Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, ο Βλαντίμιρ Πούτιν απορρίπτει με αυξανόμενη σαφήνεια τα εργαλεία και τους θεσμούς που διαμόρφωσαν τη μεταψυχροπολεμική παγκοσμιοποίηση. Το διεθνές εμπόριο, οι πολυμερείς οργανισμοί και η διασύνδεση των αγορών –πυλώνες της φιλελεύθερης τάξης πραγμάτων– δεν προσφέρουν πλέον στη Μόσχα το στρατηγικό βάθος που επιδιώκει.
Η ρωσική ηγεσία θεωρεί τους θεσμούς αυτούς όχι απλώς ξεπερασμένους, αλλά ενεργά επιζήμιους. Από το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. έως τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, ο Πούτιν υποστηρίζει ότι έχουν είτε αποτύχει να περιορίσουν την αμερικανική ηγεμονία είτε έχουν μετατραπεί σε όργανα της.
Γι’ αυτό και η Μόσχα στρέφεται προς μια νέα παγκόσμια τάξη, βασισμένη στην πολυπολικότητα, τις διμερείς σχέσεις και τη στρατηγική συνεργασία με τις λεγόμενες αναδυόμενες δυνάμεις. Οι BRICS, ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης και άλλοι μη δυτικοί θεσμοί αναδεικνύονται σε βασικούς μοχλούς αυτού του γεωπολιτικού αναπροσανατολισμού.
Η στρατηγική αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση: την υποχώρηση της παγκοσμιοποίησης όπως τη γνωρίσαμε και την αναζήτηση νέων κανόνων διεθνούς λειτουργίας, συχνά μέσα από τη σύγκρουση με το υφιστάμενο σύστημα.
Πούτιν: «Χρειαζόμαστε ένα νέο παγκόσμιο μοντέλο ανάπτυξης»
Μιλώντας στην ολομέλεια του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης (SPIEF) τον Ιούνιο, ο Πούτιν ξεκαθάρισε ότι δεν βλέπει νόημα στον εκσυγχρονισμό των «ξεπερασμένων μηχανισμών» της παγκοσμιοποίησης. «Πολλοί έχουν ήδη απαξιωθεί», δήλωσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «ένα θεμελιωδώς νέο μοντέλο ανάπτυξης, απαλλαγμένο από πολιτική χειραγώγηση, που να λαμβάνει υπόψη τα εθνικά συμφέροντα και τις ανάγκες των ανθρώπων».
Ο Ρώσος πρόεδρος κάλεσε τους «εταίρους» της Ρωσίας να συμβάλουν στη διαμόρφωση αυτής της νέας προσέγγισης, ενώ ανέφερε και την έναρξη ενός παγκόσμιου διαλόγου με τη συμμετοχή άνω των 100 χωρών, με στόχο την ανάπτυξη ενός «οικοσυστήματος καινοτόμων ιδεών και εφαρμογών».
BRICS vs G7: Η οικονομία των αριθμών
Από το Ρίο ντε Τζανέιρο σήμερα, όπου διεξάγεται η φετινή σύνοδος κορυφής των BRICS (6–7 Ιουλίου), ο Πούτιν επανέλαβε την πεποίθησή του ότι η ομάδα των αναδυόμενων οικονομιών αποτελεί πλέον πραγματικό αντίβαρο στις παραδοσιακές δυτικές συμμαχίες.
Όπως δήλωσε μέσω βιντεοκλήσης, τα κράτη-μέλη των BRICS αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40% της παγκόσμιας οικονομίας, με συνολικό ΑΕΠ –σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης– που αγγίζει τα 77 τρισ. δολάρια ΗΠΑ, υπερβαίνοντας κατά πολύ την αντίστοιχη εκτίμηση των 57 τρισ. για την G7, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ για το 2025.
Ο ίδιος έκανε λόγο για μια «διευρυμένη ένωση» με τεράστιο πολιτικό, επιστημονικό και τεχνικό δυναμικό, που περιλαμβάνει κράτη από την Ευρασία, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και τη Λατινική Αμερική.
Μ.Η.Τ. 242183