Ευρωπαϊκές τράπεζες: Εθνικά συμφέροντα φρενάρουν τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις, ενώ η UniCredit κινείται ενεργά με το βλέμμα στην Ελλάδα

Ένα χρόνο μετά το κύμα εχθρικών εξαγορών που αναζωπύρωσε τις ελπίδες για ενοποίηση του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη. Παρά το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι κεφαλαιακά ισχυρές και γεμάτες ρευστότητα, τα μεγάλα διασυνοριακά deals παραμένουν ζητούμενο, με πολιτικά και ρυθμιστικά εμπόδια να καθυστερούν ή να ακυρώνουν τις πιο φιλόδοξες κινήσεις.

Η UniCredit είδε τα σχέδιά της να ναυαγούν τόσο για την Commerzbank λόγω αντίδρασης του Βερολίνου όσο και για την Banco BPM, μετά την επιβολή περιορισμών από τη Ρώμη. Η BBVA, αν και κατάφερε να υπερβεί τις κυβερνητικές αντιρρήσεις, βρέθηκε αντιμέτωπη με τη σθεναρή αντίσταση των μετόχων της Banco Sabadell, απορρίπτοντας την προσφορά των 16,3 δισ. ευρώ ως χαμηλή. Παρά τις αποτυχίες, νέες κινήσεις διαμορφώνουν το σκηνικό σε εθνικό επίπεδο: η Banca Monte dei Paschi di Siena εξαγόρασε τη Mediobanca με την υποστήριξη της ιταλικής κυβέρνησης, ενώ το ολλανδικό σχέδιο μείωσης της συμμετοχής του Δημοσίου στην ABN Amro έχει ανοίξει τη συζήτηση για νέα στρατηγική συμφωνία.

Ισπανία: BBVA, Sabadell και η νέα τάξη πραγμάτων

Το ισπανικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων. Η BBVA, επιδιώκοντας να εξισορροπήσει την έκθεσή της στις αναδυόμενες αγορές, προσπάθησε να εξαγοράσει τη Sabadell, χωρίς ωστόσο τη στήριξη της κυβέρνησης. Η αποτυχημένη προσέγγιση έφερε αλυσιδωτές αντιδράσεις: η Sabadell πούλησε τη βρετανική θυγατρική TSB στη Banco Santander, η οποία από την πλευρά της προχωρά σε αναδιάρθρωση των διεθνών δραστηριοτήτων της, αποχωρώντας από την Πολωνία.

Την ίδια στιγμή, η CaixaBank αναζήτησε διέξοδο στην Πορτογαλία, επιχειρώντας την εξαγορά της Novo Banco, χωρίς όμως επιτυχία. Η πιθανότητα ισπανικού ελέγχου σε πορτογαλική τράπεζα προκάλεσε εκ νέου ανησυχίες στη Λισαβόνα για απώλεια εγχώριας αυτονομίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Ιταλία: Οι συμφωνίες των ισχυρών

Η Ιταλία παραμένει το «θερμότερο» πεδίο συγχωνεύσεων στην Ευρώπη, με την UniCredit του Αντρέα Ορσέλ να πρωταγωνιστεί. Παρά το ναυάγιο της προσφοράς για την Banco BPM, ο ιταλικός τραπεζικός χάρτης μετασχηματίζεται ραγδαία. Η Monte Paschi εξασφάλισε την πλειοψηφία στη Mediobanca, σε μια συμφωνία αξίας άνω των 17 δισ. ευρώ, ενώ οι μεγαλομέτοχοι Ντελ Βέκιο και Καλτατζιρόνε έχουν αποκτήσει αυξημένη επιρροή, επηρεάζοντας τις ισορροπίες τόσο στις τράπεζες όσο και στην Assicurazioni Generali.

Η ελληνική διάσταση

Στην Ελλάδα, η UniCredit πέτυχε εκεί που αλλού απέτυχε, με την εξαγορά ποσοστού στην Alpha Bank, που ανοίγει τον δρόμο για συγχώνευση των ρουμανικών δραστηριοτήτων των δύο τραπεζών. Η συμφωνία αυτή χαιρετίστηκε από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία επιδιώκει την ομαλή αποεπένδυση του Δημοσίου από το τραπεζικό σύστημα. Αντίθετα, η Γερμανία συνεχίζει να μπλοκάρει τις φιλοδοξίες της UniCredit για την Commerzbank, με τον Ορσέλ να εκτιμά ότι μια ολοκληρωμένη πρόταση ενδέχεται να χρειαστεί έως και το 2027.

Γερμανία και Γαλλία: πολιτική σταθερότητα, επιχειρηματική αδράνεια

Η γερμανική κυβέρνηση παραμένει απρόθυμη να παραχωρήσει έλεγχο στη Commerzbank, την οποία είχε διασώσει μετά την κρίση. Οι Deutsche Bank και Commerzbank περιορίζονται σε μικρότερες εξαγορές, όπως η αγορά της Numis Corp. από τη Deutsche Bank, η μεγαλύτερη της τελευταίας δεκαετίας. Ωστόσο, ο έντονος εγχώριος ανταγωνισμός από συνεταιριστικές τράπεζες και νέους διεθνείς παίκτες, όπως η JPMorgan Chase, δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στα περιθώρια κέρδους.

Στη Γαλλία, η BNP Paribas και η Societe Generale επιλέγουν στοχευμένες κινήσεις («bolt-on deals»). Η BNP Paribas έχει ήδη επενδύσει στον επενδυτικό βραχίονα της AXA, ενισχύοντας τη θέση της στη διαχείριση περιουσίας, ενώ η Credit Agricole εξετάζει το ενδεχόμενο περαιτέρω συγχώνευσης της συμμετοχής της στην Banco BPM με τις δικές της ιταλικές δραστηριότητες.

Το βλέμμα στις ΗΠΑ και η «ατελής» ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση

Η συνεχιζόμενη απουσία πλήρους τραπεζικής ένωσης στην ΕΕ εξακολουθεί να εμποδίζει τις διασυνοριακές συμφωνίες μεγάλης κλίμακας. Παρά τις πιέσεις των Βρυξελλών, η πολιτική βούληση διαφέρει σημαντικά μεταξύ κρατών. Οι αναλυτές της Fidelity International επισημαίνουν ότι η στασιμότητα μπορεί να αποδειχθεί πιο επικίνδυνη από τις αποτυχημένες εξαγορές, καθώς οι τράπεζες κινδυνεύουν να μείνουν πίσω έναντι των αμερικανικών κολοσσών της Wall Street.

Η Ευρώπη βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση: πώς να προχωρήσει σε μια πραγματική ενοποίηση του τραπεζικού της τομέα, χωρίς να θίξει τα εθνικά συμφέροντα και τη χρηματοπιστωτική κυριαρχία των κρατών-μελών.

Διαβάστε επίσης: Η Moody’s ανέβασε την Alpha στο Baa1 – Τα NPE στο 3,5%, νέα έσοδα με UniCredit