Σύνταξη στα 67+ από το 2027: Τι φέρνει η σύνδεση με το προσδόκιμο ζωής

Από το 2027 αυξάνονται τα όρια συνταξιοδότησης στην Ελλάδα. Τι αλλάζει για ασφαλισμένους και ποια η ευρωπαϊκή τάση

Μακρύτερη παραμονή στην εργασία περιμένει όσους Έλληνες σχεδιάζουν να συνταξιοδοτηθούν μετά το 2027. Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Εργασίας εξετάζουν πλάνο αύξησης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης κατά 1,5 έως 2 έτη, συνδέοντας πλέον άμεσα τα όρια αυτά με το προσδόκιμο ζωής, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και η επάρκεια των συντάξεων.

Σύμφωνα με την Έκθεση για τις Προοπτικές της Απασχόλησης 2025 του ΟΟΣΑ (OECD Employment Outlook 2025), η Ελλάδα διαθέτει από τις χαμηλότερες ηλικίες «εξόδου» από την εργασία στην Ευρώπη: 59,7 έτη για τις γυναίκες και 63,2 έτη για τους άνδρες. Μόνο το Λουξεμβούργο καταγράφει χαμηλότερα όρια, ενώ Σλοβενία και Τουρκία βρίσκονται στα ίδια επίπεδα.

Η δημογραφική βόμβα και η αναπροσαρμογή των ορίων

Η αναπροσαρμογή των ορίων ηλικίας, που θα εξεταστεί εκ νέου στο τέλος του 2026 και θα εφαρμοστεί από το 2027, αποτελεί νομοθετημένη δέσμευση ήδη από το 2010. Προβλέπεται η επανεξέταση κάθε τρία χρόνια, βάσει της αύξησης του προσδόκιμου ζωής, με στόχο να αποφευχθεί η κατάρρευση του συνταξιοδοτικού συστήματος καθώς αυξάνεται η αναλογία ηλικιωμένων στον πληθυσμό. Μέχρι το 2050, το 40% του ελληνικού πληθυσμού θα είναι άνω των 60 ετών.

Η τελική απόφαση για την αύξηση των ορίων ηλικίας θα καθοριστεί από τρεις δείκτες:

1. Δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων (άνω των 65 ετών προς τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό)

2. Δείκτης γήρανσης, που αυξάνεται διαρκώς

3. Δείκτης γονιμότητας, που παραμένει κάτω από το 2,1 (όριο αναπλήρωσης πληθυσμού)

Η πρώτη αναπροσαρμογή, το 2021, ανεστάλη λόγω της πανδημίας και η δεύτερη, το 2024, δεν επηρέασε τα όρια.

Ποιο μοντέλο αύξησης θα εφαρμοστεί

Η διεθνής πρακτική του ΟΟΣΑ προτείνει τρία μοντέλα σύνδεσης προσδόκιμου ζωής – ηλικίας συνταξιοδότησης:

• Αναλογία 1 προς 1: κάθε επιπλέον έτος στο προσδόκιμο ζωής αυξάνει ισόποσα το όριο συνταξιοδότησης.

• Αναλογία 1 προς 2/3: κάθε επιπλέον έτος προσδόκιμου αυξάνει το όριο κατά 8 μήνες.

• Αναλογία 1 προς 1/3: πιο ήπια αύξηση, κατά 4 μήνες.

Το αυστηρότερο μοντέλο (1 προς 1) θεωρείται το αποτελεσματικότερο για τη βιωσιμότητα του συστήματος, αλλά και το πιο επώδυνο κοινωνικά.

Η ευρωπαϊκή εμπειρία: Ηλικία συνταξιοδότησης ακόμη και στα 70 έτη

Τα τελευταία 20 χρόνια, πολλές χώρες του ΟΟΣΑ έχουν αυξήσει τα όρια συνταξιοδότησης. Ενδεικτικά:

• Γαλλία: αύξηση από 62 σε 64 έτη, με κατάργηση ειδικών καθεστώτων.

• Σουηδία & Σλοβακία: ενίσχυσαν τη σύνδεση ηλικίας συνταξιοδότησης – προσδόκιμου ζωής.

• Κόστα Ρίκα: αύξηση κατά 3 έτη και περιορισμός πρόωρης συνταξιοδότησης.

• Τσεχία: μείωση του «παραθύρου» πρόωρης σύνταξης από 5 σε 3 έτη.

Χώρες όπως η Δανία, η Εσθονία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες και η Σουηδία ενδέχεται να δουν τα όρια ηλικίας να φτάνουν ή και να ξεπερνούν τα 70 έτη για τη γενιά που γεννήθηκε μετά το 2000. Η Δανία ήδη ψήφισε νόμο (Ιούνιος 2025) για αύξηση στα 70 έτη μέχρι το 2040 για όσους γεννήθηκαν μετά τον Δεκέμβριο του 1970.

Καμπανάκι για την Ελλάδα από τον ΟΟΣΑ

Ο ΟΟΣΑ κρούει τον κώδωνα κινδύνου για την ελληνική αγορά εργασίας, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως γυναίκες, νέοι, ηλικιωμένοι και μετανάστες, ώστε να στηριχθεί το συνταξιοδοτικό σύστημα και να αποφευχθούν μελλοντικές κοινωνικές ανισορροπίες.

Από το 2002 έως το 2022, η μέση ηλικία εξόδου από την εργασία στις χώρες του ΟΟΣΑ αυξήθηκε κατά 3,1 έτη για τις γυναίκες και 2,6 έτη για τους άνδρες, αγγίζοντας τα 63,1 και 64,4 έτη αντίστοιχα. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν σε Εσθονία, Λιθουανία και Πολωνία (γυναίκες) και σε Ουγγαρία, Κάτω Χώρες και Πολωνία (άνδρες).