FSRU δεύτερης γενιάς: Ποιος θα κερδίσει το ενεργειακό στοίχημα των 650 εκατ. ευρώ – Τέσσερα έργα διεκδικούν το πράσινο φως

Η ενεργειακή κρίση που πυροδότησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 άλλαξε ριζικά τον χάρτη του φυσικού αερίου στην Ευρώπη και μετέτρεψε την Ελλάδα σε κρίσιμο κόμβο για τον εφοδιασμό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι εγκαταστάσεις LNG της Ρεβυθούσας αναδείχθηκαν σε βασικό εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας, ενώ η έναρξη λειτουργίας του FSRU Αλεξανδρούπολης το 2024 επιβεβαίωσε τον αναβαθμισμένο ρόλο της χώρας. Σήμερα, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στον δεύτερο πλωτό σταθμό επαναεριοποίησης, με τέσσερα αδειοδοτημένα έργα να διεκδικούν τη θέση και τη διεθνή στήριξη.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τερματίσει οριστικά τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027, σε συνδυασμό με τη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών να διοχετεύσουν μεγαλύτερους όγκους αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη μέσω Ελλάδας, δίνει νέα δυναμική σε επενδυτικά σχέδια που μέχρι πρόσφατα παρέμεναν σε αναμονή. Η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον ως βασική πύλη για τον Κάθετο Διάδρομο, που συνδέει το ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου με τις αγορές των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης, έως και την Ουκρανία.

Η αμερικανική πίεση και το γεωπολιτικό βάρος των υποδομών

Το μήνυμα από την Ουάσιγκτον είναι σαφές. Στο Capital Link Invest in Greece Forum στη Νέα Υόρκη, ο αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ για την Ευρώπη, Τζόσουα Βολς, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί γρήγορα για να αυξήσει τη δυνατότητα υποδοχής LNG, τονίζοντας πως δεκάδες δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου πρέπει να προστεθούν στην ευρωπαϊκή αγορά σε λιγότερο από δύο χρόνια. Η συγκυρία χαρακτηρίστηκε «τεράστια ευκαιρία», με την αμερικανική πλευρά να δείχνει πρόθυμη να στηρίξει χρηματοδοτικά τα έργα μέσω της αναπτυξιακής τράπεζας DFC.

Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκαν και οι επαφές του διευθύνοντος συμβούλου της Aktor, Αλέξανδρου Εξάρχου, στην Ουάσιγκτον με στελέχη του Λευκού Οίκου. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στη μεγιστοποίηση της ροής αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας και στην ανάγκη άμεσης προώθησης ενός δεύτερου FSRU, με τις ελληνικές λιμενικές υποδομές να αξιολογούνται υπό το πρίσμα της στρατηγικής τους σημασίας για τα αμερικανικά συμφέροντα.

Χρηματοδότηση και συμβόλαια, τα μεγάλα αγκάθια

Παρά το έντονο γεωπολιτικό ενδιαφέρον, η λήψη τελικής επενδυτικής απόφασης παραμένει σύνθετη. Τα έργα φυσικού αερίου δεν έχουν πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια και στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, λόγω των κανονισμών για την κλιματική πολιτική. Αυτό καθιστά τη χρηματοδότηση κομβικό ζήτημα, όπως και η εξασφάλιση μακροχρόνιων συμβολαίων δέσμευσης δυναμικότητας από πελάτες. Σε αυτά τα δύο μέτωπα, η αμερικανική παρέμβαση μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική, διευκολύνοντας τόσο τη χρηματοδότηση όσο και τη σύναψη συμφωνιών.

Τα τέσσερα έργα που διεκδικούν τον ρόλο

Το πιο ώριμο από τα υποψήφια έργα είναι το FSRU Θράκης, το δεύτερο που προωθεί η Gastrade μετά την Αλεξανδρούπολη. Με δυναμικότητα 5,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως και αποθηκευτική ικανότητα έως 185.000 κυβικά μέτρα, το έργο βρίσκεται σε αναμονή της περιβαλλοντικής άδειας, ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις με πελάτες στην Ανατολική Ευρώπη. Το κόστος ενός αντίστοιχου έργου εκτιμάται πλέον στα 650 εκατ. ευρώ, αυξημένο σε σχέση με την Αλεξανδρούπολη.

Στη Βόρεια Ελλάδα, η HELLENiQ ENERGY επαναφέρει στο προσκήνιο το FSRU Θεσσαλονίκης, μέσω της θυγατρικής Enerwave. Το έργο, αδειοδοτημένο από το 2022, προβλέπει ετήσια δυναμικότητα 4,82 δισ. κυβικών μέτρων και σημαντική αποθηκευτική ικανότητα, με τη διοίκηση να το συνδέει ευθέως με την ενίσχυση των εισαγωγών LNG από τις ΗΠΑ.

Στον Βόλο, η Mediterranean Gas της οικογένειας Δράγνη έχει εξασφαλίσει άδεια για FSRU δυναμικότητας 5,2 δισ. κυβικών μέτρων. Εδώ εμφανίζεται και η Aktor, μέσω της Atlantic See LNG Trade που έχει συστήσει με τη ΔΕΠΑ και έχει ήδη υπογράψει μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας και πώλησης LNG, διευρύνοντας το αποτύπωμά της τόσο στο εμπόριο όσο και στις υποδομές.

Το τέταρτο έργο προωθείται από τη Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους Κορινθίας. Το FSRU Dioriga Gas, με δυναμικότητα 2,5 δισ. κυβικών μέτρων, έχει συνδεθεί με τη διασφάλιση κρατικής επιδότησης, καθώς η διοίκηση θεωρεί ότι χωρίς δημόσια στήριξη η επένδυση παραμένει δύσκολη. Η τελική στάση της ΡΑΑΕΥ θα κρίνει την τύχη του έργου.

Το διακύβευμα για την Ελλάδα και την Ευρώπη

Εάν υλοποιηθούν όλα τα υποψήφια έργα, η συνολική ετήσια δυναμικότητα LNG της Ελλάδας θα ξεπεράσει τα 30 δισ. κυβικά μέτρα, από περίπου 12,5 δισ. σήμερα. Η χώρα θα μετατραπεί σε βασικό ενεργειακό κόμβο για την τροφοδοσία της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης, σε μια περίοδο που η Ουκρανία και οι γειτονικές αγορές αναζητούν εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

Ο «πόλεμος» για τον δεύτερο σταθμό LNG δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική κόντρα. Είναι μια σύγκρουση στρατηγικών, γεωπολιτικών ισορροπιών και ενεργειακών προτεραιοτήτων, που θα καθορίσει τον ρόλο της Ελλάδας στον νέο ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

Διαβάστε επίσης: Gastrade: Επαναλειτουργία του FSRU Αλεξανδρούπολης