Για εξαγωγείς όπως ο Ράιαν Ζόου, το μήνυμα ήταν σαφές: μεταφέρετε την παραγωγή στην Αμερική ή κινδυνεύετε να βγείτε από την αγορά.
Για εβδομάδες, ο 38χρονος επιχειρηματίας από την ανατολική Κίνα δουλεύει 14ωρες βάρδιες προσπαθώντας να ανοίξει το πρώτο εργοστάσιο της εταιρείας του στο Ντάλας πριν έρθει η καλοκαιρινή ζέστη.
Είναι ένας αγώνας ενάντια στον χρόνο — και στους δασμούς.
Η επιχείρηση του Ζόου, που παράγει κούπες και μπλουζάκια με εξατομικευμένες εκτυπώσεις, ανθούσε παλαιότερα στέλνοντας καθημερινά χιλιάδες μικρά δέματα στις ΗΠΑ. Όμως, όλα άλλαξαν όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αύξησε δραστικά τους δασμούς στις κινεζικές εισαγωγές, επιβάλλοντας δασμούς ύψους 145% σε μεγάλη γκάμα προϊόντων. Το Πεκίνο απάντησε με δασμούς 125% στις αμερικανικές εισαγωγές.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν το 95% της αγοράς μας», δήλωσε ο Ζόου. «Δεν μπορούμε να τις χάσουμε».
Ο εμπορικός πόλεμος φτάνει στο αποκορύφωμα
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ έχει επιβάλει εκτεταμένες αυξήσεις δασμών στα κινεζικά προϊόντα, με μέσο όρο 145%. Η Κίνα απάντησε με δασμούς 125%, βαθαίνοντας τη σύγκρουση μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών στον κόσμο.
Σύμφωνα με το Peterson Institute for International Economics, αυτές οι αυξήσεις είναι από τις πιο επιθετικές από τη δεκαετία του 1930 και ήδη αναδιαμορφώνουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Για τον Ζόου, η ζημιά ήταν διπλή: εκτός από τους υψηλούς δασμούς, η Ουάσινγκτον κατάργησε τον “κανόνα de minimis”, που επέτρεπε σε χαμηλής αξίας αποστολές να εισέρχονται αφορολόγητες στις ΗΠΑ. Πλέον, κάθε μικρό δέμα υπόκειται σε δασμό 90%, καταρρίπτοντας το κόστος παραγωγής του.
Ίδρυση εργοστασίων στις ΗΠΑ
Το νέο εργοστάσιο του Ζόου στο Ντάλας, το οποίο αναμένεται να ανοίξει τον Μάιο, θα εκτελεί μόνο τα πιο βασικά στάδια παραγωγής. “Το εργατικό κόστος εδώ είναι πολύ υψηλό και οι κανονισμοί αυστηροί”, είπε. “Στην Κίνα, ένα προϊόν περνά από δέκα στάδια. Στο Ντάλας θα κάνουμε μόνο ένα ή δύο”.
Άλλες κινεζικές επιχειρήσεις κάνουν παρόμοιες κινήσεις. Ο Ζου Νινγκ, σύμβουλος που βοηθά εταιρείες να μεταφέρουν την παραγωγή τους στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι έχει κατακλυστεί από αιτήματα. “Η αυτοματοποίηση είναι το κλειδί”, είπε. “Οι αμερικανικοί μισθοί είναι υψηλοί και η αποδοτικότητα των εργαζομένων δεν είναι πάντα συγκρίσιμη με αυτή της Κίνας”.
Ο Λέο Λι, κατασκευαστής ηλεκτρονικών από τη Σεντζέν, άνοιξε πρόσφατα ένα εργοστάσιο στο Ρίνο της Νεβάδα, το οποίο επικεντρώνεται στη συναρμολόγηση αισθητήρων — μια πιο απλή και λιγότερο εργασιοβόρα διαδικασία.
Όμως, δεν είναι όλα ιδανικά. Η προμήθεια πρώτων υλών στις ΗΠΑ είναι δύσκολη και ακριβή. “Η εφοδιαστική αλυσίδα εδώ δεν είναι τόσο ολοκληρωμένη”, δήλωσε ο Λι. Ωστόσο, όπως και ο Ζόου, θεωρεί ότι η εγγύτητα με τους πελάτες αξίζει τον κόπο. “Το κόστος μας θα αυξηθεί, αλλά όχι όσο θα αυξανόταν με τους δασμούς. Ο στόχος είναι η επιβίωση — και η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας”.
Αντεπίθεση της Κίνας με σπάνιες γαίες
Ενώ τα εργοστάσια μεταφέρονται δυτικά, η Κίνα αντεπιτίθεται σε άλλο πεδίο: τις σπάνιες γαίες. Επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές γαλλίου, γερμανίου και άλλων κρίσιμων μετάλλων για τη βιομηχανία μικροτσίπ και πράσινης ενέργειας. Αυτό έχει προκαλέσει ανησυχία στους Αμερικανούς κατασκευαστές, οι οποίοι στρέφονται πλέον σε προμηθευτές όπως η Αυστραλία και ο Καναδάς.
Η Κίνα χαρακτήρισε το μέτρο “αναγκαίο αντίμετρο” απέναντι στον “οικονομικό εκφοβισμό” των ΗΠΑ, εντείνοντας τους φόβους ότι ο εμπορικός πόλεμος θα εξελιχθεί σε τεχνολογική σύγκρουση.
Τι έπεται;
Παρά τις δυσκολίες, πολλοί Κινέζοι επιχειρηματίες παραμένουν αφοσιωμένοι στην αγορά των ΗΠΑ. “Όσο το δολάριο παραμένει κυρίαρχο, η Αμερική θα είναι η μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά στον κόσμο”, λέει ο Ζόου.
Οι ειδικοί προβλέπουν κύμα κινεζικών επενδύσεων στην αμερικανική βιομηχανία, ιδίως σε κλάδους όπως τα πετροχημικά, όπου πρώτες ύλες παλαιότερα αποστέλλονταν στην Κίνα για επεξεργασία.
Ο Γε Γινγκμίν, ιδρυτής της συμβουλευτικής Chem1 με έδρα το Πεκίνο, δήλωσε ότι το παλιό μοντέλο δεν είναι πλέον βιώσιμο. “Βλέπουμε κινεζικές εταιρείες να ετοιμάζονται να επενδύσουν σοβαρά σε μέρη όπως το Τέξας”, είπε, αναφέροντας ότι και η δική του εταιρεία ανοίγει γραφείο στο Χιούστον.
Παράλληλα, ακούγονται ψίθυροι για πιθανή αποκλιμάκωση. Ο Τραμπ παραδέχθηκε πρόσφατα ότι τα τρέχοντα επίπεδα δασμών είναι “μη βιώσιμα”, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για επικείμενες διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, η Κίνα χαρακτήρισε τις σχετικές αναφορές ως “ψευδείς ειδήσεις” και δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημες συνομιλίες.
Για τον Ζόου, αυτό δεν αλλάζει το σχέδιο. “Ήδη σχεδιάζαμε να έρθουμε εδώ”, είπε. “Ο εμπορικός πόλεμος απλώς μας έκανε να κινηθούμε πιο γρήγορα. Τώρα, είμαστε εδώ για να μείνουμε”.
Μ.Η.Τ. 242183