Το Ecofin ενέκρινε εξαίρεση αμυντικών δαπανών από τους δημοσιονομικούς κανόνες. Τι σημαίνει για την Ελλάδα και ποια κράτη επωφελούνται

Σημαντική απόφαση έλαβε το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (Ecofin), εγκρίνοντας την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες σε 15 κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Η ρήτρα διαφυγής επιτρέπει στα κράτη-μέλη να εξαιρούν ορισμένες αμυντικές δαπάνες από τον υπολογισμό του ελλείμματος και του χρέους στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, προσφέροντας μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ειδικά σε περιόδους αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και ανάγκης ενίσχυσης της άμυνας.

Ποια είναι η σημασία της απόφασης για την Ελλάδα

Με βάση την απόφαση η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει στις προγραμματισμένες αγορές οπλικών συστημάτων, αναβαθμίσεις και συντηρήσεις χωρίς να υπολογίζονται πλήρως στις δημοσιονομικές της δεσμεύσεις.

Αυτό παρέχει δημοσιονομικό περιθώριο ώστε να επιτύχει τους στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων και μείωσης χρέους χωρίς να περιορίζει την αμυντική της ισχύ. Ενώ, ενισχύει τον σχεδιασμό της χώρας για περαιτέρω ενεργοποίηση συμπαραγωγών με ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες, στο πλαίσιο της Πράσινης και Ψηφιακής Άμυνας.

Ποια άλλα κράτη-μέλη επωφελούνται

Εκτός από την Ελλάδα, η έγκριση της ρήτρας διαφυγής αφορά ακόμη 14 κράτη-μέλη της ΕΕ, κυρίως χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και Βαλτικής που έχουν αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Το πλαίσιο της απόφασης του Ecofin

Η απόφαση του Ecofin εντάσσεται στη νέα αρχιτεκτονική οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, που συμφωνήθηκε την άνοιξη του 2024, μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, και τέθηκε σε ισχύ το 2025. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο:

• Επαναφέρονται οι δημοσιονομικοί κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (SGP), μετά την πανδημική εξαίρεση, αλλά με νέες ρήτρες ευελιξίας.
•  Η «ρήτρα διαφυγής» για αμυντικές δαπάνες επιτρέπει στα κράτη-μέλη να εξαιρούν έκτακτες ή αυξημένες δαπάνες για την άμυνα από τον υπολογισμό των ελλειμμάτων τους, εφόσον αυτές τεκμηριώνονται ως απαραίτητες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και στρατηγικής αυτονομίας.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι αμυντικές δαπάνες δεν αφαιρούνται εξολοκλήρου από τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους. Μπορούν όμως να τύχουν ειδικής μεταχείρισης στον καθορισμό της δημοσιονομικής τροχιάς κάθε χώρας, ώστε να μην απαιτούνται πρόσθετα μέτρα λιτότητας για την επίτευξη των στόχων.

Καθώς, θεωρούνται «διαρθρωτικές επενδύσεις» που ενισχύουν τη συνολική ανθεκτικότητα της ΕΕ, όπως οι δαπάνες για την πράσινη μετάβαση ή τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Διαβάστε επίσης:ωΣτενεύει το «λουρί» στις δημόσιες δαπάνες – Πώς λειτουργεί η νέα ρήτρα διαφυγής