Μετά από δύο ισχυρές χρονιές, ο εσωτερικός τουρισμός στις ΗΠΑ δείχνει σημάδια κόπωσης. Οι δαπάνες για ταξίδια μειώνονται κυρίως στα χαμηλά εισοδήματα – Τα νέα δεδομένα

Μετά από δύο σερί χρονιές ισχυρής μεταπανδημικής ανάκαμψης, ο εγχώριος τουρισμός στις ΗΠΑ δείχνει σημάδια κόπωσης. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσε το Bank of America Institute δείχνουν μείωση στις δαπάνες για ταξίδια εντός ΗΠΑ κατά τους πρώτους μήνες του 2025, σηματοδοτώντας μια περίοδο αναμονής και επαναξιολόγησης από πλευράς καταναλωτών.

Οι δαπάνες για διαμονή, μεταφορές και τουριστικές δραστηριότητες μειώνονται ήδη από το πρώτο τρίμηνο του 2025, κυρίως στα χαμηλότερα εισοδήματα. Την ίδια ώρα, καταγράφεται στροφή ορισμένων Αμερικανών ταξιδιωτών – κυρίως από τα υψηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα – προς διεθνείς προορισμούς όπως η Ευρώπη. Όμως αυτή η μετατόπιση δεν αρκεί για να αντισταθμίσει την πτώση στη συνολική τουριστική ψυχολογία.

Η ταξιδιωτική βιομηχανία είναι κομβική για την αμερικανική οικονομία: αντιστοιχεί περίπου στο 3% του ΑΕΠ και απασχολεί πάνω από 6,5 εκατομμύρια εργαζόμενους. Η «έκρηξη» μεταπανδημικών ταξιδιών του 2023 και 2024 είχε ενισχύσει τον τομέα, όμως η δυναμική αυτή δείχνει να φθίνει.

Δείκτες που υποχωρούν: κατανάλωση, εμπιστοσύνη, κίνηση

Η κόπωση αποτυπώνεται σε όλα τα επίπεδα:

• Οι δαπάνες για διαμονή είναι μειωμένες κατά 2,5% σε σχέση με το 2024.

• Οι πληρωμές σε τουριστικές δραστηριότητες (θεματικά πάρκα, αξιοθέατα, κλαμπ) παρουσιάζουν παρόμοια μείωση.

• Οι αεροπορικές δαπάνες έχουν υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, κατά περίπου 6%.

Παρότι ορισμένες από αυτές τις μειώσεις ενδέχεται να οφείλονται σε χαμηλότερες τιμές – όπως στα αεροπορικά εισιτήρια που εμφάνισαν πτώση 4% τον Φεβρουάριο – η γενικότερη εικόνα παραπέμπει σε συγκράτηση των νοικοκυριών.

Οι δείκτες καταναλωτικής εμπιστοσύνης και ψυχολογίας έχουν επίσης επιδεινωθεί. Σύμφωνα με μετρήσεις των πανεπιστημίων Michigan και Conference Board, η αίσθηση οικονομικής ασφάλειας των Αμερικανών έχει υποχωρήσει από τις αρχές του έτους.

Ποιοι μειώνουν τα ταξίδια – και γιατί

Η γεωγραφική και κοινωνική κατανομή της επιβράδυνσης είναι άνιση:

• Τα χαμηλότερα εισοδήματα εμφανίζουν τις μεγαλύτερες μειώσεις στη δαπάνη για ταξίδια και τουρισμό, συμβαδίζοντας με την κάμψη στην αύξηση των καθαρών αποδοχών τους.

• Όμως και τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα έχουν περιορίσει τις εγχώριες μετακινήσεις – πιθανώς λόγω αλλαγής προτεραιοτήτων ή μετατόπισης σε διεθνή ταξίδια (αύξηση 2,6% στις δαπάνες εξωτερικού τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο).

• Οι Πολιτείες Νέα Υόρκη, Νεβάδα και Τέξας, δημοφιλείς προορισμοί την άνοιξη, παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες μειώσεις στις ταξιδιωτικές μετακινήσεις, πιθανώς και λόγω κακοκαιρίας.

Η εποχικότητα επιδρά επίσης: Το Πάσχα πέφτει φέτος αργά, στις 20 Απριλίου, γεγονός που πιθανώς καθυστερεί τις εαρινές εξορμήσεις. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ανάκαμψης στις δαπάνες του Μαρτίου, όμως δεν είναι ακόμη σαφές αν πρόκειται για προσωρινή ανάκαμψη ή μερική επανεκκίνηση.

Οι Αμερικανοί ταξιδιώτες «συμμαζεύονται» – Τι πρέπει να περιμένει η Ελλάδα το 2025

Ένα εύλογο ερώτημα είναι αν οι Αμερικανοί που περιορίζουν τις εσωτερικές τους μετακινήσεις, στρέφονται σε διεθνείς προορισμούς. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι υψηλότερες εισοδηματικές τάξεις στις ΗΠΑ δεν έχουν κόψει τελείως τα ταξίδια – απλώς δείχνουν μετατόπιση ενδιαφέροντος.

Το Bank of America καταγράφει αύξηση 2,6% στις δαπάνες με κάρτες στο εξωτερικό τους δύο πρώτους μήνες του 2025. Το στοιχείο αυτό μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα:

1. Οι πλουσιότεροι Αμερικανοί επιλέγουν πλέον την Ευρώπη αντί για διακοπές εντός ΗΠΑ, πιθανώς αναζητώντας αυθεντικές εμπειρίες ή πιο ευνοϊκές ισοτιμίες.

2. Αντίθετα, τα μεσαία και χαμηλότερα εισοδήματα περιορίζουν τις συνολικές τους μετακινήσεις, κάτι που αναμένεται να αποτυπωθεί και στη μείωση των αεροπορικών κρατήσεων προς Ευρώπη από τον Ιούνιο και μετά.

Η Ελλάδα έχει εδραιωθεί ως premium καλοκαιρινός προορισμός για τους Αμερικανούς – ειδικά η Αθήνα, οι Κυκλάδες και η Κρήτη αποτελούν “magnet” για τουρίστες υψηλής δαπάνης.

Όμως:

• Αν η ψυχολογία παραμείνει επιφυλακτική και τα οικονομικά περιθώρια περιοριστούν, η τουριστική κίνηση από ΗΠΑ προς Ελλάδα μπορεί να εμφανίσει σημάδια κόπωσης το καλοκαίρι του 2025.

• Οι προκρατήσεις για πολυτελή πακέτα μπορεί να διατηρηθούν λόγω «συνήθειας» στα ανώτερα στρώματα, αλλά οι συνολικές αφίξεις και η μέση δαπάνη ανά τουρίστα ίσως δεν φτάσουν τα επίπεδα του 2023 ή 2024.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως άλλες ευρωπαϊκές χώρες (π.χ. Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία) εντείνουν τη μάχη για το “premium” τουρίστα από ΗΠΑ, προσφέροντας πακέτα με πιο επιθετική τιμολόγηση και νέες απευθείας πτήσεις.

Η επιβράδυνση των εσωτερικών μετακινήσεων στις ΗΠΑ είναι ένα σημαντικό σήμα για την τουριστική ζήτηση συνολικά, όχι μόνο εγχώρια αλλά και διεθνώς. Η Ελλάδα, ως χώρα που ποντάρει σε τουρισμό υψηλής δαπάνης, πρέπει να παρακολουθεί στενά:

• την καταναλωτική ψυχολογία των ΗΠΑ,

• τις εξελίξεις στις κρατήσεις long-haul πτήσεων,

• και τη νομισματική πολιτική που επηρεάζει την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου.

Αν και η ζήτηση από ΗΠΑ δεν προβλέπεται να «σβήσει», ενδέχεται να δούμε περισσότερη σύνεση, μικρότερες διάρκειες ταξιδιών και λιγότερες πολυήμερες διακοπές – με πιθανό αντίκτυπο στα τουριστικά έσοδα της χώρας μας.

Προς νέα ισορροπία ή προσωρινή κάμψη;

Παρά την επιβράδυνση, η εικόνα δεν είναι ακόμη ανησυχητική. Η αμερικανική αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή για τα περισσότερα νοικοκυριά και τα συνολικά επίπεδα κατανάλωσης βρίσκονται ακόμη πάνω από τα προ-πανδημικά επίπεδα. Το «φρένο» στον τουρισμό μοιάζει περισσότερο με ένα σήμα επιφύλαξης παρά με απότομη ανακοπή.

Ωστόσο, ο εσωτερικός τουρισμός είναι στενά συνδεδεμένος με τη διάθεση των καταναλωτών για προαιρετικές δαπάνες, και τυχόν επιμονή της επιβράδυνσης ενδέχεται να φέρει ripple effects και σε άλλους κλάδους: μεταφορές, φιλοξενία, αναψυχή.

Για αυτό και οι αναλυτές του Bank of America κάνουν λόγο για «κίτρινο φως» στον τουρισμό, που χρειάζεται προσεκτική παρακολούθηση τους επόμενους μήνες.

Η πλήρης ανάλυση Yellow light for travel: U.S. domestic tourism taps the brakes