Οι εντάσεις Ισραήλ–Ιράν εκτοξεύουν τις τιμές πετρελαίου. Κίνδυνοι στα Στενά του Ορμούζ και γεωπολιτικό ρίσκο για την παγκόσμια ενέργεια

Ο γεωπολιτικός πυρετός στη Μέση Ανατολή ξυπνά ξανά τα «τέρατα» των αγορών. Μετά την αιφνιδιαστική επίθεση του Ισραήλ κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων και στρατιωτικών στόχων στο Ιράν, οι τιμές του πετρελαίου πήραν φωτιά, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τον Μάρτιο του 2022, όταν είχε ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Το Brent ξεπέρασε τα 75 δολάρια, ενώ το WTI αναρριχήθηκε στα 73 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας προσωρινή άνοδο έως και 13%. Μπορεί στη συνέχεια οι πιέσεις να μετριάστηκαν, όμως το ρίσκο παραμένει εξαιρετικά υψηλό.

Πυρηνικός πανικός και φόβοι για τα Στενά του Ορμούζ

Το Ισραήλ ανακοίνωσε πως έπληξε εργοστάσια βαλλιστικών πυραύλων, πυρηνικές εγκαταστάσεις -μεταξύ των οποίων και η Νατάνζ- καθώς και στρατιωτικά στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης, στοχεύοντας στην αποτροπή της ιρανικής πυρηνικής απειλής. Ταυτόχρονα, κάνει λόγο για παρατεταμένη στρατιωτική επιχείρηση.

Η κρίσιμη εστία ανησυχίας όμως για τις αγορές δεν είναι μόνο η στρατιωτική κλιμάκωση, αλλά το ενδεχόμενο αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ , της ζωτικής πλωτής αρτηρίας της παγκόσμιας ενέργειας.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, από το στενό των μόλις 33 χιλιομέτρων πλάτους διέρχονται πάνω από 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα – σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Μέσω του Ορμούζ διακινούνται οι εξαγωγές πετρελαίου των μελών του ΟΠΕΚ και σχεδόν το σύνολο του LNG του Κατάρ. Οποιαδήποτε διακοπή θα συνιστούσε συστημικό σοκ για την παγκόσμια προσφορά.

JPMorgan: Το «καταστροφικό σενάριο» και ο εφιάλτης των 130 δολαρίων

Η JPMorgan προειδοποιεί για ένα «σκοτεινό σενάριο»: αν υπάρξει κλείσιμο των Στενών ή αντίδραση από πετρελαιοπαραγωγούς της περιοχής, οι τιμές μπορεί να εκτοξευτούν στα 120-130 δολάρια το βαρέλι. Πρόκειται για διπλασιασμό σε σχέση με τις βασικές τους προβλέψεις.

Και τούτο τη στιγμή που μόλις πριν λίγες εβδομάδες κυριαρχούσε αισιοδοξία για μια νέα συμφωνία της Δύσης με την Τεχεράνη και για πιθανή άρση των περιορισμών στο ιρανικό πετρέλαιο. Οι προσδοκίες αυτές δείχνουν τώρα να εξανεμίζονται, με τις αγορές να προετοιμάζονται για το χειρότερο: αστάθεια, κυρώσεις και ελλείψεις.

Από τον COVID και τον ΟΠΕΚ+ μέχρι τη Χαμάς και τα drones

Η αγορά πετρελαίου δεν ησυχάζει ούτε στιγμή την τελευταία πενταετία. Από την πανδημία COVID-19 μέχρι το «σφιχτό παιχνίδι» του ΟΠΕΚ+ με τις ποσοστώσεις, τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, τις επιθέσεις της Χαμάς, τις εκρήξεις στη Νατάνζ και τα χτυπήματα στην Ερυθρά Θάλασσα, το γεωπολιτικό ρίσκο έχει γίνει μόνιμος παράγοντας τιμολόγησης.

Και όσο το ρίσκο της περιοχής επανέρχεται στην κορυφή της ατζέντας, οι ενεργειακοί αναλυτές προειδοποιούν ότι κάθε νέα σπίθα μπορεί να προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή πυρκαγιά.

Διαβάστε επίσης: Πετρέλαιο: Η τιμή του εκτινάσσεται κατά 12% μετά τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ στο Ιράν