Οι BRICS ενισχύονται απέναντι στις ΗΠΑ και τον Τραμπ. Νέα μέλη, σχέδια αποδολαριοποίησης και οι προκλήσεις στη συνοχή της συμμαχίας

Με φόντο την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην επιθετική εμπορική του πολιτική, οι BRICS ετοιμάζονται για τη Σύνοδο Κορυφής τους στο Ρίο ντε Τζανέιρο, στέλνοντας σαφές μήνυμα κατά του προστατευτισμού και υπέρ μιας νέας παγκόσμιας ισορροπίας.

Η κοινή δήλωση που αναμένεται να εγκριθεί καταδικάζει τα «αδικαιολόγητα μονομερή μέτρα» και την αδιακρίτως εφαρμοζόμενη αύξηση δασμών, στοχεύοντας εμμέσως τις ΗΠΑ. Όπως τόνισε ο Νοτιοαφρικανός διαπραγματευτής Ξολίσα Μαμπόνγκο:

«Οι δασμοί αυτοί δεν ωφελούν την παγκόσμια ανάπτυξη».

Η σύνοδος διεξάγεται 6-7 Ιουλίου με οικοδεσπότη τον πρόεδρο της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα και συμμετοχή χωρών όπως Κίνα, Ρωσία, Ινδία, Νότια Αφρική και τα νέα μέλη: Αίγυπτος, Ινδονησία, Ιράν και ΗΑΕ.

Η ομάδα εκπροσωπεί πλέον 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ και σχεδόν 50% του πληθυσμού, επιδιώκοντας να αποτελέσει αντίβαρο στη μονοκρατορία του δολαρίου και στην ηγεμονία της Ουάσινγκτον.

Οι εσωτερικές αντιφάσεις των BRICS

Παρά την κοινή τους στάση κατά της αμερικανικής πολιτικής, η συνοχή τους παραμένει εύθραυστη:

• Ρωσία & Κίνα απορρίπτουν αναφορές σε πολέμους στο τελικό ανακοινωθέν

• Αίγυπτος ζητά μνεία στην ειρήνη της Μέσης Ανατολής και τον πόλεμο στη Γάζα

• Ινδία συνεργάζεται αλλά δεν επιθυμεί ηγεμονία της Κίνας στον «Παγκόσμιο Νότο»

Οι BRICS, παρά την κοινή τους αντιπάθεια προς τις ΗΠΑ, συνυπάρχουν ως μια ετερογενής συμμαχία, με δημοκρατίες όπως η Βραζιλία και αυταρχικά καθεστώτα όπως η Ρωσία.

Η σκιά του Τραμπ και η ευκαιρία των BRICS

Η επιστροφή Τραμπ και η πολιτική America First αφήνει κενό στην παγκόσμια σκηνή, το οποίο οι BRICS σπεύδουν να καλύψουν προωθώντας τον πολυπολισμό, την απεξάρτηση από το δολάριο και νέα συστήματα πληρωμών. Ωστόσο, όπως τονίζουν Βραζιλιάνοι αξιωματούχοι, η πλήρης αποδολαριοποίηση δεν είναι ακόμη στο τραπέζι.

Απουσίες που προβληματίζουν

Ο Σι Τζινπίνγκ δεν θα παραστεί στη σύνοδο, ενώ ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα απέχει για να αποφύγει πιθανή σύλληψη λόγω διεθνών ενταλμάτων για την Ουκρανία. Την ίδια στιγμή, οι BRICS εξετάζουν για πρώτη φορά συλλογικές δράσεις χρηματοδότησης για το κλίμα, μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία των Παρισίων, με την Κίνα να επιχειρεί να εμφανιστεί ως πιο «φιλικός» εταίρος.

Παρά την ενίσχυση με νέα μέλη και την κοινή στάση απέναντι στον Τραμπ, οι BRICS παραμένουν μια ανομοιογενής ομάδα. Δημοκρατίες και αυταρχικά καθεστώτα, πυρηνικές δυνάμεις και μικρότερες οικονομίες συνυπάρχουν υπό το κοινό αφήγημα ενός κόσμου πέρα από την αμερικανική ηγεμονία.

Το αν αυτή η συμμαχία θα αποτελέσει πραγματική εναλλακτική στη Δύση ή θα παραμείνει ένα βήμα διπλωματικών αβροτήτων χωρίς στρατηγικό βάθος, μένει να φανεί τα επόμενα χρόνια.

Διαβάστε επίσης: Ο Πούτιν απών από τη σύνοδο κορυφής των BRICS: Τι σημαίνει η απουσία του