GSI: Tο διπλωματικό χαρτί του Ισραήλ παίζει η Ελλάδα στην προσπάθειά της να επανεκκινήσει το έργο της Διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, που έχει παγώσει, λόγω του γεωπολιτικού κινδύνου – δηλαδή λόγω της Τουρκίας, που εμποδίζει τις έρευνες βυθού στα διεθνή ύδατα.
GSI: Συναινετικό κλίμα για την ενεργειακή διασύνδεση και το κόστος του έργου
Αν και από τον Οκτώβριο έπρεπε να προχωρήσουν στα διεθνή ύδατα τα ερευνητικά σκάφη για τις έρευνες βυθού για την πόντιση του καλωδίου, η έντονη αντίδραση της Τουρκίας τα εμπόδισε, με αποτέλεσμα το έργο να μην μπορεί να προχωρήσει.
Έτσι, φτάσαμε πριν λίγες ημέρες στην απόφαση του υπουργείου Ενέργειας, σε συναίνεση με την Nexans, να προστατέψει τον ΑΔΜΗΕ από το οικονομικό ρίσκο, και να σταματήσει τις μηνιαίες πληρωμές στη γαλλική εταιρεία.
Οι άτυπες επαφές με την Τουρκία για το θέμα, δεν έφεραν αποτέλεσμα μέχρι σήμερα, και πλέον η ελληνική πλευρά αξιοποιεί τον παράγοντα Ισραήλ.
Η σημερινή συνάντηση στην Αθήνα
Η σημερινή συνάντηση στην Αθήνα των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ —Γιώργου Γεραπετρίτη, Κωνσταντίνου Κόμπου και Γκίντεον Σαάρ— γίνεται στο πλαίσιο της τακτικής τριμερούς συνεργασίας, αλλά ταυτόχρονα σηματοδοτεί μια νέα προσέγγιση: την ενεργή εμπλοκή του Ισραήλ στο έργο, και ειδικότερα στη διπλωματική αντιμετώπιση του γεωπολιτικού κινδύνου.
Εξάλλου, το Ισραήλ, σε κάθε ευκαιρία επισημαίνει τη σημασία του έργου, που θα το βγάλει από την ενεργειακή απομόνωση, ενώ είναι μια χώρα που έχει άριστες σχέσεις με τη νέα ηγεσία του Λευκού Οίκου, κάτι που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για να ξεπεραστεί το σημερινό αδιέξοδο.
Τα φώτα στραμμένα στην τριμερή
Η συνάντηση των τριών υπουργών Εξωτερικών θα διεξαχθεί σήμερα στις 1:30 μ.μ. και θα εστιασθεί στην ενίσχυση της τριμερούς συνεργασίας, καθώς και στις διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις με επίκεντρο την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.
Ο κ. Γεραπετρίτης θα έχει διμερείς συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ, Gideon Sa’ar, στις 12:45 μ.μ. και με τον υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Κόμπο, στις 4:30 μ.μ.
Στις 3:30 μ.μ. θα πραγματοποιηθούν κοινές δηλώσεις των υπουργών Εξωτερικών προς τον Τύπο.
Μια δημόσια δήλωση στήριξης από την πλευρά του Ισραήλ, θα έχει τη σημασία της, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλες τριμερείς συναντήσεις. Ήδη προγραμματίζεται νέα τριμερής συνάντηση στην Ιερουσαλήμ στις αρχές Απριλίου.
Ισχυρή δέσμευση
Ενδεικτική των προθέσεων του Ισραήλ και της σημασίας που αποδίδει στο έργο, είναι και η πρόσφατη συνέντευξη του Ισραηλινού πρέσβη στην Αθήνα, Νόαμ Κατζ, στον ιστότοπο Geotrends, όπου επανέλαβε τη δέσμευση των τριών χωρών στην προώθηση της συμφωνίας. Όπως δήλωσε, «Δεν έχω συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, αλλά υπάρχει ισχυρή δέσμευση από την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Κύπρο να προωθήσουν αυτή τη συμφωνία. Είναι ένα έργο που θα δημιουργήσει μια πραγματική σύνδεση. Σε σύγκριση με άλλες πρωτοβουλίες διαδρόμου, αυτή είναι πιο κοντά στην υλοποίηση, αν και απομένουν πολλά βήματα. Υπάρχει τόσο κυβερνητική όσο και εμπορική δέσμευση και ελπίζω ότι θα υλοποιηθεί σύντομα».
Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει τα σενάρια ότι το Ισραήλ σκοπεύει να παίξει πιο ενεργό ρόλο, κάτι που ίσως επιβεβαιωθεί και με επίσημη δήλωση στήριξης κατά τη διάρκεια της αυριανής συνάντησης.
Υπενθυμίζεται ότι κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα στις 23 Δεκεμβρίου του 2024, ο Ισραηλινός υπουργός Ενέργειας και Υποδομών Ελι Κοέν, είχε δηλώσει ότι «θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να προωθήσουμε την ηλεκτρική διασύνδεση».
Τότε, στις 23/12/2024, ο Ελι Κοέν και ο Θεόδωρος Σκυλακάκης είχαν υπογράψει διακυβερνητική συμφωνία για την προώθηση της περιφερειακής ενεργειακής σταθερότητας, καθώς και καινοτόμων ενεργειακών έργων που αφορούν στην Ανατολική Μεσόγειο και ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η στρατηγική συμφωνία με το Ισραήλ περιλάμβανε και τη δημιουργία ενός “πράσινου” διαδρόμου ηλεκτρικής ενέργειας από το Ισραήλ προς την ΕΕ, μέσω της Ελλάδας, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Μ.Η.Τ. 242183