Πότε και πού είπε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης τη φράση «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους»

Η φράση «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους» αποδίδεται στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και συνδέεται με τις προσπάθειες του να διατηρήσει το επαναστατικό φρόνημα των Ελλήνων κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821. Ειπώθηκε σε μια περίοδο που ο Αγώνας αντιμετώπιζε σοβαρές προκλήσεις, κυρίως λόγω των στρατιωτικών επιτυχιών του Ιμπραήμ Πασά στην Πελοπόννησο και της διάδοσης του «προσκυνήματος» – της υποταγής, δηλαδή, των Ελλήνων στον Οθωμανό ηγεμόνα.

Η πρώτη αναφορά στη φράση αυτή εντοπίζεται το 1822, όταν ο Κολοκοτρώνης έστειλε επιστολή προς τα χωριά της Λιοδώρας, καλώντας τους κατοίκους να συστρατευθούν μαζί του στην πολιορκία της Πάτρας. Σε αυτήν, προειδοποιούσε ότι όποιος δεν ανταποκρινόταν στο κάλεσμα θα αντιμετώπιζε σκληρές συνέπειες, δηλώνοντας ότι θα επιβαλλόταν «φωτιά και τσεκούρι» σε όσους δεν πολεμούσαν για την απελευθέρωση της πατρίδας.

Ωστόσο, η φράση έλαβε ιδιαίτερη βαρύτητα το 1826, όταν η Επανάσταση βρισκόταν σε κρίσιμο σημείο. Ο Ιμπραήμ είχε ήδη καταλάβει μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου, καταστρέφοντας χωριά και αιχμαλωτίζοντας τους κατοίκους. Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, πολλοί Έλληνες εξαναγκάστηκαν ή επέλεξαν να προσκυνήσουν, δηλώνοντας υποταγή στον σουλτάνο μέσω των λεγόμενων «προσκυνοχαρτιών». Οι πράξεις αυτές θεωρήθηκαν προδοσία του Αγώνα και κίνδυνος για τη συνέχισή του.

Αντιδρώντας σε αυτή την κατάσταση, ο Κολοκοτρώνης εξαπέλυσε εκστρατεία κατά των «προσκυνημένων», με σκοπό να καταπνίξει κάθε προσπάθεια υποταγής στους Οθωμανούς. Η φράση του, που έμεινε στην ιστορία, δεν ήταν απλώς μια πολεμική ιαχή, αλλά μια προειδοποίηση πως η Επανάσταση δεν θα ανεχόταν την υποταγή και ότι όποιος δεν πολεμούσε για την ελευθερία της Ελλάδας, θα θεωρούνταν εχθρός της.

Η φράση «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους» διατηρεί τη σημασία της μέχρι και σήμερα, χρησιμοποιούμενη συχνά για να εκφράσει την απόλυτη αντίθεση στην υποταγή και την προδοσία.