Μια κρίσιμη τριμερής συνάντηση, εν είδει διπλωματικού μπρα ντε φερ Vs Ουάσινγκτον για το πυρηνικό πρόγραμμα

Σε μια κρίσιμη στιγμή για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, η Κίνα θα φιλοξενήσει αυτή την Παρασκευή τριμερή συνάντηση με τη Ρωσία και το Ιράν, με κύριο αντικείμενο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η συνάντηση έρχεται λίγες μόλις ημέρες μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου συζητήθηκε η αυξημένη παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν.

Η Κίνα, που φιλοξενεί τις συνομιλίες, εμφανίζεται ως ρυθμιστικός παράγοντας στο ζήτημα, ενώ η Ρωσία, μετά τη στρατηγική της συμμαχία με το Ιράν, ενισχύει τη στήριξή της προς την Τεχεράνη. Από την άλλη, οι ΗΠΑ και οι δυτικοί σύμμαχοι επιχειρούν να εμποδίσουν την περαιτέρω πυρηνική πρόοδο του Ιράν, κάνοντας λόγο για ουσιαστική απειλή ασφάλειας.

Η συνάντηση στο Πεκίνο αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία, καθώς συμπίπτει με πληροφορίες ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αποστείλει επιστολή στο Ιράν, μέσω αραβικού διαύλου, επιδιώκοντας να επαναφέρει τις διαπραγματεύσεις για μια νέα πυρηνική συμφωνία. Η Τεχεράνη, ωστόσο, επιμένει στη στρατηγική της, έχοντας ήδη αυξήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο 60%, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Δύσης.

Οι πρωταγωνιστές και τα διακυβεύματα

• Η Κίνα διατηρεί στρατηγικές σχέσεις τόσο με τη Ρωσία όσο και με το Ιράν, επιδιώκοντας να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή και να αυξήσει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή.
• Η Ρωσία, μετά την υπογραφή συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας με το Ιράν τον Ιανουάριο, συνεχίζει να εμβαθύνει τις σχέσεις της με την Τεχεράνη, σε μια περίοδο που η Μόσχα αντιμετωπίζει κυρώσεις λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
• Το Ιράν βλέπει τις συνομιλίες ως ευκαιρία να ενισχύσει τη διεθνή υποστήριξή του και να προωθήσει τις θέσεις του εν μέσω έντονων πιέσεων από τις δυτικές δυνάμεις.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Μα Τζαοσού, θα προεδρεύσει της συνάντησης, στην οποία θα συμμετέχουν οι Ρώσοι και Ιρανοί υφυπουργοί Εξωτερικών.

ΗΠΑ – Ιράν: Παρασκηνιακές διαβουλεύσεις και η επιστολή Τραμπ

Παράλληλα, στο διπλωματικό παρασκήνιο, μια εξέλιξη φέρνει νέα δεδομένα:
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει αποστείλει επιστολή προς την ιρανική ηγεσία, η οποία αναμένεται να παραδοθεί σύντομα στην Τεχεράνη μέσω αραβικής χώρας.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ξεκαθάρισε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η χώρα δεν θα εκφοβιστεί να διαπραγματευτεί, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν ότι η επιστολή στοχεύει σε νέα πυρηνική συμφωνία.

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ αποχώρησε το 2018 από την πυρηνική συμφωνία του 2015, επαναφέροντας βαριές κυρώσεις στην Τεχεράνη. Ως απάντηση, το Ιράν άρχισε σταδιακά να αποσύρεται από τις δεσμεύσεις της συμφωνίας, αυξάνοντας τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Διεθνείς αντιδράσεις και κλιμάκωση της έντασης

Η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ πραγματοποιήθηκε μετά από αίτημα έξι χωρών (ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Ελλάδα, Παναμάς και Νότια Κορέα), εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την πυρηνική πρόοδο του Ιράν.

Το Ιράν, από την πλευρά του, επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, παρά τις προειδοποιήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) ότι το επίπεδο εμπλουτισμού πλησιάζει επικίνδυνα το όριο παραγωγής πυρηνικών όπλων.

Την ίδια στιγμή, το Ιράν ετοιμάζεται για πέμπτο γύρο συνομιλιών με τις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν στην πυρηνική συμφωνία του 2015 (Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία), ενώ η τριμερής συνάντηση στο Πεκίνο θεωρείται καθοριστική για την επόμενη φάση των διπλωματικών εξελίξεων.

Προς νέα πυρηνική συμφωνία ή σε αδιέξοδο;

Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι:

• Η Κίνα και η Ρωσία ενδέχεται να στηρίξουν το Ιράν σε ενδεχόμενες νέες διαπραγματεύσεις.
• Η Ουάσινγκτον πιέζει για μια ανανεωμένη πυρηνική συμφωνία, αλλά το Ιράν δείχνει διστακτικό.
• Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις προσπαθούν να διατηρήσουν μια ισορροπημένη στάση, επιδιώκοντας μια λύση μέσω διαλόγου.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η συνάντηση στο Πεκίνο θα αποτελέσει κομβικό σημείο για το μέλλον των διεθνών σχέσεων και της γεωπολιτικής σταθερότητας στη Μέση Ανατολή.

Διαβάστε επίσης: Ιράν, Ρωσία και Κίνα σε κοινή στρατιωτική επίδειξη ισχύος στον Ινδικό Ωκεανό