Wall Street σε ελεύθερη πτώση: Οι δασμοί Τραμπ φέρνουν ύφεση και στασιμοπληθωρισμό – Η αγορά αντιδρά – Το οικονομικό ρίσκο μεγαλώνει

Ο αρχικός ενθουσιασμός των επενδυτών για τη δεύτερη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει τη θέση του σε ανησυχία και αβεβαιότητα. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές, που πόνταραν σε μια νέα περίοδο οικονομικής ανάπτυξης, βλέπουν τώρα τις προσδοκίες τους να διαψεύδονται, καθώς η πολιτική των δασμών δημιουργεί αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Ο δείκτης S&P 500, αφού έφτασε σε ιστορικό υψηλό στις 19 Φεβρουαρίου, βυθίστηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες, χάνοντας πάνω από 10% της αξίας του και επιστρέφοντας στα επίπεδα που είχε έξι μήνες πριν. Οι αγορές, που ήλπιζαν ότι οι δασμοί θα ήταν απλώς διαπραγματευτικό χαρτί, συνειδητοποιούν πλέον ότι ο Τραμπ είναι αποφασισμένος να επιβάλει ένα πιο προστατευτικό οικονομικό μοντέλο.

Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να προχωρήσει στην εφαρμογή νέων δασμών στα εισαγόμενα προϊόντα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Η Κίνα, ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασαν με αντίμετρα, επιβάλλοντας δασμούς στις αμερικανικές εξαγωγές, δυσχεραίνοντας την επιχειρηματική δραστηριότητα στις ΗΠΑ. Παράλληλα, οι αυξημένες τιμές στις εισαγωγές δημιουργούν φόβους για αναζωπύρωση του πληθωρισμού, γεγονός που επιβαρύνει το καταναλωτικό κλίμα.

Οι μόνοι κερδισμένοι; Οι εταιρείες ενέργειας και κοινής ωφέλειας, καθώς τα έσοδά τους δεν εξαρτώνται από την πορεία της οικονομίας.

Στασιμοπληθωρισμός και φόβοι ύφεσης

Οι επενδυτές ανησυχούν ότι η οικονομία των ΗΠΑ θα εισέλθει σε φάση στασιμοπληθωρισμού, όπου ο συνδυασμός χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ήδη, οι μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες έχουν αρχίσει να αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για την πορεία του ΑΕΠ, ενώ οι εταιρείες που πλήττονται από τις αυξημένες τιμές στις πρώτες ύλες προειδοποιούν για μείωση των κερδών τους.

Ο αγροτικός τομέας είναι από τους πρώτους που νιώθουν τις επιπτώσεις του εμπορικού πολέμου. Οι Αμερικανοί παραγωγοί σόγιας και καλαμποκιού βλέπουν τις εξαγωγές τους να μειώνονται σημαντικά, καθώς η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής τους, έχει επιβάλει αντίμετρα στις εισαγωγές τους. Την ίδια στιγμή, το κόστος παραγωγής αυξάνεται λόγω των δασμών σε βασικά εφόδια, όπως τα λιπάσματα και τα γεωργικά μηχανήματα.

 Οι κινεζικοί δασμοί 10% στον Φεβρουάριο και 10% στον Μάρτιο έχουν φέρει τον αγροτικό τομέα σε οριακό σημείο.

Η κυβέρνηση του Τραμπ προσπαθεί να υποβαθμίσει τις ανησυχίες, αλλά οι αγρότες – παραδοσιακοί υποστηρικτές του – αρχίζουν να αντιδρούν.

Στην αμερικανική βιομηχανία, η κατάσταση είναι εξίσου δύσκολη. Οι δασμοί 25% στον χάλυβα και το αλουμίνιο, που εφαρμόστηκαν ανεξαρτήτως χώρας προέλευσης, έχουν οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών για πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις, επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής. Παρά τις προσδοκίες ότι αυτό θα ωφελήσει τους εγχώριους παραγωγούς, τα αρχικά στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότερες εταιρείες απλώς μετακυλίουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές.

Η αντίδραση του Τραμπ και η κλιμάκωση των μέτρων

Παρά τις προειδοποιήσεις από τις αγορές και τις επιχειρήσεις, ο Τραμπ εμφανίζεται ανυποχώρητος. Έχει ήδη ανακοινώσει νέα μέτρα που θα τεθούν σε ισχύ στις 2 Απριλίου, τα οποία περιλαμβάνουν πρόσθετους δασμούς σε αυτοκίνητα, φάρμακα και αγροτικά προϊόντα. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η πολιτική είναι απαραίτητη για να αποκαταστήσει την ανταγωνιστικότητα της αμερικανικής οικονομίας, ακόμα κι αν σημαίνει βραχυπρόθεσμο «πόνο».

Νέοι δασμοί στις 2 Απριλίου

• Ανταποδοτικοί δασμοί σε όλες τις χώρες, με «απόλυτη αντιστοιχία» στις επιβαρύνσεις που επιβάλλουν στα αμερικανικά προϊόντα.
• Ειδικοί δασμοί σε στρατηγικούς κλάδους, όπως τα αυτοκίνητα, τα φάρμακα και τα αγροτικά προϊόντα.
• Από τις 13 Μαρτίου, τέθηκαν ήδη σε εφαρμογή δασμοί 25% στον χάλυβα και το αλουμίνιο, ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσης.

Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν λαμβάνει αποφάσεις με βάση τις διακυμάνσεις των αγορών, αλλά στη βάση του μακροπρόθεσμου συμφέροντος της οικονομίας. Παρόλα αυτά, η πτώση του χρηματιστηρίου και η αβεβαιότητα στις επιχειρήσεις δείχνουν ότι η πολιτική αυτή μπορεί να έχει μεγαλύτερες αρνητικές συνέπειες από αυτές που αρχικά εκτιμήθηκαν.

Ο ίδιος ο Τραμπ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο προσωρινής ύφεσης, ωστόσο επιμένει ότι οι ΗΠΑ θα ωφεληθούν μακροπρόθεσμα. Η ιστορική εμπειρία, ωστόσο, δείχνει ότι οι εμπορικοί πόλεμοι σπάνια οδηγούν στα επιθυμητά αποτελέσματα, ενώ συνήθως προκαλούν μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που προσπαθούν να λύσουν.

• Ορισμένες βιομηχανίες, όπως ο χάλυβας, μπορεί να ωφεληθούν.
• Κάποιες εταιρείες ίσως μεταφέρουν παραγωγή στις ΗΠΑ.
• Αλλά συνολικά, η οικονομία βιώνει ήδη σοβαρούς τριγμούς.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η αμερικανική οικονομία μπορεί να αντέξει τις πιέσεις που προκύπτουν από αυτή τη στρατηγική ή αν τελικά ο Τραμπ θα αναγκαστεί να κάνει πίσω μπροστά στον κίνδυνο ύφεσης. Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για το μέλλον του εμπορικού πολέμου και τις επιπτώσεις του στις διεθνείς αγορές.

Διαβάστε επίσης: Ριμπάουντ στη Wall Street, αλλά το sell-off άφησε βαθιές πληγές