Σε μια περίοδο όπου η κοινωνική πίεση εντείνεται και το κόστος ζωής παραμένει υψηλό, η παρέμβαση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, για τις τράπεζες δεν είναι ούτε εύκολη ούτε λαϊκιστική — είναι πολιτικά αναγκαία.
Με το άρθρο του στο «Βήμα», θέτει ένα ζήτημα που για χρόνια αποφεύγεται: τη σχέση μεταξύ τραπεζικής κερδοφορίας και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν σήμερα ισχυρή κερδοφορία, αξιοποιώντας σε μεγάλο βαθμό τη διεύρυνση των επιτοκιακών περιθωρίων. Την ίδια στιγμή, οι καταθέτες συνεχίζουν να λαμβάνουν εξαιρετικά χαμηλές αποδόσεις, ενώ η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση παραμένει περιορισμένη. Αυτή η ασυμμετρία δεν μπορεί να αγνοείται ούτε να δικαιολογείται επ’ αόριστον με αναφορές στο παρελθόν.
Η επίκληση της δεκαετούς κρίσης και των ζημιών — όσο βάσιμη κι αν είναι ιστορικά — δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμο άλλοθι. Οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν επανειλημμένα με τη στήριξη της κοινωνίας και των φορολογουμένων. Είναι εύλογο, λοιπόν, σε περιόδους υψηλής κερδοφορίας να τίθεται ζήτημα ανταποδοτικότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση για στοχευμένη έκτακτη φορολόγηση δεν συνιστά «τιμωρία» της επιχειρηματικότητας, αλλά εργαλείο εξισορρόπησης. Άλλωστε, αντίστοιχες παρεμβάσεις έχουν εφαρμοστεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς να οδηγήσουν σε αποσταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος.
Παράλληλα, η κριτική για τη χαμηλή πιστωτική επέκταση προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αγγίζει μια πραγματική στρέβλωση. Ακόμη και αν υπάρχουν ζητήματα πιστοληπτικής ικανότητας, το τραπεζικό σύστημα οφείλει να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στην ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας, ιδίως σε μια χώρα όπου οι ΜμΕ αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της παραγωγικής δραστηριότητας.
Η παρέμβαση του Νίκος Ανδρουλάκης δεν εξαντλείται στη φορολογία. Αναδεικνύει την ανάγκη για μια συνολικότερη επαναρύθμιση της σχέσης κράτους–τραπεζών–κοινωνίας. Σε τελική ανάλυση, το ερώτημα δεν είναι αν οι τράπεζες πρέπει να είναι κερδοφόρες — αυτό είναι αυτονόητο. Το ερώτημα είναι αν αυτή η κερδοφορία συμβαδίζει με το δημόσιο συμφέρον.
Και σε αυτό το ερώτημα, η πολιτική δεν μπορεί να παραμένει σιωπηλή.
Ανδρουλάκης: «Εμείς έχουμε πρόγραμμα, δεν είμαστε ένα κόμμα μονοπρόσωπο»
Μ.Η.Τ. 242183