορική σύγκρουση θα μπορούσε να επιδεινώσει την ανάπτυξη, αυξάνοντας την ανάγκη για περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Οι προκλήσεις για την ΕΚΤ και τη Fed
Η Ευρωζώνη παραμένει αντιμέτωπη με επιβράδυνση της ανάπτυξης, καθώς το ΑΕΠ του τέταρτου τριμήνου έμεινε στάσιμο. Παρά την αισιοδοξία για βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας το 2025, η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη αντιμετωπίζει “μετωπικούς ανέμους”, όπως δήλωσε χαρακτηριστικά η Λαγκάρντ.
Από την άλλη πλευρά, η Fed κινείται με μεγαλύτερη προσοχή, καθώς η αμερικανική οικονομία εμφανίζεται πιο ανθεκτική, δίνοντας περιθώριο για πιο συγκρατημένη χαλάρωση. Ο ρόλος της νέας κυβέρνησης Τραμπ στη διαμόρφωση της οικονομικής πολιτικής θα είναι καθοριστικός και για τις επόμενες κινήσεις της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ.
Το 2025 αναμένεται να είναι μια χρονιά προσαρμογής και ισορροπίας για τις δύο μεγάλες κεντρικές τράπεζες, με την ΕΚΤ να προχωρά σταδιακά στη μείωση των επιτοκίων και τη Fed να διατηρεί στάση αναμονής. Οι αγορές θα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η πορεία των επιτοκίων θα επηρεάσει το κόστος δανεισμού, τις επενδύσεις και τη συνολική οικονομική σταθερότητα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ πιέζει, η Fed αντιστέκεται – Αναμονή για νέα μείωση επιτοκίων
Μ.Η.Τ. 242183