Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε στο Reuters ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, ότι «η Τουρκία θα πιέσει τους Ευρωπαίους συμμάχους, που σχεδιάζουν να αυξήσουν δραστικά τις αμυντικές τους δαπάνες, ώστε να χαλαρώσουν οι περιορισμοί που απαιτούν το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων να δαπανηθεί εντός ΕΕ».
Απαντώντας γραπτώς σε ερωτήσεις του Reuters, ο Γκιουλέρ δήλωσε επίσης ότι η Τουρκία ελπίζει πως μια πιθανή συνάντηση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ταγίπ Ερντογάν θα οδηγήσει τελικά σε άρση των αμερικανικών κυρώσεων που απέκλεισαν την Τουρκία από το πρόγραμμα των αεροσκαφών F-35.
Ο Γκιουλέρ δήλωσε ότι η Τουρκία, η οποία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ, διαθέτει προηγμένες δυνατότητες σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, κάτι που θα ήταν πολύτιμο για τους συμμάχους της σε μια συγκυρία που σχεδιάζουν σημαντικές νέες δαπάνες για την άμυνα.
«Οι σύμμαχοι πρέπει να ξοδεύουν όχι μόνο περισσότερα, αλλά και πιο έξυπνα – και υπάρχει ανάγκη για περισσότερη συνεργασία από ποτέ», δήλωσε ο Γκιουλέρ ερωτηθείς για την έκκληση του Τραμπ προς τη συμμαχία να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ.
Πολλά ευρωπαϊκά κράτη έχουν ανακοινώσει σχέδια για σημαντικές αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες τους. Η ίδια η ΕΕ, ωθούμενη από φόβους για ρωσική επίθεση αλλά και από αμφιβολίες για τις δεσμεύσεις ασφαλείας των ΗΠΑ, ενέκρινε τη δημιουργία του ειδικού ταμείου SAFE της ΕΕ, ύψους 150 δισ. ευρώ, για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας.
Ωστόσο, ορίζει ότι το 65% των έργων θα χρηματοδοτείται από εταιρείες εντός της Ένωσης, του ευρύτερου Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ή της Ουκρανίας.
Ο Γκιουλέρ δήλωσε ότι τέτοιοι περιορισμοί θα αποκλείσουν χώρες εκτός ΕΕ όπως η Τουρκία από την αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης, κάτι που, όπως είπε, είναι «ζήτημα που δεν μπορεί να συζητηθεί μόνο εντός της ΕΕ».
Η Τουρκία θέλει να «οικοδομήσει την ασφάλεια του μέλλοντος μαζί» με την ΕΕ και θα συνεχίσει να συνεργάζεται με «ανοιχτόμυαλους και οραματιστές Ευρωπαίους συμμάχους εντός ή εκτός SAFE», είπε, κάνοντας λόγο για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αεράμυνα, ναυτικά συστήματα, τεθωρακισμένα οχήματα και πλατφόρμες εδάφους, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και ραντάρ, πυρομαχικά και συστήματα πυραύλων.
Η Ελλάδα απαίτησε από την Άγκυρα να άρει την 30ετή απειλή πολέμου (casus belli) για τα χωρικά ύδατα προκειμένου να της επιτραπεί η πρόσβαση σε αμυντικά κονδύλια της ΕΕ. Ο Γκιουλέρ δήλωσε ότι τέτοιες απαιτήσεις είναι λάθος, καθώς ισοδυναμούν με «εμπλοκή πολυμερών σχημάτων σε διμερείς διαφορές».
Κλειδί για τα F-35 η προσωπική σχέση Ερντογάν-Τραμπ
Η αμυντική συνεργασία της Άγκυρας με τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ έχει παρεμποδιστεί τα τελευταία χρόνια από τις κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ λόγω της απόφασης της Τουρκίας να αγοράσει ρωσικά συστήματα αεράμυνας S-400, με αποτέλεσμα να αποβληθεί η Τουρκία από το υπό αμερικανική ηγεσία πρόγραμμα προηγμένων αεροσκαφών F-35 τόσο ως αγοράστρια όσο και ως κατασκευάστρια.
Ο Ερντογάν έχει εκφράσει την πεποίθηση ότι ο Τραμπ, με τον οποίο έχει καλές προσωπικές σχέσεις, θα βρει μια λύση που θα απαλλάξει την αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας από τις κυρώσεις.
Μια πιθανή συνάντηση Ερντογάν-Τραμπ και οι στενοί δεσμοί μεταξύ τους μπορούν να «δώσουν νέα πνοή» στις διμερείς αμυντικές σχέσεις και να συμβάλουν στην άρση των κυρώσεων, δήλωσε ο Γκιουλέρ. Αν και η Άγκυρα δεν θα εγκαταλείψει τους S-400, η άρση των κυρώσεων θα της επιτρέψει να εξετάσει το ενδεχόμενο επιστροφής στο έργο των F-35, είπε.
Μ.Η.Τ. 242183