ΤΕΚΑ/Επαγγελματική ασφάλιση: Γρήγορη ανάπτυξη αλλά και προκλήσεις – Έρχονται νομοθετικές παρεμβάσεις
Στα 210 εκ. ευρώ ανέρχονται οι αποταμιεύσεις-εισφορές των ασφαλισμένων στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης, ενώ οι νέοι που έχουν ασφαλιστεί στο ΤΕΚΑ είναι πλέον 546.000 και αντιστοιχούν σε 204.000 εργοδότες.
«Τα περιουσιακά στοιχεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι περίπου 2 δισ. Το Τ.Ε.Κ.Α. σε σχέση με το 2023 έχει αύξηση του 156%. Αντιλαμβάνεστε τη δυναμική του Τ.Ε.Κ.Α. έναντι των άλλων ταμείων. Οι αποταμιεύσεις θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και να επενδυθούν με τον σωστό τρόπο», τόνισε η πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Βασιλική Λαζαράκου, μιλώντας σε συνέδριο για την επαγγελματική ασφάλιση με τίτλο «Το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα της Επαγγελματικής Ασφάλισης».
Ενίσχυση του ΕΦΚΑ μέσω αποδόσεων
Αλλά και τα αποθεματικά του ΕΦΚΑ πολλαπλασιάστηκαν, καταγράφοντας σημαντικές αποδόσεις μέσω της επαγγελματικής διαχείρισης. Όπως ανέφερε ο υποδιοικητής του ΕΦΚΑ, Νίκος Χουρδάκης, μιλώντας στο ίδιο συνέδριο:
«Όταν ξεκινήσαμε, είχαμε στα χέρια μας 400 εκατ. υπό διαχείριση. Αυτά τα κεφάλαια, από τότε και μετά, και έχοντας περάσει από τρεις μεγάλες χρηματοοικονομικές κρίσεις που κλόνισαν τις παγκόσμιες οικονομίες, έφεραν σημαντικές αποδόσεις. Το 2024, υπερδιπλασίασαν τα ποσά που τους ανατέθηκαν, και, ενώ ήταν προηγουμένως σχεδόν κάτω από 1 δισ., πλέον ανέρχονται σε περισσότερα από 2-2,5 δισ. Αυτό είναι μια ανακούφιση για εμάς, καθώς καταδεικνύεται ότι τα χρήματα που πήγαν στα αποθεματικά του e-Ε.Φ.Κ.Α., σήμερα, έχουν πιάσει τόπο και θα μπορούν να αποδοθούν πίσω σε όλους μας όταν έρθει η ώρα της σύνταξης. Συνεχίζουμε με γνώμονα τη διασφάλιση των χρημάτων μέσα από έναν καινούργιο φορέα με διευρυμένο σκοπό, προκειμένου να κερδίσουμε ακόμα περισσότερα, και να τα διασφαλίσουμε ακόμα καλύτερα. Επιπλέον, επικεντρωνόμαστε σε συνεχείς συνεργασίες και με το Τ.Ε.Κ.Α. και με άλλα ταμεία, να συνεργαστούμε πάνω στην τεχνογνωσία, και μαζί με το ΥΠ.ΟΙΚ. να φτιάξουμε ένα διευρυμένο πλαίσιο που θα μας παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία».
Νομοθετικές πρωτοβουλίες για την Επαγγελματική Ασφάλιση
Μιλώντας στο ίδιο συνέδριο, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως εξέφρασε την πρόθεσή της να προχωρήσει σε νομοθετικές βελτιώσεις του πλαισίου λειτουργίας των επαγγελματικών ταμείων, οι οποίες θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, θα διασφαλίζουν την ανάπτυξη ενός σύγχρονου, βιώσιμου και κοινωνικά δίκαιου πλαισίου επαγγελματικής ασφάλισης και θα εμπεδώνουν τη δικαιοσύνη και την ισότητα σε σχέση με τις διαθέσιμες επιλογές.
Η κ. Κεραμέως στάθηκε στη συγκυρία των έντονων δημογραφικών προκλήσεων για την Ελλάδα, αλλά και για το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, όπου σημειώνεται παράλληλα υπογεννητικότητα, πληθυσμιακή γήρανση, αύξηση του προσδόκιμου ζωής.
«Είναι σαφές ότι η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης αποτελεί βασικό εργαλείο ενίσχυσης της ασφαλιστικής κάλυψης και της αποταμίευσης των εργαζομένων», επιμένοντας στη διαφάνεια, στην αξιοπιστία, αλλά και στην ενίσχυση της κουλτούρας αποταμίευσης, η οποία, κατά την κα Κεραμέως, αλλάζει σταδιακά από την πολύ μικρή ηλικία, εξαλείφοντας τις προβληματικές νοοτροπίες δεκαετιών.
Η συμβολή των επαγγελματικών ταμείων στην οικονομία
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α.), Χρήστος Νούνης, ανέφερε ότι οι αποδόσεις των ΤΕΑ είναι ικανοποιητικές 4%-5% και επεσήμανε:
«Τα Επαγγελματικά Ταμεία μπορούν να συμβάλουν τα μέγιστα στην οικονομία. Το διαχρονικό μονοδιάστατο μοντέλο ανάπτυξης, με ελλείμματα, πενιχρή πλαισίωση με κεφαλαιοποιητικά στοιχεία, είναι μη βιώσιμο. Και αν ληφθεί υπ’ όψιν το δημογραφικό πρόβλημα και το δημόσιο χρέος, το εισόδημα των μελλοντικών συνταξιούχων θα είναι μειούμενο. Χρειάζεται μια εθνική στρατηγική, με μείωση εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, υποχρεωτική εγγραφή στον 2ο πυλώνα, ενίσχυση με κίνητρα και μείωση του κόστους λειτουργίας μέσω φοροαπαλλαγών, και θέσπιση φορολογικών κινήτρων».
Ο ρόλος της ΤτΕ
Στην παρέμβασή του, ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, ανέφερε, μεταξύ άλλων:
«Ήδη έχουμε ξεκινήσει έναν κύκλο διμερών επαφών με τις διοικήσεις όλων των Τ.Ε.Α., ώστε να τις γνωρίσουμε καλύτερα, να κατανοήσουμε τους στρατηγικούς στόχους του κάθε Τ.Ε.Α. και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ως προς την επίτευξή τους. Θέλουμε, σε κάθε περίπτωση, να είμαστε αρωγοί στην όλη προσπάθειά τους. Ο Ν. 5078/2023 αποτέλεσε ορόσημο για τη συνολική αντιμετώπιση ζητημάτων επαγγελματικής ασφάλισης, παρέχει μια σταθερή βάση για την οργάνωση και λειτουργία των Τ.Ε.Α. Παράλληλα, εισήγαγε και σημαντικές καινοτομίες σχετικά με τα Τ.Ε.Α., όπως ενδεικτικά η θέσπιση της δυνατότητας ίδρυσης Τ.Ε.Α. πολλαπλών εργοδοτών, χωρίς την υποχρέωση να υφίσταται συναφής επαγγελματικός δεσμός μεταξύ των εργοδοτών – πιστεύω ότι θα συμβάλει θετικά στην ενίσχυση του θεσμού», είπε ο κ. Στουρνάρας.
Και συνέχισε: «Για την ανάπτυξη, όμως, του θεσμού στην Ελλάδα, πολύ σημαντική θεωρούμε ότι είναι η τεχνογνωσία και άσκηση βέλτιστων πρακτικών που εφαρμόζονται σε όλα τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ. Εξετάζοντας τις πρακτικές αυτές, αλλά και αφουγκραζόμενοι τις προτάσεις των ίδιων των Τ.Ε.Α. σχετικά με τους τρόπους που μπορεί να επιτευχθεί η περαιτέρω ανάπτυξη του θεσμού της επαγγελματικής ασφάλισης, θεωρούμε ότι θα ήταν ευκταίο η υφιστάμενη νομοθεσία να συμπληρωθεί από ορισμένες διατάξεις που θα δίδουν στα Τ.Ε.Α. τη δυνατότητα να εισάγουν χωρίς επιμέρους εποπτικές εγκρίσεις, και με μεγαλύτερη ευελιξία, νέα προγράμματα συνταξιοδοτικών παροχών».
Και κατέληξε, συμπληρώνοντας, μεταξύ άλλων: «Θα πρέπει να δοθεί έμφαση στη δημιουργία ενός ελεγχόμενου κανονιστικού περιβάλλοντος κατά τρόπο που δεν θα διακυβεύεται η προστασία των μελών του συστήματος. Σε κάθε περίπτωση, η Τράπεζα της Ελλάδος είναι έτοιμη να συνδράμει την Πολιτεία προς αυτήν την κατεύθυνση».
Νομοθετικό πλαίσιο και προστασία συντάξεων
Στην ομιλία του, ο Ιωάννης Τσικριπής, Γενικός Διευθυντής Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος, υπεραμύνθηκε της αξίας θέσπισης του Ν. 5078/2023, τον οποίο χαρακτήρισε «ένα ορόσημο για τη λειτουργία των επαγγελματικών ταμείων ασφάλισης στην Ελλάδα».
Ωστόσο, ο νόμος αυτός δεν καταλαμβάνει όλους τους οικείους επαγγελματικούς κλάδους συντάξεων στην Ελλάδα, καθώς επαγγελματικές συντάξεις παρέχουν και ασφαλιστικές επιχειρήσεις μέσω των ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, τα οποία προσφέρουν σε εργοδότες και εργαζόμενους εδώ και πολλές δεκαετίες.
«Όμως, οι επαγγελματικές συντάξεις των εργαζομένων, τις οποίες διαχειρίζονται ασφαλιστικές επιχειρήσεις, δεν απολαμβάνουν το δίκτυο προστασίας όπως οι συνάδελφοί τους που είναι μέλη των Τ.Ε.Α.», τόνισε ο κ. Τσικριπής, αναλύοντας το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Και κατέληξε λέγοντας: «Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι έτοιμη να συνδράμει την Πολιτεία στην κατεύθυνση αυτή, ώστε τα Επαγγελματικά Ταμεία να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της νέας εποχής».
Μ.Η.Τ. 242183